Hurmatli mehmon!
Ushbu sahifamizda siz Muqaddas Kalomdan Injil Xushxabarini o’qib chiqishingiz mumkin.
Agar sizda qandaydir savollar, maslaxatlar yoki takliflar bo’lsa, ularni yozib qoldirishingizni iltimos qilamiz; buning uchun har bir kitob yoki maktubning oxiridagi “Comments” tugmasini bosib, o’z so’zlaringizni yozib qoldiring.
Bu matn kompyuterga ko’chirilganda, biz ham inson bo’lganimiz uchun, ko’chirganimizda qandaydir xatolarga yo’l qo’ygan bo’lishimiz mumkin. Shuning uchun masihiy birodarlarimiz va opalarimizdan iltimos qilardikki, agar qandaydir xato borligini payqab qolsangiz, bizga shu haqda bir og’iz aytib qo’ying, iltimos. Buning uchun yuqorida aytilgandek “Comments” tugmasini bosib, o’z so’zlaringizni yozib qoldiring. Buning uchun sizga katta rahmat!
Agar siz kirillitsa alifbosida Injil Xushxabarini o’qimoqchi bo’lsangiz mana shu erga bosing (http://injil-xushxabari.blogspot.com/).
Mana bu sahifada esa siz Iso Masih, najot va masihiylik hayoti haqida ko'proq bilib olishingiz mumkin: marhamat (http://masihiy-muallim.blogspot.com/).

Matto bayon etgan Xushxabar

Matto bayon etgan Xushxabar

1-bob
1Ibrohim o’g’li, Dovud o’g’li Iso Masihning nasabnomasi.
2Ibrohimdan Ishoq tug’ildi. Ishoqdan Yoqub tug’ildi. Yoqubdan Yahudo va uning aka-ukalari tug’ildilar.
3Yahudo va Tamaradan Paras hamda Zarah tug’ildilar. Parasdan Xasro’n tug’ildi. Xasro’ndan Aram tug’ildi.
4Aramdan Amminadab tug’ildi. Amminadabdan Naxsho’n tug’ildi. Naxsho’ndan Salmo’n tug’ildi.
5Salmo’n va Rahobadan Bo’az tug’ildi. Bo’az va Rufdan Obid tug’ildi. Obiddan Ishay tug’ildi.
6Ishaydan podshoh Dovud tug’ildi. Podshoh Dovud va Uriyoning sobiq xotinidan Sulaymon tug’ildi.
7Sulaymondan Rahaba’m tug’ildi. Rahaba’mdan Abiyo tug’ildi. Abiyodan Oso tug’ildi.
8Osodan Yo’shafat tug’ildi. Yo’shafatdan Yo’ram tug’ildi. Yo’ramdan Uzziyo tug’ildi.
9Uzziyodan Yo’tam tug’ildi. Yo’tamdan Ahaz tug’ildi. Ahazdan Hizqiyo tug’ildi.
10Hizqiyodan Manashe tug’ildi. Manashedan Amo’n tug’ildi. Amo’ndan Yo’shiyo tug’ildi.
11Yo’shiyodan Yo’akim tug’ildi. Yo’akimdan Bobilga surgun bo’lish davrida Yako’niyo bilan aka-ukalari tug’ildilar.
12Bobildagi surgunlik davridan keyin Yako’niyodan Shaaltiel tug’ildi. Shaaltieldan Zarubobil tug’ildi.
13Zarubobildan Abihud tug’ildi. Abihuddan Elyoqim tug’ildi. Elyoqimdan Azo’r tug’ildi.
14Azo’rdan Sado’q tug’ildi. Sado’qdan Axim tug’ildi. Aximdan Elixud tug’ildi.
15Elixuddan Il’azar tug’ildi. Il’azardan Mattan tug’ildi. Mattandan Yoqub tug’ildi.
16Yoqubdan Maryamning eri Yusuf tug’ildi. Maryamdan esa Masih deb atalgan Iso tug’ildi.
17Shunday qilib, Ibrohimdan Dovudgacha hammasi bo’lib o’n to’rt nasl, Dovuddan Bobil surgunligigacha o’n to’rt nasl va Bobil surgunligidan Masih kelishigacha o’n to’rt nasldir.
18Iso Masihning tug’ilishi shunday sodir bo’ldi: Uning onasi Maryam Yusufga unashtirib qo’yilgan edi. Ularning nikohidan oldin Maryam Muqaddas Ruhdan homilador ekani ma’lum bo’ldi.
19Uning eri Yusuf esa solih odam bo’lib, Maryamni sharmanda qilishni istamay, yashirincha qo’yib yuborishi niyatida bo’ldi.
20Buni o’ylab ko’rganidayoq, Xudovandining bir farishtasi tushida unga ko’rinib: “Ey Dovud o’g’li Yusuf! – dedi - Sen Maryamni o’zingga xotinlikka olishdan qo’rqma; chunki uning vujudidagi homila Muqaddas Ruhdan paydo bo’lgan.
21U o’g’il tug’adi va Uning ismini Iso qo’yasan, chunki U O’z xalqini gunohlardan qutqaradi.
22Bularning bari esa Xudovandning payg’anbar orqali aytgani bajo kelishi uchun ro’y berdi. Payg’ambar:
23“Qiz homilali bo’lg’ay va o’g’il tuqqay, Uning ismini esa Immanuil - qo’yurlar”, - deb karomat qilgan edi. Immanuil - “Xudo biz bilan” demakdir”.
24Yusuf uyg’ongach, Xudovandning farishtasi unga buyurganidek qildi va Maryamni xotinlikka oldi.
25Lekin u tug’maguncha unga yaqinlashmadi. Nihoyat Maryam o’zining to’ng’ich o’g’lini tug’di va Uning ismini Iso qo’ydi.

2-bob
1Iso podshoh Hirod davrida, Yahudiyaning Baytlahm Shaharchasida tug’ilganidan keyin, sharqdan Quddusga munajjimlar keldi.
2Ular: Yahudiylarning podshohi bo’lib tug’ilgan bola qaerda? Biz sharqda Uning yulduzini ko’rdik, Unga ta’zim qilgani keldik, - dedilar.
3Podshoh Hirod buni eshitgach, u bilan butun Quddus bezovtalanib ketdi.
4U barcha yahudiy oliy ruhoniylari va ulamolarini to’plab, ulardan Masihning qaerda tug’ilishi kerakligini so’radi.
5Ular esa: Yahudiyaning Baytlaham shahrida, - deyishdi unga, - chunki payg’ambarning kitobida Shunday yozilgan:
6“Ey Yahudo diyoridagi Baytlahm! Sen Yahudo ulug’laridan aslo kam emassan. Zero xalqim - Isroilni boquvchi Dohiy Sendan kelib chiqajak”.
7O’shanda Hirod munajjimlarni yashirincha chaqirib, ulardan yulduzning paydo bo’lgan aniq vaqtini bilib olib.
8So’ng ularni Baytlahmga yuborib: Boringlar, chaqaloq haqida sinchiklab surishtiringlar. Uni topgach menga xabar beringlar, toki men ham borib Unga ta’zim qilayin, - dedi.
9Munajjimlar podshohning so’zlariga quloq solib jo’nadilar. Ular sharqda ko’rgan yulduz esa ularga yo’l ko’rsatib bordi va nihoyat chaqaloq yotgan joy tepasiga kelib to’xtadi.
10Ular yulduzni ko’rib, haddan ziyod quvondilar.
11Uyga kirib, chaqaloqni va Uning onasi Maryamni ko’rdilar-da, muk tushib chaqaloqqa ta’zim qildilar. So’ng xazinalarini ochib, Unga oltin, xushbo’y tutatqilar va mumiyo tortiq qildilar.
12Hirodga qaytmaslik haqida tushlarida ogohlantirilgandan keyin, boshqa yo’l bilan o’z yurtlariga qaytib ketdilar.
13Munajjimlar jo’nab ketganlaridan so’ng, Xudovandining bir farishtasi Yusufga tushida ko’rinib: “O’rningdan tur! - dedi. Chaqaloq bilan onasini olib, Misrga qoch va men senga biror narsa aytmagunimcha, u erda qolgin. Chunki Hirod chaqaloqni qidirib topsa, uni halok qilish niyati bor”.
14Yusuf shu kechasiyoq turib, chaqaloq bilan onasini olib, Misrga qarab yo’lga tushdi.
15Hirodning ajali etgunigacha, u erda qoldi. Shu tariqa Xudovandning: “Men O’g’limni Misrdan chaqirib oldim”, - deb payg’ambar orqali aytgan so’zi bajo keldi.
16Hirod munajjimlar tomonidan aldanganini payqagach, juda qattiq g’azablandi. Ulardan bilib olgan vaqtga ko’ra, Baytlahm hamda uning tevarak-atroflaridagi ikki yosh va undan kichik bo’lgan hamma o’g’il bolalarni qilichdan o’tkazgani kishi yubordi.
17O’shanda Eremiya payg’ambarning ushbu karomati bajo keldi:
18Ramadan bir nido eshitilur, cheksiz bir nolayu ohu fig’on, bu. Bolalari uchun yig’lar Rohila, hech na yupatolmas, endi ular yo’q.
19Hirodninng o’limidan keyin Xudovandning bir farishtasi Misrda Yusufga tushida ko’rinib:
20O’rningdan tur! - dedi. Chaqaloq bilan onasini olib, Isroil mamlakatiga yo’l ol. Chunki chaqaloqning joniga qasd qilganlar olamdan o’tdi”.
21Shunda Yusuf chaqaloq bilan onasini olib jo’nadi. Isroil mamlakatiga qaytib keldi.
22Ammo Yaxudiyada Hirod o’rniga uning o’g’li Arxelay taxtga chiqqanini eshitib, u erga borishga qo’rqdi. Biroq tushida vahiy kelgach, u Jalila yurtiga bordi.
23U yurtning Nosira degan shahrida joylashdi. Shunday qilib, “U nosiralik deb atalgay”, - degan payg’ambar so’zi bajo keldi.

3-bob
1O’sha kunlarda Yahyo payg’ambar paydo bo’lib, Yahudiya cho’lida voizlik qila boshladi.
2U: “ Tavba qilinglar, chunki Osmon Shohligi yaqinlashdi!” - deb xitob qilar edi.
3Bu voqea esa Isha’yo payg’ambarga vahiy qilingan shu oyatga to’g’ri keladi: “Mana, cho’lda nido yangramoqda: Xudovand yo’lini tayyorlangiz, ravon aylangiz so’qmoqlarin! - deya”.
4Yahyoning o’zi tuya junidan kiyim kiyib, beliga teridan kamar taqar edi. Uning eguligi esa chigirtka bilan yovvoyi asal edi.
5Quddusda, Yaxudiya yurti bo’ylab va O’rdun daryosi atrofida yashovchilarning hammasi Yahyo payg’ambarning oldiga chiqar edi.
6Ular gunohlarini e’tirof etib, Yahyoning buyrug’i bilan O’rdun suviga cho’mib imon keltirar edilar.
7Farziy va sadduqiy mazhablaridan ham talay kishi cho’mish uchun uning oldiga kelayotganlarini Yahyo ko’rib, ularga dedi: “Voy ilonlar zoti! Boshingizga keladigan Xudo g’azabidan qochib qutulishingizni sizlarga kim uqtirdi?
8Bundan buyon tavba qilganingizga yarasha hosil beringlar!
9“Ibrohim bizning otamiz” - deb ko’nglingizdan o’tkazmanglar. Men sizlarga aytamanki, Xudo shu toshlardan Ibrohimga avlod tiklashga qodir.
10Hozirdanoq daraxtlar ildizida bolta yotibdi-ku. Yaxshi meva bermagan har qanday daraxt kesilib olovga tashlanadi.
11Men sizlarni tavbaga chaqirish uchun suvga cho’mdirib yuribman. Lekin mening ketimdan Kelayotgan mendan qudratlidir. Men Uning choriqlarini ko’tarishga ham arzimayman. U sizlarni Muqaddas Ruxga va olovga cho’mdiradi.
12Uning panshaxasi qo’lida tayyor turibdi. U O’z xirmonini shopirib tashlaydi; bug’doyini omborga to’plab, somonni so’nmas o’tda yondirib yuboradi”.
13O’shanda Iso Yahyoning xuzurida suvga cho’mish uchun Jaliladan O’rdun daryosi bo’yiga keldi.
14Lekin Yahyo Isoni to’xtatmoqchi bo’lib: Men Sening huzuringda imon keltirishim kerak edi. Sen bo’lsang, mening oldimga kelyapsanmi? - dedi.
15Iso unga javob berib: Endi rozi bo’l, chunki biz shu yo’sinda ilohiy amrni to’la bajarishimiz o’rinlidir, - dedi. Shundan keyin Yahyo Isoga izn berdi.
16Iso daryoga tushdi. U suvdan chiqqan zahoti, osmon ochilib ketdi va Xudoning Ruhi kaptarday Isoning ustiga tushib qo’ngani ko’rindi.
17Osmondan esa: “Bu Mening sevikli O’g’limdir, Undan mamnunman”, - degan nido keldi.

4-bob
1O’shanda Iso, iblisning sinovidan o’tish uchun Muqaddas Ruh tomonidan sahroga olib borildi.
2U qirq kun va qirq kecha ro’za tutib, oxiri och qoldi.
3Shunda vasvasa qiluvchi Isoning yoniga kelib Unga: Agar Sen Xudoning O’g’li bo’lsang, aytgin, bu toshlar nonga aylansin! - dedi.
4Iso unga javoban dedi: Tavrotda: “Inson birgina non bilan emas, balki Xudoning og’zidan chiqqan har bir so’z bilan yashaydi”, deb yozilgan.
5Keyin iblis Isoni tabarruk Shaharga keltirdi va ma’badning tepasida turg’izib,
6Unga dedi: Agar Sen Xudoning O’g’li bo’lsang, O’zingni pastga tashla-chi. Chunki Zaburda Shunday yozilgan-ku: “U Sen haqda O’z farishtalariga amr etgay: Ular Seni qo’llarida ko’tarib ketar, oyog’ing ham toshga qoqilib ketmas”.
7Iso unga: “Egang Xudovandni sinama”, deb yozilgani ham bor, - dedi.
8Iblis Isoni yana juda baland toqqa olib chiqib ketdi. Dunyoning barcha saltanatlarini hamda ularning hashamatini Unga ko’rsatib:
9Agar tiz cho’kib menga sajda qilsang, bularning hammasini Senga beraman, - dedi.
10Shunda Iso: Yo’qol ko’zimdan, shayton! Chunki Tavrotda: “Egang Xudovandga sajda qil, birgina Unga itoatda bo’l”, deb yozilgan, - dedi.
11Shundan so’ng iblis Isoni tark etdi va farishtalar esa kelib, Isoga xizmat qila boshladilar.
12Iso Yahyoning hibsga olinganini eshitgach, Jalilaga qaytib bordi.
13U Nosira shaxrida ko’p qolmay, Zavulun va Naftoli yurtidagi ko’l bo’yida joylashgan Kafarnahum shahriga kelib o’rnashdi.
14Shunday qilib, Isha’yo payg’ambarga vahiy bo’lgan ushbu oyat bajo keldi:
15“Ey Zavulun diyori va Naftoli diyori, O’rdun nahrining naryog’ida, Dengiz yo’lida joylashgan majusiylar Jalilasi!
16Zulmatda qolib kelgan xalq katta ziyoni ko’rdi, o’lim soyasiga burkangan el ufqlari yorishdi”.
17Shu kundan boshlab Iso voizlik qiladigan bo’lib: “Tavba qilinglar, chunki Osmon Shohligi yaqinlab qoldi”, - deb aytar edi.
18Jalila ko’li yonidan o’tayotganida, Iso ko’lga to’r tashlab turgan ikki aka-uka - Butrus deb ataluvchi Simun va uning ukasi Idrisni ko’rib qoldi. Ular baliqchi edilar.
19Iso ularga: “Mening orqamdan yuringlar, Men sizni inson ovchilari qilaman”, - dedi.
20Aka-uka darhol to’rlarini qoldirib, Uning orqasidan ergashdilar.
21U erdan o’tayotib, Iso boshqa ikki aka-uka - Zabadiyning o’g’li Yoqub va uning ukasi Yuhannoni ko’rib qoldi. Ular otalari Zabadiy bilan birga qayiqda to’rlarini yamab o’tirishgan edi. Iso ularni ham chaqirdi.
22Ular ham darhol qayiqni va otalarini qoldirib, Isoning orqasidan ergashdilar.
23Iso butun Jalilani aylanib chiqdi. U yurtning ibodatxonalarida ta’lim berib, Xudoning Shohligi to’g’risidagi Xushxabarni e’lon qilib, odamlardagi har turli kasallik va darmonsizlikni shifolab yurdi.
24U haqdagi xabar butun Suriyaga yoyildi. Turli-tuman dardu illatlardan qiynalib yurganlar, jinga chalinganlar, tutqanoq va shol kasaliga yo’liqqanlarning hammasini Isoning oldiga keltirishar, U esa ularni sog’aytirar edi.
25Jalila va O’nkent viloyatidan, Quddusdan, Yahudiya hamda O’rdunning narigi tomonidagi yurtlardan kelgan ko’plab xaloyiq Uning orqasidan ergashib bordi.

5-bob
1Iso talay xaloyiqni ko’rib, toqqa chiqib o’tirdi. Shogirdlari Uning oldiga kelishdi.
2Iso ularga ta’lim berish uchun og’zini ochib, dedi:
3“Ruhan kambag’al bo’lganlar baxtlidir, chunki Osmon Shohligi ularnikidir.
4Yig’layotganlar baxtlidir, chunki ular tasalli topur.
5Beozor bo’lganlar baxtlidir, chunki ular er yuziga ega bo’lur.
6Adolatga ochu chanqoqlar baxtlidir, chunki ular to’q bo’lur.
7Rahmdil bo’lganlar baxtlidir, chunki ular rahm-shafqat topur.
8Pokdil bo’lganlar baxtlidir, chunki ular Xudoni ko’rur.
9Tinchlik o’rnatuvchilar baxtlidir, chunki ular Xudo o’g’illari deyilur.
10Adolat yo’lida jabr ko’rganlar baxtlidir, chunki Osmon Shohligi ularnikidir.
11Men tufayli odamlar sizni haqoratlab quvg’in etsa, siz haqda yolg’on gapirib fisqu g’iybat qilsa, baxtlisiz!
12Sevininglar va xursand bo’linglar, chunki sizga osmon mukofoti buyuk. Sizdan avval o’tgan payg’ambarlar ham Shunday quvg’in bo’lgan”.
13Siz - yerning tuzisizlar. Agarda tuz kuchini yo’qotsa, uni yana qanday sho’r qilish mumkin? U endi chiqitga tashlab yuboriladi, oyoq ostida poymol bo’lishdan boshqaga yaramaydi.
14Siz - dunyoning nurisizlar. Tog’ning tepasida qurilgan Shahar yashirin qololmaydi.
15Shuningdek, shamni yoqib, keyin idish bilan yopib qo’yishmaydi. Uydagilarning hammasiga yorug’lik bersin, deb uni shamdonga qo’yishadi.
16Ayni ravishda sizning nuringiz ham insonlar oldida Shunday porlasinki, ular yaxshi ishlaringizni ko’rib, osmondagi Otangizni ulug’lasinlar”.
17“Meni Tavrot yoki payg’ambar oyatlarini bekor qilgani keldi, deb o’ylamanglar. Men bekor qilgani emas, balki bajo keltirgani keldim.
18Sizga chinini aytayin: eru osmon tugamaguncha va taqdir etilgan hamma narsa amalga oshmaguncha, Tavrotdan na bir harf, na bir nuqta o’chadi.
19Shunday qilib, kim bu amrlarning eng kichigini ham insonlarga buzib o’rgatsa, Osmon Shohligida eng kichik bo’ladi. Lekin kim bu amrlarni bajarib boshqalarga o’rgatsa, Osmon Shohligida buyuk bo’ladi.
20Sizlarga aytib qo’yay: agar sizning solihligingiz ulamolar va farziylarning solihligidan ustun kelmasa, Osmon Shohligiga kirolmaysizlar”.
21“Qadimgilarga: “Odam o’ldirma; kim odam o’ldirsa, javobgarlikka tortiladi”, - deb aytilganini eshitgansizlar.
22Lekin Men sizga aytaman: kimki birodariga behuda g’azablansa, javobgarlikka tortiladi. Kimki birodariga ahmoq desa, oliy mahkamada javob beradi. Kimki birodariga telba desa, jahannam olovida javob beradi.
23Shunday qilib, sen xayr-ehsoningni qurbongohga olib kelganingda, agar u erda birodaring sendan xafa ekani yodingga tushsa,
24xayr-ehsoningni u erda, qurbongoh oldida qoldir va borib, avval birodaring bilan yarashgil. Shundan keyin kelib, xayr-ehsoningni bajo keltir.
25Sen raqibing bilan qozixonaga borarkansan, yo’l-yo’lakay u bilan kelishishga shoshil, toki raqibing seni qoziga, qozi esa mirshabga topshirib, seni zindonga tashlamasin.
26Senga chinini aytayin: oxirgi tiyiningni bermaguningcha, u erdan chiqolmaysan!”
27“Qadimgilarga: “Zino qilma”, - deb aytilganini eshitgansizlar.
28Lekin Men sizga aytaman: kim bir ayolga shahvat bilan qarasa ham, allaqachon ko’nglida u bilan zino qilgan bo’ladi.
29Agar sening o’ng ko’zing gunoh qilishingga sabab bo’lsa, uni sug’urib tashla. Chunki butun badaning jahannamga tashlanishidan ko’ra, a’zoyingdan birining nobud bo’lgani sen uchun yaxshiroqdir.
30Agar sening o’ng qo’ling gunoh qilishingga sabab bo’lsa, uni chopib tashla. Chunki butun badaning jahannamga yo’liqishidan ko’ra, a’zoyingdan birining nobud bo’lgani sen uchun yaxshiroqdir.
31Yana deyilganki: “Kim xotini bilan ajralmoqchi bo’lsa, unga taloq xatini yozib bersin”.
32Lekin Men sizga aytaman: kim bevafolik aybidan boshqa sabab bilan xotinidan ajralsa, unga zino qilishga sabab topib beradi. Shuningdek, kim ajralgan xotinga uylansa, zino qilgan bo’ladi”.
33“Yana qadimgilarga: “Qasamdan qaytma. Ichgan qasamlaringni Xudovand oldida bajo keltir”, - deb aytilganini eshitgansizlar.
34Lekin Men sizga aytaman: hech qanday qasam ichmanglar - na osmon haqi, chunki u Xudoning taxtidir;
35na er haqi, chunki u Xudoning poyandozidir; na Quddus haqi, chunki u Buyuk Podshohning shahridir.
36Boshing haqi ham qasam ichma, chunki sen bironta sochingni oq yoki qora qilolmaysan.
37Sizlarning so’zingiz faqat “ha” yoki “yo’q” bo’lsin. Bundan ortig’i esa shaytonlikdir”.
38“Sizlar: “Ko’z evaziga ko’z, tish evaziga tish”, - deb aytilganini eshitgansizlar.
39Lekin Men sizga aytaman: yomonga qarshi chiqma. Kim sening o’ng chakkangga ursa, unga ikkinchisini ham o’gir.
40Kim sen bilan da’volashib, ko’ylagingni olmoqchi bo’lsa, unga to’ningni ham berib yubor.
41Kim seni bir chaqirim yo’l yurishga majbur qilsa, u bilan ikki chaqirim yur.
42Sendan so’raganga ber, sendan qarz olmoqchi bo’lgandan yuz o’girma”.
43“Yana: “Qardoshingni sevgin, dushmaningdan nafratlan”, - deb aytilganini eshitgansizlar.
44Lekin Men sizga aytaman: dushmanlaringizni sevinglar. Sizni la’natlaganlarni duo qilinglar. Sizdan nafratlanganlarga yaxshilik qiling. Sizning nomingizga isnod keltirganlar uchun, sizga jabr-zulm o’tkazganlar uchun ibodat qilinglar.
45Shunda siz osmondagi Otangizning o’g’illari bo’lasizlar. Chunki U O’z quyoshini yovuzlar ustida ham, yaxshilar ustida ham balqitadi, yomg’irini solihlar ustiga ham, fosiqlar ustiga ham yog’diradi.
46Agar sizni sevadiganlarnigina sevsangiz, bundan sizga rahmat bo’lurmi? Soliqchilar ham xuddi Shunday qilishmaydimi?
47Agar siz faqat birodarlaringiz bilangina salomlashsangiz, qanday fazilatli ish qilgan bo’lasizlar? Butparastlar ham xuddi Shunday qilishmaydimi?
48Shunday qilib, osmondagi Otangiz barkamol bo’lgani kabi, siz ham barkamol bo’linglar”.

6-bob
1“Ehtiyot bo’linglar, savobli ishingizni odamlarga ko’rinish uchun hammaning ko’z o’ngida qilmanglar. Aks holda osmondagi Otangizdan mukofot ololmaysizlar.
2Shunday qilib, sen birovga sadaqa bermoqchi bo’lsang, o’tgan-ketganga jar solma. Ikkiyuzlamachilargina odamlardan olqish olish uchun ibodatxonalarda va ko’cha-ko’yda Shunday qiladilar. Sizlarga chinini aytayin: bular o’zlariga yarasha mukofotni olib bo’ldilar.
3Sen sadaqa berayotganingda, chap qo’ling o’ng qo’ling nima qilayotganini bilmasin.
4Ya’ni sening muruvvating yashirin bo’lsin. Shunda yashirin bo’lganlarni ko’ruvchi Otang seni aniq taqdirlaydi”.
5“Ibodat qilayotganingizda, odamlarga ko’rinish uchun ibodatxonalarda va ko’cha burchaklarida turib ibodat qilishni yaxshi ko’radigan ikkiyuzlamachilarga o’xshamanglar. Sizlarga chinini aytayin: ular o’zlariga yarashasini olib bo’ldilar.
6Sen esa ibodat qilayotganingda o’z hujrangga kir va eshikni berkitib, yashirin bo’lgan Otangga ibodat qil. Shunda yashirin bo’lganlarni ko’ruvchi Otang seni aniq taqdirlaydi.
7Ibodat qilayotganingizda, majusiylar kabi ortiqcha so’zlarni takrorlab turmanglar. Ular: ko’p so’zlasam, ibodatim ijobat bo’ladi, deb o’ylaydilar.
8Ularga o’xshamanglar, chunki Otangiz nimalarga muhtojligingizni Undan so’rashingizdan oldin biladi.
9Sizlar esa bunday ibodat qilinglar: Bizning osmondagi Otamiz! Sening muqaddas isming ulug’lansin.
10Sening Shohliging kelsin. Osmonda bo’lgani kabi, erda ham Sening irodang bajo kelsin.
11Bugungi rizq-ro’zimizni bergin.
12Bizga gunoh qilganlarni biz kechirgandek, Sen ham bizning gunohlarimizni kechirgin.
13Bizni vasvasaga duchor qilmagin, ammo yovuz shaytondan xalos qilgin. Saltanat, kuch-kudrat va shon-shuxrat to abad Senikidir.
14Agar siz boshqalarning ayb-gunohlarini kechirsangizlar, samoviy Otangiz ham sizni kechiradi.
15Biroq, agar siz boshqalarning ayb-gunohlarini kechirmasangizlar, Otangiz ham sizni kechirmaydi”.
16“Ro’za tutayotganingizda, ikkiyuzlamachilar kabi qovoq osiltirib yurmanglar. Ular ro’za ekanlarini odamlarga bildirish uchun o’zlarini avzoyi buzuq qilib ko’rsatadilar. Sizlarga chinini aytayin: ular o’zlariga yarashasini olib bo’ldilar.
17Lekin sen ro’za tutganingda, o’zingni yuvib-tarab yurgin,
18toki ro’za tutganing insonlarga emas, balki yashirin bo’lgan Otangga oshkor bo’lsin. Yashirin bo’lganlarni ko’ruvchi Otang esa seni aniq taqdirlaydi”.
19“Bu dunyoda kuya va zang eb ketadigan hamda o’g’ri teshib talaydigan xazinalarni jamlamanglar.
20Aksincha, kuya va zang eb ketmaydigan, o’g’ri teshib talamaydigan u dunyoning xazinalarini jamlanglar.
21Xazinangiz qaerda bo’lsa, yuragingiz ham o’sha erda bo’lur.
22Ko’z – tanning chirog’idir. Agar sening ko’zing tiniq bo’lsa, butun taning ham yorug’ bo’lur.
23Ammo ko’zing yomon bo’lsa, butun taning ham qorong’i bo’lur. Agarda ichingdagi nur qorong’i bo’lib tursa, u qorong’ilik qanchalik qo’rqinchli bo’lur!
24Hech kim ikki xo’jayinga xizmat qilolmaydi. U yo birini yomon ko’rib, boshqasini sevadi, yoki biriga ixlos qo’yib, boshqasini xorlaydi. Siz ham Xudoga, ham pulga birdek sig’ina olmaysizlar”.
25“Binobarin, sizga shuni aytaman: nima eb, nima ichamiz, deb joningiz uchun, nima kiyamiz, deb taningiz uchun tashvishlanib yurmanglar. Jon ovqatdan, tan esa kiyimdan afzal emasmi?
26Ko’kda uchuvchi qushlarga qaranglar: ular na ekadi, na o’radi, na omborga don yig’adi. Shunga qaramay, samoviy Otangiz ularning rizqini beradi. Siz esa ulardan ancha a’loroq emasmisiz?
27Sizlardan kim tashvishlanib, o’z umrini bir lahza bo’lsin uzaytira olar ekan?
28Nega kiyim uchun tashvishlanasizlar? Dashtdagi piyozgullarning qanday o’sishiga qarab, ibrat olinglar: ular na mehnat qilar, na charx yigirar.
29Ammo sizlarga aytib qo’yay: hatto podshoh Sulaymon ham o’zining shuhrat cho’qqisida bularning hech biriday kiyinmagan edi.
30Agar Xudo bugun bor bo’lib, ertaga o’choqqa otiladigan dasht o’tiga Shunday zeb bergan bo’lsa, sizni undan kam ko’rarmidi, ey imoni sustlar?!
31Shunday ekan, nima eymiz, nima ichamiz, nima kiyamiz, deb tashvishlanib yurmanglar.
32Majusiylar hadeb bularning g’amida yurishadi. Lekin samoviy Otangiz siz bularning bariga muhtoj ekaningizni biladi-ku!
33Siz avvalo Xudoning Shohligi va Uning irodasi payidan bo’linglar, shunda bularning hammasi sizga qo’shimcha qilib beriladi.
34Binobarin, ertagi kun haqida tashvish tortmanglar. Ertaning tashvishi ertaning o’ziga tegishlidir. Har bir kunning dardi o’ziga etar”.

7-bob
1“Boshqalarni hukm qilmanglar, siz ham mahkum bo’lmaysiz.
2Sizlar qanday hukm qilsangiz, sizga ham Shunday hukm o’tkaziladi. Sizlar qanday o’lchov bilan o’lchasangiz, sizga ham Shunday o’lchov tatbiq etiladi.
3Nega sen birodaring ko’zidagi cho’pni ko’rasanu, lekin o’z ko’zingdagi xodani sezmaysan?
4Sening ko’zingda xoda bor ekan, qanday qilib birodaringga: “Kel ko’zingdagi cho’pni chiqarib olay”, - deysan?
5Ey ikkiyuzlamachi! Oldin o’z ko’zingdan xodani chiqarib ol, keyin birodaring ko’zidan cho’pni qanday chiqarmoq uchun ko’zing ochiladi.
6Muqaddas bo’lgan narsani itlarga bermang, marvaridlaringizni cho’chqalar oldiga tashlamang. Tag’in bularni oyoq osti qilib, so’ngra o’zingizni tilka-pora qilmasinlar!”
7“So’rab turing, sizga beriladi. Izlab turing, topasizlar. Taqillatib turing, sizga ochiladi.
8Chunki har bir so’ragan olar, izlagan topar, taqillatganga eshik ochilar.
9Orangizda bir kimsa bormi, o’g’li undan non so’raganda, unga tosh bersa?
10Yoki baliq so’raganda, unga ilon bersa?
11Sizlar yovuz bo’la turib, bolalaringizga yaxshi hadyalar berishni bilsangiz, boz ustiga osmondagi Otangiz Undan so’raganlarga mo’l-ko’l ne’matni beradi!
12Odamlar sizga qanday muomala qilishlarini istasangiz, siz ham ularga Shunday muomalada bo’ling. Tavrot va payg’ambarlar ta’limotining mag’zi shundadir”.
13“Tor eshikdan kiringlar! Chunki halokatga eltuvchi yo’l ko’p enli, darvozasi esa kengdir. Ana, shu tomon yurayotganlar ko’p.
14Hayot sari eltuvchi yo’l esa tang, eshigi juda tordir. Bu yo’lni topadiganlar oz”.
15“Soxta payg’ambarlardan ehtiyot bo’linglar! Ular sizning oldingizga qo’y kiyimida keladilar, lekin ichlaridan yirtqich bo’rilardir.
16Ularni mevalaridan bilib olasizlar. Tikanakdan uzum, yoki yantoqdan anjir terisharmikan?
17Har bir yaxshi daraxt yaxshi meva berar, yomon daraxt esa yomon meva berar.
18Yaxshi daraxt yomon meva berolmas, yomon daraxt ham yaxshi meva berolmas.
19Yaxshi meva bermaydigan har bir daraxt esa kesilib, olovga tashlanadi.
20Shunday qilib, soxta payg’ambarlarni mevalaridan bilib olasizlar.
21Meni “Yo Rabbiy, yo Rabbiy” deb chaqirgani bilan har bir odam Osmon Shohligiga kiravermaydi. Bunga osmondagi Otamning irodasini bajo keltiruvchigina erishadi.
22Qiyomat kunida ko’plar Menga: “Yo Rabbiy, yo Rabbiy, bizlar Sening noming bilan bashorat qilmadikmi? Sening noming bilan jinlarni quvib chiqarmadikmi? Sening noming bilan ko’pgina mo’’jizalar yaratmadikmi?” - deydilar.
23O’sha vaqtda Men ularning yuziga qarab: Men sizlarni hech qachon tanigan emasman. Ey badkirdorlar, Mening oldimdan ketinglar! - deyman”.
24“Endi kim Mening bu so’zlarimni eshitib, ularni bajo keltirsa, uni o’z uyini tosh ustiga qurgan farosatli odamga o’xshataman.
25Yomg’ir yog’ib, sellar toshib, shamollar esib, u uyni bosib qolibdi. Lekin tosh ustiga o’rnatilgani uchun qulamabdi.
26Biroq kim Mening bu so’zlarimni eshitib, ularni bajo keltirmasa, o’z uyini qum ustiga qurgan farosatsiz odamga o’xshaydi.
27Yomg’ir yog’ib, sellar toshib, shamollar esib, u uyni bosib qolibdi. Uy esa qulab, er bilan yakson bo’libdi”.
28Iso bu so’zlarni aytib bo’lgandan keyin, xaloyiq Uning ta’limotiga hayron qoldi.
29Chunki Iso ularga ulamolar va farziylar kabi emas, balki qudratli kuch egasiday ta’sirchan ta’lim berar edi.

8-bob
1Iso tog’dan tushgach, tumonat xaloyiq Uning orqasidan ergashdi.
2Shu o’rtada bir moxov Unga yaqinlashib, sajda qildi-da: Hazrat, agar istasang, meni moxovlikdan pok qila olasan, - dedi.
3Iso qo’lini uzatdi va unga tegizib: Istayman, pok bo’l! - dedi. Moxov shu zahoti dardidan forig’ bo’ldi.
4Iso unga: Ehtiyot bo’l, buni hech kimga aytma. Lekin borib, o’zingni ruhoniyga ko’rsat va sog’ayganingni tasdiqlatgin, Muso payg’ambar buyurgan qurbonlikni keltirib ber, - dedi.
5Iso Kafarnahum shahriga kirib kelayotganida, bir yuzboshi Uning oldiga keldi va yolvorib:
6Hazrat, mening xizmatkorim uyda shol bo’lib g’oyat qiynalib yotibdi, - dedi.
7Iso unga: Men borib uni sog’aytiraman, - dedi.
8Yuzboshi javob berib: Hazrat! – dedi. - Kulbamga oyoq bosishing uchun men munosib emasman. Sen birgina so’z aytsang bas, xizmatkorim sog’ayib ketadi.
9Chunki men ham buyruqqa tobe odamman, Shuningdek, mening buyrug’imga bo’ysunuvchi askarlarim ham bor. Biriga “ket” desam, ketadi. Boshqasiga “kel” desam, keladi. Biron xizmatkorimga “shuni qil” desam, qiladi.
10Iso buni eshitgach hayron qoldi. Orqasidan ergashib kelayotganlarga.: Sizlarga chinini aytayin, - dedi, - Men bunchalik buyuk ishonchni Isroilning biron joyida ham topmadim.
11Sizlarga shuni aytaman: qiyomatda sharqu g’arbdan ko’plar kelib, Osmon Shohligida Ibrohim, Ishoq va Yoqub bilan birga ziyofatga o’tirishadi. 12Lekin Shoh ahlining o’zlari esa tashqi qorong’ilikka otiladilar. U erda zor yig’lab, tish g’ichirlatadilar.
13Keyin Iso yuzboshiga: Bor, sen ishonganingdek bo’lsin, - dedi. Yuzboshining xizmatkori esa o’sha zahoti sog’ayib ketdi.
14Iso Butrusning uyiga kelganida, uning qaynonasi isitmalab yotganini ko’rdi.
15Iso uning qo’liga tegishi bilan isitmasi tushdi. Ayol esa turib, Unga xizmat qila boshladi.
16Kech kirishi bilan, jinga chalingan bir talay kishini Isoning oldiga keltirishdi. U so’z bilan yomon ruhlarni quvib chiqardi, dardga yo’liqqanlarning hammasini sog’aytirdi.
17Shu tariqa Isha’yo payg’ambarga vahiy bo’lgan ushbu oyat bajo keldi: “U bizning kasalliklarimizni ko’tardi, dardlarimizni esa O’zi chekdi”.
18Iso atrofida ko’p xaloyiqni ko’rgach, shogirdlariga narigi tomonga suzib o’tishni buyurdi.
19Shu vaqtda bir ulamo Unga yaqinlashib: Ustoz, qaerga borma, men Sening orqangdan yuraman, - dedi.
20Iso unga: Tulkilarning inlari bor, osmon qushlarining uyalari bor. Lekin Inson O’g’lining bosh suqadigan joyi yo’q, - dedi.
21Shogirdlardan boshqa biri Isoga: Hazrat, oldin borib otamni ko’mib kelishimga ijozat ber, - dedi.
22Lekin Iso unga: sen Mening orqamdan yur. O’liklarni qo’y, ularni o’zicha o’lik bo’lganlar ko’msin, - dedi.
23Iso qayiqqa tushganida, Uning ketidan shogirdlari ham tushishdi.
24Qo’qqisdan ko’lda kuchli to’fon ko’tarildi, qayiq to’lqinlar og’ushida qoldi. Iso esa uyquda edi.
25Shogirdlari Uning yoniga bordi-da, Uni uyg’otishib: Yo Rabbiy, bizlarni qutqar, halok bo’lyapmiz! - deyishdi.
26Iso ularga: Hoy imoni sustlar, buncha qo’rqoq bo’lmasangiz?! - dedi. So’ng turib, shamolga va ko’lga do’q urdi. Shu zahoti chuqur sukunat cho’kdi.
27Odamlar esa bir-biriga: bu qanaqa kishiki, shamol ham, ko’l ham Unga bo’ysunsa? - deb hayratlanishdi.
28Iso narigi qirg’oqqa, Gergesa yurtiga etib kelganida, qabriston lahadlaridan chiqib kelgan, jinga chalingan ikki kishi Unga ro’baro’ bo’ldi. Ular juda vahshiy bo’lganliklari uchun, hech kim bu yo’ldan o’tolmas edi.
29Ular Shunday baqira boshlashdi: Ey Xudoning O’g’li Iso, bizda nima ishing bor? Bu erga bizlarni vaqtidan oldin qiynagani keldingmi?
30Ulardan uzoqroqda katta to’ng’iz podasi o’tlab yurgan edi.
31Jinlar Isoga yolvorib: agar bizlarni quvib chiqaradigan bo’lsang, unda to’ng’iz podasiga yuborgin, - deyishdi.
32Iso ularga: boringlar! - deyishi bilanoq, ular odamlardan chiqib ketib, to’ng’iz podasiga kirib oldilar. Shu onda butun to’ng’iz podasi tik qiyalikdan ko’l tomon yopirilib, suvda nobud bo’ldi.
33To’ng’iz boquvchilar esa qochib Shaharga borishdi va yuz bergan hamma hodisani, Shuningdek, jinga chalinganlar bilan bo’lib-o’tgan voqeani gapirib berishdi.
34Shunda butun Shahar aholisi Isoning qarshisiga chiqdi. Uni ko’rgach, yurtlari hududidan chiqib ketishin iltimos qilishdi.

9-bob
1Shundan keyin Iso qayiqqa tushib, ko’lining berigi tomoniga qaytib suzib o’tdi. U O’z shahri - Kafarnahumga kirib kelgan zahoti
2Uning oldiga to’shakda yotgan bir shol odamni ko’tarib keldilar. Iso ularning ishonchini ko’rib, sholga: dadil bo’l, bolam, gunohlaring kechirildi, - dedi.
3Shunda ulamolardan ba’zilari o’zlaricha: “Bu kufrlik qilyaptiku!” - deyishdi.
4Iso esa ularning mulohazalarini payqab, dedi: Nega sizlar ko’ngillaringizdan yomon fikrlarni o’tkazyapsiz?
5“Gunohlaring kechirildi”, - deb aytish osonroqmi, yoki: “O’rningdan turib yura qol”, - deb aytishmi?
6Lekin Inson O’g’lining er yuzida gunohlarni kechirish qudrati borligini ham bilib qo’yinglar. Shundan so’ng Iso sholga qayrilib: O’rningdan tur, to’shagingni olib uyingga ket! - dedi.
7Shol esa o’rnidan turdi-da, to’shagini olib o’z uyiga ravona bo’ldi.
8Bu voqeani ko’rgan xaloyiq o’ta hayron bo’lib, insonlarga bunday qudrat bergan Xudoni olqishladi.
9Iso u erdan o’tayotganida, soliq yig’adigan joyda o’tirgan Matto ismli odamni ko’rib qoldi-da, unga: Mening orqamdan yur! - dedi. U esa o’rnidan qalqib, Isoning orqasidan yurdi.
10Iso uyda eb-ichib o’tirar ekan, ko’pgina soliqchilar va har xil gunohkor kishilar ham kelib, dasturxon atrofida Iso bilan shogirdlariga qo’shilishdi.
11Farziylar buni ko’rib, Isoning shogirdlaridan: Nega Ustozingiz soliqchilaru gunohkorlar bilan birga eb-ichib o’tiribdi? - deb so’radilar.
12Iso buni eshitgach, ularga dedi: Sog’lar emas, bemorlar tabibga muhtojdir.
13Yaxshisi sizlar borib, Tovrotdagi: “Men qurbon emas, rahm-shafqat istayman”, degan oyatning ma’nosini o’rganib olinglar. Chunki Men taqvodorlarni emas, balki gunohkorlarni tavbaga chaqirgani kelganman.
14U vaqt Yahyoning shogirdlari Isoning oldiga kelib so’radilar: Bizlar va farziylar ko’p ro’za tutamiz-u, Sening shogirdlaring-chi, nega tutmaydilar?
15Iso ularga dedi: Kuyov davrada bo’lgan vaqtda to’y ahli aza tutarmikin? Biroq kuyov ulardan judo bo’lgan kunlar keladi, ana o’shanda ro’za tutadilar.
16Hech kim eski kiyimga yangi matodan yamoq solmaydi. Chunki yangi yamoq eski kiyimdan so’kilib, kiyimni battar sitib yuboradi.
17Shuningdek, yangi sharobni ham eski meshga quymaydilar. Chunki eskining tagi tushadi, sharob to’kiladi va mesh ham nobud bo’ladi. Aksincha, yangi sharobni yangi meshga quyadilar, u ham, bu ham saqlab qolinadi.
18Iso ularga bu so’zlarni aytib turganda, qaysi bir jamoaboshi kelib, Isoga ta’zim qildi-da: Mening qizim hozir o’ldi. Biroq Sen kelib unga qo’lingni tekizsang, u yana tirilib ketadi, - dedi.
19Iso o’rnidan turib, shogirdlari bilan u odamning orqasidan bordi.
20Shu payt o’n ikki yildan beri qon ketishidan qiynalib yurgan bir ayol Isoga orqa tomondan yo’lab, kiyimining etagiga qo’l tegizdi.
21U o’zicha: “Agar kiyimiga bir tegib olsam bas, sog’ayib ketaman”, - deb o’ylagan edi.
22Iso orqasiga o’girilib, ayolni ko’rgach: Dadil bo’l, qizim, ishonching seni qutqardi, - dedi. Ayol shu zahoti dardidan xalos bo’ldi.
23Iso boshliqning uyiga etib, nay chaluvchlarni va qiy-chuv qilayotgan olomonni ko’rgach:
24Bu erdan tashqariga chiqinglar! Qizcha o’lgan emas, uxlab yotibdi, - dedi. Ular esa Uning ustidan kulishdi.
25Olomon tashqariga chiqarilgandan so’ng Iso ichkariga kirib, qizchaning qo’lidan ushladi. Qizcha esa o’rnidan turib ketdi.
26Bu hodisa xabari mamlakat bo’ylab ovoza bo’ldi.
27Iso u erdan jo’nab ketayotganida, ikki ko’r Uning orqasidan ergashgancha dod solib: Ey Dovud O’g’li Iso, bizlarga rahm qil! - deb faryod chekishardi.
28Iso uyga qaytganida, ko’rlar Uning yoniga kelishdi. Iso ulardan so’radi: Men xohishingizni bajo qilishga kuchim borligiga ishonasizlarmi? - Ishonamiz, Hazrat! - deb javob berishdi ular.
29Shunda Iso ularning ko’zlariga tegib: Sizning ishonchingizga yarasha bo’lsin, - dedi.
30Shu bilan ularning ko’zlari ochilib ketdi. Buni hech kim bilmasin, tag’in! - deb Iso ularga qattiq tayinladi.
31Ular esa u erdan chiqiboq, butun mamlakat bo’ylab U haqda ovoza tarqatib yuradigan bo’lishdi.
32U kishilar endi chiqib borayotganda, jin chalgan bir soqovni Isoning oldiga keltirishdi.
33Iso jinni quvib chiqargandan keyin, soqov gapira boshladi. Xalq esa hayratda qolib: Isroilda bunday hodisa hech qachon bo’lgan emas, - dedi.
34Bunga farziylar: U jinlar boshlig’ining kuchi bilan jinlarni quvib chiqaryapti-ku, - deb g’ingshidilar.
35Iso hamma Shahar-qishloqlarni aylanadigan bo’ldi. Mahalliy ibodatxonalarda ta’lim berib, Xudoning Shohligi to’g’risidagi Xushxabarni e’lon qilar va odamlarning har xil dardu darmonsizliklarini davolar edi.
36Xalq olomonini ko’rib, Iso ularga achindi; chunki cho’ponsiz qo’ylarday dovdiragan va holdan toygan edilar.
37O’sha vaqtda Iso O’z shogirdlariga dedi: “Hosil mo’l, biroq yumushchilar oz.
38O’z hosilingni yig’ib-teradigan yumushchilar yubor, deb hosil Egasiga iltijo qilinglar”.

10-bob
1Iso O’zining o’n ikki shogirdini yoniga chaqirib, odamlardan yomon ruhlarni quvib chiqarish va har qanday dardu illatni sog’aytirish uchun ularga qudrat ato etdi.
2Ushbu o’n ikki havoriyning ismlari esa quyidagicha: birinchisi Butrus deb atalgan Simun va uning ukasi Idris, keyin Zabadiyning o’g’illari Yoqub bilan ukasi Yuhanno,
3Filip, Bartolmey, To’ma, soliqchi Matto, Alfeyning o’g’li Yoqub va Taddey deb atalgan Leviy,
4vatanparvar Simun hamda Isoning xoini Yaxudo Ishqariyot.
5Iso bu o’n ikkovini jo’natib, buyruq berdi: “Majusiylar yo’liga oyoq bosmanglar va samariyaliklarning biron shahriga kirmanglar.
6Aksincha, adashgan qo’ylarga o’xshagan Isroil xalqi oldiga boringlar.
7Yo’lingiz qayga tushmasin, elga: “Osmon Shohligi yaqinlab qoldi”, - deb e’lon qilinglar.
8Xastalarni sog’aytiringlar, moxovlarni pok qilinglar, o’liklarni tiriltiringlar, jinlarni quvib chiqaringlar. Tekin oldingizlar, tekin beringlar.
9Belbog’laringizga oltin, kumush yoki mis pul ham tugmanglar.
10Yo’l uchun na to’rva, na bir juft ko’ylak, na choriq na-da hassa olinglar. Chunki mehnatkash o’zining non-nasibasiga munosibdir.
11Qaysi Shahar yoki qishloqqa kirsangiz, u erda o’zingizga munosiblarnigina yo’qlab boring va jo’naguningizcha o’sha erda qolinglar.
12Uyga kirayotganingizda uy ahliga salom beringlar.
13Agar uy ahli niyatingizga munosib bo’lsa, ularning boshi salomat bo’ladi. Agarda munosib bo’lmasa, salomingiz sizga qaytib keladi.
14Agar kim sizni qabul qilmasa va so’zlarigizga quloq solmasa, u uydan yoki Shahardan chiqib ketayotganingizda oyoqlaringizdan changni ham qoqib ketinglar.
15Sizga chinini aytayin: qiyomat kunida bunday Shahardan ko’ra Sado’m va G’amo’ra erining ahvoli engilroq bo’ladi”.
16“Mana, Men sizlarni bo’rilarning orasiga qo’ylar kabi yuboryapman. Siz ilonday ziyrak, kaptarday sodda bo’linglar.
17Insonlardan ehtiyot bo’linglar; chunki sizlarni adliyaga topshirib, ibodatxonalarida kaltaklaydilar.
18Mening nomim uchun sizlarni hokimlar va podshohlar qoshiga olib boradilar, siz esa ular va turli xalqlar oldida Mening guvohlarim bo’lasizlar.
19Sizni tutib berishayotganda esa nimani aytamiz, qanday gapiramiz, deb o’ylab qayg’urmanglar. Nima aytishingiz kerakligi o’sha onda sizlarga uqtiriladi.
20Chunki o’zlaringiz emas, ichingizdagi Otangizning Ruhi gapiradi.
21Aka ukasini, ota o’g’lini o’limga topshiradi. Bolalar o’z ota-onalariga qarshi chiqib, ularni o’ldirtiradilar.
22Mening nomim tufayli hamma sizlardan nafratlanadi. Lekin oxirigacha chidagan qutuladi.
23Agar sizlarni bir Shahardan quvsalar, boshqasiga qochib o’tinglar. Sizlarga chinini aytayin: sizlar Isroilning Shaharlarini aylanib chiqishga ulgurmasingizdan, Inson O’g’li er yuziga qaytib keladi.
24Shogird o’zining ustozidan yuqori bo’lmas, xizmatkor o’zining xo’jayinidan yuqori bo’lmas.
25Shogirdga o’zining ustoziday, xizmatkorga o’zining xo’jayiniday bo’lsa kifoyadir. Agar uy egasiga iblis deb nom qo’yishgan bo’lsa, unda uy ahlini yana nimalar deyishmaydi!”.
26“Shunday qilib, ulardan qo’rqmanglar! Chunki ochilmay qoladigan hech qanday yashirin narsa yo’q, ma’lum bo’lmaydigan hech qanday sir ham yo’qdir.
27Sizga qorong’ilikda gapirayotganlarimni yorug’likda aytaveringlar. Qulog’ingizga shivirlab aytilayotganlarni tomlarning ustidan e’lon qilaveringlar.
28Tanni o’ldirib, jonni esa o’ldira olmaydiganlardan qo’rqmanglar. Yaxshisi, jonni ham, tanni ham jahannamda halok etishga qodir bo’lgan Xudodan qo’rqinglar.
29Ikkita chumchuq bir tangaga sotilmaydimi? Ammo Otangiz rozi bo’lmasdan, ularning bittasi ham erga tushmaydi.
30Sizlarga kelganda, boshingizdagi sochlarning hammasi ham sanalgandir.
31Shuning uchun qo’rqmanglar, sizlar talay chumchuqlardan ko’ra qadrliroqsiz”.
32“Kimda-kim insonlar oldida Meni tan olsa, Men ham osmondagi Otamning oldida uni tan olaman.
33Biroq, kim insonlar oldida Meni inkor etsa, Men ham osmondagi Otamning oldida uni inkor etaman.
34Meni er yuziga tinchlik keltirish uchun kelgan, deb o’ylamanglar. Men tinchlik emas, balki qilich keltirgani kelganman.
35Odamni otasidan, qizni onasidan, kelinni qaynonasidan ajratish uchun kelganman.
36Odamning dushmanlari o’z uyidagilari bo’ladi.
37Ota yoki onasini Mendan ortiq sevgan Menga loyiq emas. O’g’il yoki qizini Mendan ortiq sevgan Menga loyiq emas.
38Kimki o’z xochini olib, ortimdan ergashmasa, Menga loyiq emas.
39O’z jonini ayamoqchi bo’lgan uni yo’qotadi. Men uchun jonini yo’qotglan esa jon topadi.
40Sizni qabul qilgan Meni qabul qiladi. Meni qabul qilgan esa Meni Yuborganni qabul qilgan bo’ladi.
41Kim payg’ambarni payg’ambar deb qabul qilsa, u payg’ambarga yarasha ehson oladi. Kim solihni solih deb qabul qilsa, u solihga yarasha ehson oladi. Kimki shogirdlik hurmati deb, bularning hatto eng kichigiga bir piyola sovuq suvgina ichirsa ham, chindan sizlarga aytamanki, u ehsoniga sazovor bo’lur”.

11-bob
1Iso o’n ikki shogirdiga ushbularni buyurib bo’lgach, yaqin Shaharlarda ta’lim berish va voizlik qilish uchun u erdan jo’nadi.
2Zindonda yotgan Yahyo esa Masihning qilayotlan ishlarini eshitgach, o’z shogirdlaridan ikkitasini Uning oldiga yuborib:
3“Keladigan Qutqaruvchi Senmisan, yoki biz boshqasini kutaylikmi?” - deb Undan so’ratdi.
4Iso javob berib ularga dedi: “Boringlar, eshitib ko’rayotganlaringizni Yahyoga bildiringlar:
5Ko’rlar ko’ryapti, cho’loqlar yuryapti, moxovlar tuzalyapti, karlar eshityapti, o’liklar tirilyapti va bechoralarga Xushxabar e’lon qilinyapti.
6Meni deb vasvasaga tushmagan baxtlidir!”
7Yahyoning shogirdlari jo’nayotgan paytida, Iso xaloyiqqa Yahyo haqida gapira bashladi: “Nima ko’rgani sahroga bordingizlar? Shamolda hilpirab turgan qamishnimi?
8Axir, nima ko’rgani chiqdingizlar? Nafis kiyim kiygan odamnimi? Nafis kiyinganlar podshoh saroylarida bo’ladi-ku!
9Axir, nima ko’rgani chiqdingizlar? Payg’ambarnimi? Ha, sizga aytamanki, payg’ambardan ham ulug’ bo’lganni ko’rdingizlar.
10Bu kishi Tavrotda yozilganning xuddi o’zi: “Men Sendan avval elchimni yuborarman, U Sening oldingda yo’l hozirlab yurar”.
11Sizlarga chinini aytayin: ayol zotidan tug’ilganlar orasila Yahyo payg’ambardan buyugi chiqqan emas. Shunga qaramay, Osmon Shohligida hatto eng kichik hisoblangan ham undan kattadir.
12Yahyo payg’ambar maydonga kelgan kunlardan to hozirgacha Osmon Shohligiga tajovuz qilib kelmoqdalar; tajovuzkorlar dastasi uni bosib olishga zo’r bermoqda.
13Ma’lumki, Yahyogacha o’tgan barcha payg’ambarlar va Shuningdek, Tavrot bitiklari bo’lg’usi hodisalar haqida oldindan darak berib kelgan.
14Endi qabul qilishni istasangizlar, qaytib kelishi muqarrar bo’lgan Ilyos payg’ambar xuddi Yahyoning o’zidir.
15Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!
16Endi bu naslni kimga o’xshatay? Bu nasl - maydonda o’tirib, bir-biriga:
17“Senlarga nay chaldik, o’ynamadinglar, Senlarga yig’i chiqardik, dodlamadinglar”, - deb qichqirishadigan bolalarga o’xshaydi.
18Chunki Yahyo kelib, emadi-ichmadi va uni “jin uribdi” deyaptilar.
19Inson O’g’li kelib, edi ham, ichdi ham va bu gal: “Ana kabobxo’ru sharobxo’r odamni ko’ringlar, U soliqchilar va gunohkorlarning do’sti ekan!” - deyishmoqda. Va lekin ilohiy hikmat unga rioya qiluvchilar orqali tasdiqlanadi”.
20Shu vaqt Iso mo’’jizalarining aksari namoyon bo’lgan Shaharlarga, tavba-tazarru qilmaganliklari uchun ta’na qila boshladi:
21“Sening holingga voy, ey Horazin! Sening holingga voy, ey Baytsayda! Chunki sizlarda sodir bo’lgan mo’’jizalar Tir va Sido’n Shaharlarida ro’y berganda edi, ular allaqachon julga o’ranib, kulga surkanib, tavba-tazarru qilgan bo’lardilar.
22Biroq sizlarga aytib qo’yay: qiyomat kunida sizdan ko’ra Tir va Sido’nning holi engilroq bo’ladi.
23Yo sen, ey ko’kkacha yuksaluvchi Kafarnahum! Sen tamug’gacha tushib ketursan. Chunki senda sodir bo’lgan mo’’jizalar Sado’m erida sodir bo’lganida edi, u er shu kungacha saqlanib qolgan bo’lar edi.
24Biroq sizlarga aytib qo’yay: qiyomat kunida sendan ko’ra Sado’m erining ahvoli engilroq bo’ladi”.
25O’sha vaqtda Iso so’zni davom ettirib dedi: “Ey Ota, eru ko’k Hukmroni! Sen bu ishlarni donoyu oqillardan yashirib, go’daklarga ma’lum etganing uchun Senga hamdu sanolar aytaman.
26Ha Ota, Sening ezgu xohishing Shunday edi.
27Otam Menga hamma narsani topshirgan. Otadan boshqa hech kim O’g’ilni bilmas. O’g’ildan boshqa hamda O’g’il bilim berishni istagandan boshqa hech kim Otani bilmas,
28Ey og’ir yuk ostida qiynalib, horib-tolgan hammalaringiz! Mening huzurimga keling, Men sizga orom beraman.
29Mening bo’yinturug’imga o’zingizni qo’shing va Mendan o’rganinglar. Chunki Men beozor va soddadilman. Shunday qilib, jonlaringiz taskin topar. Chunki Men solgan bo’yinturuq yumshoq, Men bergan yuk engildir”.

12-bob
1O’sha kezlar bir shanba kuni Iso ekinzordan o’tib borayotgan edi. Uning shogirdlari och bo’lganidan, boshoqlarni uzib eya boshlashdi.
2Farziylar buni ko’rib, Isoga: Ana, Sening shogirdlaring dam olish kunida qilish mumkin bo’lmagan ishni qilyaptilar! - deyishdi.
3Nahotki sizlar Dovud va uning och qolgan hamrohlari nimalar qilganini o’qimagan bo’lsangiz? - dedi ularga Iso.
4Dovud Xudoning uyiga kirib, o’zi va yonidagilarga ham taqiqlangan, faqat ruhoniylargina eyishi mumkin bo’lgan baxshida nonlarni egan edi.
5Yoki ma’baddagi ruhoniylar shanba kungi dam olish amrini buzsalar-da, gunohkor bo’lmasliklarini Tavrotda o’qimagansizmi?
6Biroq Men sizlarga aytayinki, bu erdagi Kimsa ma’baddan ham ulug’dir.
7Agar sizlar Tavrotdagi: “Men qurbon emas, rahm-shafqat istayman “ degan oyatga tushunganingizda, begunohlarni hukm qilmas edingizlar.
8Chunki Inson O’g’li dam olish kunining ham hokimidir.
9Iso u joydan nariga o’tib, yahudiy ibodatxonasiga kirdi.
10U erda qo’li shol bo’lib qolgan bir odam bor edi. Isoni ayblash maqsadida Uni so’roq qilishdi: Shanba kunida kasalni davolash mumkinmi?
11Iso ularga aytdi: Sizdan qay biringiz bir qo’yi bo’la turib, agar qo’y shanba kuni chuqurga tushib ketsa, uni tortib chiqarmaydi?
12Inson esa qo’ydan qanchalar ulug’! Shunga ko’ra, shanba kunida yaxshilik qilish mumkin.
13Shunday qilib, Iso u odamga: Qo’lingni uzat! - dedi. U esa uzatishi bilanoq, bu qo’li boshqa qo’liday soppa-sog’ bo’ldi-qoldi.
14Farziylar esa shu zahot tashqariga chiqib, Isoni yo’q qilishga til biriktirdilar. Iso buni bilib, u erni tark etdi.
15Tumonat xaloyiq Isoning ketidan ergashdi, U esa hamma kasallarini sog’aytirdi.
16O’zini oshkor etmoqni ularga qat’iy man qildi.
17Shu bilan Isha’yo payg’ambarga kelgan quyidagi Xudo kalomi bajo bo’ldi:
18“Mana, Mening tanlagan O’g’lonim, Mahbubim, ko’nglim Unga nisor! Men O’z Ruhimni Unga berarman, U esa elga adl e’lon etgay.
19U talashmas, tortishmas ham, ko’cha-ko’yda sira baqirmas.
20Sindirmagay bukik qamishni, o’chirmagay tutayotgan pilikni-da, to adlu insofni o’rniga qo’yguncha.
21Ellar esa Uning ismiga umid bog’lar”.
22Shundan so’ng Isoning oldiga jinga chalinib ko’r va soqov bo’lgan kishini keltirishdi. Isoning shifolashi tufayli uning tili ham chiqdi, ko’zi ham ochildi.
23Bundan butun xaloyiq hayratlanib: “Bu Dovudning O’g’li - Masih emasmikan?” - dedi.
24Farziylar buni eshitishgach: “U ins-jinslarning boshlig’i - iblisining kuchi bilangina jinlarni quvib chiqaryapti-ku”, - dedilar.
25Ularning o’y-fikrlarini bilib, Iso ularga dedi: “O’z ichidan bo’linib ketgan har bir podshohlik harob bo’ladi, o’z ichidan bo’linib ketgan har bir Shahar yoki uy abgor bo’ladi.
26Agar shayton shaytonni quvib chiqarsa, unda u o’z-o’zidan bo’lingan bo’ladi. Endi uning saltanati qanday tura oladi?
27Agar Men iblisning kuchi bilan quvib chiqarayotgan bo’lsam, u holda sizlarning o’g’illaringiz kimning kuchi bilan quvib chiqaradi? Shu bois, ularning o’zi sizlarni hukm qiladilar.
28Magar Men Xudoning Ruhi bilan jinlarni quvib chiqarayotgan ekanman, u demak, Xudoning Shohligi sizlarga etib kelgan.
29Uyning egasi bo’lgan baquvvat kishini avval bog’lab qo’ymasdan turib, birov uning uyiga kirib, mol-mulkini o’g’irlab keta olarmidi? Faqat Shunday qilibgina uyni talash mumkin.
30Kim Men bilan birga bo’lmasa, Menga qarshidir. Kim Men bilan birga yig’masa, sochadi.
31Shuning uchun sizlarga aytaman: insonlarning har qanday gunohi va kufrligi kechiriladi. Lekin Muqaddas Ruhni kufr qilganlar kechirilmaydi.
32Kim Inson O’g’liga qarshi so’z aytsa, kechiriladi. Lekin kim Muqaddas Ruhga qarshi so’z aytsa, ikki dunyoda ham kechirilmaydi.
33Yo daraxtni yaxshi der ekansiz, mevasini ham yaxshi deng. Yoki daraxtni yomon der ekansiz, mevasini ham yomon deng. Chunki har bir daraxt o’z mevasidan bilinur.
34Voy ilonlar zoti-ey! Sizlar yovuz bo’la turib, qanday qilib yaxshi so’zlay olasiz? Axir, odamning dilida nima bo’lsa, tili o’shani gapiradi-ku!
35Yaxshi odam yuragining yaxshilik xazinasidan yaxshilik chiqarur. Yomon odam yuragining yomonlik xazinasidan yomonlik chiqarur.
36Men sizga deymanki: insonlar aytadigan har bir bekor so’zi uchun qiyomat kunida hisob beradilar.
37Sen o’z so’zlaring asosida yo oqlanasan, yoki ayblanasan”.
38Shunda ulamolar va farziylardan ba’zilari Isoga: “Ustoz, biz Sendan shularning biron bir dalilini ko’rmoqchimiz”, - dedilar.
39Iso ularga javoban dedi: “Bu yovuz va subutsiz nasl dalil izlayapti, lekin Yunus payg’ambarning alomatidan boshqa unga dalil berilmaydi.
40Yunus payg’abar uch kunu uch tun kit qornida bo’lgani kabi, Inson O’g’li ham xuddi Shunday uch kunu uch tun er bag’rida bo’ladi.
41Nineviya odamlari qiyomat kunida bu nasl bilan birga tirilib, uni mahkum etadilar. Chunki ular Yunusning va’zi sababli tavba-tazarru qilganlar. Va mana, Yunusdan buyukrog’i shu erdadir.
42Janub malikasi qiyomat kunida bu nasl bilan birga ko’tarilib, uni mahkum etadi. Chunki u Sulaymonning hikmatini tinglash uchun dunyoning olis burjidan kelgan edi. Va mana, Sulaymondan buyukrog’i shu erdadir.
43Yovuz ruh insondan chiqib ketganidan so’ng, rohat izlab suvsiz erlarni aylanadi va topolmagach:
44“Men chiqqan uyimga qayib boraman”, - deydi. U uyga kelgach uni kimsasiz, supurilgan va yig’ishiirilgan holda topadi.
45O’shanda borib, o’zidan yovuzroq yana ettita ruhni o’ziga ergashtiradi va uyga kirib yashaydilar. U odamning so’nggi ahvoli esa avvalgidan battar bo’ladi. Bu yomon nasl bilan Shunday bo’ladi”.
46Iso xalq ommasiga hali gapirib turgan vaqtda, Uning onasi bilan ukalari kelib qolishdi. Ular tashqarida kutib turib, U bilan gaplashmoqchi bo’lishdi.
47Kimdir Isoga: Mana, onang va ukalaring tashqarida Sen bilan gaplashmoqchi bo’lib turishibdi, - dedi.
48Iso buni aytgan kishiga javob berib: Mening onam kim? Ukalarim kim? – dedi.
49So’ng qo’li bilan shogirdlarini ko’rsatib: Mana, Mening onam va ukalarim! - dedi.
50Kimda-kim osmondagi Otamning irodasini bajo keltirsa, u Mening ukam, singlim va onam bo’ladi.

13-bob
1O’sha kuni Iso uydan chiqib, ko’l bo’yida o’tirdi.
2Uning oldida anchagina xaloyiq to’plangach, U qayiqqa tushib o’tirdi. Bor xaloyiq esa qirg’oqda Unga ko’z tikdi.
3Iso ularga masal yo’li bilan ko’p nasihatlar qildi: “Urug’ sepuvchi urug’ sepgani chiqibdi.
4Urug’ sepayotganda ba’zi urug’lar yo’l yoqasiga tushibdi. Qushlar uchib kelib, ularni cho’qib ketibdi.
5Boshqa ba’zi urug’lar esa tuprog’i kam toshloqqa tushibdi. Tuproq sayoz bo’lganidan, urug’lar tez ko’karib chiqibdi.
6Biroq quyosh chiqqach, so’lib, ildizi bo’lmagani uchun qurib qolibdi.
7Yana boshqa ba’zi urug’lar tikanlar orasiga tushibdi. Tikanlar o’sib, urug’larni bo’g’ib qo’yibdi.
8Yana boshqa urug’lar esa yaxshi erga tushib, ba’zisi yuz, ba’zisi oltmish, ba’zisi o’ttiz qat hosil beribdi.
9Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!”
10Shogirdlar yaqinroq kelib, Isodan: Nega xalqqa masallar bilan gapiryapsan? - deb so’radilar.
11U ularga javob berib dedi: Chunki Osmon Shohligining sirlarini bilish qobiliyati sizlarga berilgan, ularga berilmagan.
12Zero kimda bor bo’lsa, unga yana beriladi va u mo’lchilikda bo’ladi. Ammo kimda yo’q bo’dsa, bori ham undan tortib olinadi.
13Xalqqa masal bilan gapirishimning sababi shundaki, ular qarab turib ko’rmaydilar, quloq solib turib eshitmaydilar va anglamaydilar.
14Isha’yo payg’ambarning karomati ularga juda to’g’ri keladi, mana Xudo Shunday degan: “Tinglab tursangiz-da, anglamaysizlar, qarab tursangiz-da, ko’rolmaysizlar.
15Bu xalqning dilini-chi yog’ bosgan, arang eshitar quloqlari ham, ko’zlarini esa yumib olganlar. Ko’z ko’rsin deb, quloq eshitsin deb, dil farosatli bo’lsin deb, Menga iltijo qilsalar edi, Men ularga shifo berar edim”.
16Lekin ko’zlaringiz ko’rayotgan va quloqlaringiz eshitayotgan sizlar qanday baxtlisizlar!
17Sizga chinini aytayin: ne-ne payg’ambaru solihlar siz ko’rayotganlarni ko’rishni orzu qilganlar-u ko’rolmaganlar, siz eshitayotganlarni eshitishni orzu qilganlar-u eshitolmaganlar.
18Endi sizlar urug’ sepuvchi haqidagi masalni yaxshi tinglanglar.
19Xudoning Shohligi to’g’risidagi kalomni eshitib, uqib olmagan har bir kishiga yovuz shayton kelib, uning yuragiga ekilgan ezgulik urug’larini o’g’irlab ketadi. Yo’l yoqasiga tushgan urug’lar ana shularga ishoradir.
20Toshloqqa sepilgan urug’lar esa Shunday kishini bildiradi: u kalomni eshitar-eshitmas sevinch bilan qabul qilaveradi.
21Lekin ildizi yo’q, beqaror kishi bo’lgani uchun, kalom tufayli qayg’u yoki quvg’inga duchor bo’lgan hamon vasvasaga tushib qoladi.
22Tikanlar orasiga sepilgan urug’lar esa Shunday odamni bildiradi: u kalomni eshitsa-da, bu dunyoning tashvishlari va boylik rujui kalomni bo’g’ib tashlaydi va kalom samarasiz qoladi.
23Yaxshi erga sepilgan urug’lar esa, kalomni eshitib uni uqib oladigan odamni bildiradi. Bunday kishi, albatta, samarali bo’ladi; kimi yuz, kimi oltmish, kimi o’ttiz qat hosil beradi”.
24Iso ularga boshqa bir masalni keltirdi: “Osmon Shohligi o’z dalasiga yaxshi urug’ sepgan bir odamga o’xshaydi.
25Hamma uxlab yotganda, u odamning dushmani kelib bug’doy orasiga begona o’t urug’larini sepib ketibdi.
26Ekin ko’karib boshoq chiqarganida, begona o’tlar ham paydo bo’libdi.
27Yer egasining xizmatkorlari kelib: Xo’jayin, siz dalangizga yaxshi urug’ sepgan emasmidingiz? Endi bu begona o’tlar qaerdan paydo bo’ldi? - deb so’rashibdi.
28Bu dushmanning ishidir, - debdi er egasi. Istasangiz, biz borib ularni yulib tashlaymiz, - deyishibdi xizmatkorlar.
29Yo’q, - debdi u, - sizlar begona o’tlarni yulayotganda, ular bilan birga bug’doyni ham yulib olishingiz mumkin.
30O’rim-yig’im vaqtigacha qo’yinglar, u ham, bu ham birga o’saversin. O’rim-yig’im bo’lgach, men o’roqchilarga: “Oldin begona o’tlarni o’rib olinglar va bog’-bog’ qilib yoqishga tayyorlanglar. Bug’doyni esa mening omborimga to’plab qo’yinglar”, deb aytaman”.
31Iso ularga yana bir masalni aytib berdi: “Osmon Shohligi bir odam o’z dalasiga sepib qo’ygan xantal urug’iga o’xshaydi.
32U barcha urug’lardan kichik bo’lsa-da, lekin etilgach, hamma ko’katlardan baland bo’lib o’sadi. U shunday daraxt bo’ladiki, ko’k yuzidagi qushlar uchib kelib, uning shohlarini o’zlariga uya qiladilar”.
33Iso ularga boshqa bir masalni ham aytib berdi: “Osmon Shohligi bir ayol butun xamirni oshirish uchun uch tog’ora unga qorishtirib solgan xamirturush burdasiga o’xshaydi”.
34Iso bularning hammasini xalqqa masallar bilan tushuntirdi. Masalsiz ularga hech narsani tushuntirmas edi.
35Shu bilan payg’ambarga vahiy bo’lgan shu so’z bajo keldi: “Og’zimni masallar aytmoqqa ochib, azaliy sirlardan voqif etaman”.
36Shundan so’ng Iso xaloyiqqa javob berib, uyga kirdi. Shogirdlari Uning oldiga kelib: Daladagi begona o’tlar haqidagi masalni bizlarga tushuntirib bergin, - dedilar.
37Iso ularga javoban dedi: Yaxshi urug’ni sepgan - Inson O’g’lidir,
38dala esa - dunyo. Yaxshi urug’lar - Xudo hokimiyatidagi odamlar, begona o’tlar esa - yovuz shayton hokimiyatidagi olamlardir.
39Begona o’tlarni sepgan dushman bo’lsa - iblisdir. O’rim-yig’im - dunyoning oxiri, o’roqchilar esa farishtalarga teng keladi.
40Begona o’tlarni qanday terib o’tda yoqsalar, bu dunyoning oxirida ham Shunday bo’ladi.
41Inson O’g’li O’z farishtalarini yuboradi, ular esa gunohga sabab bo’lgan va yomonlik qilib yurgan barchani Uning Shohligidan yig’ib olib,
42lovullab turgan o’choqqa tashlaydilar. U erda yig’i-sig’i va ohu nola bo’ladi.
43O’shanda solihlar o’z Otalarining Shohligida quyosh kabi porlaydilar. Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!
44“Yana Osmon Shohligi dalada yashirilgan xazinaga o’xshar. Uni bir odam topib sir saqlabdi va juda sevinganidan borib, bor-yo’g’ini sotib, u dalani xarid qilibdi”.
45“Yana Osmon Shohligi marvarid izlayotgan bir savdogarga o’xshar.
46U qimmatbaho marvaridni topganda, borib bor-yo’g’ini sotib, marvaridni xarid qilibdi”.
47“Yana Osmon Shohligi dengizga tashlangan va turli baliqlarni tutgan to’rga o’xshaydi.
48To’r to’lgach, uni qirg’oqqa tortib chiqarishibdi va o’tirishib, yaxshi baliqlarni saralab idishlarga solishibdi, yomonlarini esa tashqariga tashlab yuborishibdi.
49Dunyoning oxirida ham Shunday bo’ladi: farishtalar kelib, fosiqlarni solihlar orasidan ajratib,
50ularni lovullab turgan o’choqqa tashlaydilar.U erda yig’i-sig’i va ohu nola bo’ladi”.
51Iso shogirdlaridan so’radi: Bularning hammasiga tushundingizlarmi? Tushundik, - dedi ular.
52Iso shogirdlariga: Demak, Osmon Shohligi to’g’risida ta’dim-tarbiya olgan har bir ulamo o’z xazinasidan yangi va eski narsalar chiqaradigan uy egasiga o’xshaydi, - dedi.
53Iso bu masallarni aytib bo’lgach, u erdan ketdi.
54O’z vataniga kelib, erli xalqning ibodatxonasida ta’lim bera boshladi. Ular esa hayratda qolib: Shunday donolik va mo’’jizakorlik qudrati Unga qaerdan nasib bo’ldi ekan?
55Duradgorning o’g’li emasmi O’zi? Onasining ismi Maryam, ukalari esa Yoqub, Yusuf, Simun va Yahudolar emasmi?
56Uning hamma singillari ham bizning oramizda-ku! Bularning barchasiga U qanday qilib erishdi ekan? - deyishdi.
57Va g’ashlanib, Uni rad qilishdi. Iso esa ularga: Payg’ambar o’z vatani va uyidan boshqa erda e’tiborsiz bo’lmas, - dedi.
58Ularning e’tiqodsizligi sababli u erda ko’p mo’’jizalar ko’rsatmadi.

14-bob
1O’sha kezlarda viloyat hokimi Hirod Iso to’g’risidagi ovozalarni eshitib,
2o’zining amaldorlariga: Bu Yahyo payg’ambar-ku, u qaytadan tirilibdi! Shuning uchun U orqali ajoyibotlar sodir bo’lmoqda, - dedi.
3Hirod o’z ukasi Filipning xotini Hirodiya tufayli Yahyoni tutib kishanlagan va zindonga tashlagan edi.
4Chunki Yahyo unga:”Bu xotinni olish sen uchun ravo emas”, - deb aytib yurgan edi.
5Hirod Yahyoni o’ldirmoqni istagan bo’lsa-da, xalqdan qo’rqardi. Chunki Yahyoni payg’ambar deb hisoblashardi.
6Hirodning tug’ilgan kuni nishonlangan yig’inda Hirodiyaning qizi o’rtaga chiqib o’ynadi va Hirodning ko’nglini topdi.
7Natijada Hirod u nimaiki so’rasa, topmoqqa qasam ichib, unga va’da berdi.
8Qiz esa onasining tashviqiga ko’ra: Menga hoziroq laganda Yahyo payg’ambarning boshini keltirib bering! - dedi.
9Shoh xafa bo’ldi-yu, lekin o’zi bilan birga eb-ichib o’tirganlarning ko’zi oldida qasam ichganligi uchun, bu iltimosning bajarilishini buyurdi.
10Zindonga odam yuborib, Yahyoning boshini oldirdi.
11Uning boshini laganda keltirib qizga berdilar, qiz esa onasiga olib borib berdi.
12Yahyoning shogirdlari kelib, uning jasadini olib ko’mdilar. Keyin borib Isoga xabar berdilar.
13Iso buni bilib olgach, bir O’zi qayiqqa tushib, u erdan xilvat joyga suzib ketdi. Xaloyiq buni eshitib, Shaharlardan piyoda yo’lga tushib, Uning orqasidan ergashdi.
14Iso qayiqdan chiqib, tumonat odamni ko’rdi. Ularga achindi va ularning xastalariga shifo berdi.
15Oqshom tushgach, shogirdlari Uning yoniga kelib dedilar: Bu erlar yovon ekan, endi vaqt kech bo’lib qoldi. Xaloyiqqa ruxsat bergin, qishloqlarga borib o’zlariga ovqat sotib olsinlar.
16Lekin Iso ularga: Ular ketishlari kerak emas, sizlar ularga ovqat beringlar, - dedi.
17Bu erda bizning beshta non va ikkita balig’imiz bor xolos, - deyishdi Unga.
18Ularni bu erga, Menga keltiringlar, - dedi Iso.
19So’ng U xaloyiqqa o’t ustiga yonboshlashlarini buyurdi. Beshta non bilan ikkita baliqni olib, osmonga qarab duo qildi. Nonlarni sindirib shogirdlariga berdi, ular esa xaloyiqqa tarqatishdi.
20Hammalarining qorni to’ydi. Ortib qolgan burda nonlarni terib olishganda, to’la o’n ikki savat chiqdi.
21Eganlar esa xotinlar va bolalardan tashqari besh mingga yaqin kishi edi.
22Iso shogirdlarini o’sha zahoti tushirib, narigi tomonga suzib o’tishga majbur qildi. Ungacha O’zi odamlarga ruxsat beradigan bo’ldi.
23U xaloyiqni jo’natib bo’lganidan keyin, tanho O’zi ibodat qilish uchun toqqa chiqdi. Kech kirganda, u erda yolg’iz O’zi qoldi.
24Qayiq esa ko’lning o’rtasida bo’lib to’lqinlarda chayqalar, yoqimsiz shamol esmoqda edi.
25Subhidamda Iso ko’l tomondan shogirdlari yoniga keldi.
26Ular esa Uning ko’l ustida yurib kelayotganini ko’rib, dahshatga tushdilar. Bu bir sharpa! - deb qo’rquvdan qichqirib yubordilar.
27Lekin Iso shu zahot ular bilan muloqotga kirib: Dadil bo’linglar, bu Men, qo’rqmanglar! - dedi.
28Butrus gapga kirib: Yo Rabbim, agar bu Sen bo’lsang, menga byruq ber, men suv ustida yurib Sening yoningga boray! - dedi.
29Iso: Kel! - dedi. Butrus esa qayiqdan chiqib, suv ustidan yurgancha Isoning yoniga yo’l oldi.
30Lekin kuchli shamolni ko’rib, o’takasi yorildi. U cho’ka boshlagach: Yo Rabbim, meni qutqar! - deb baqirdi.
31Iso o’sha zahoti qo’lini uzatib, uni ushlab qoldi-da: Ha, imoni sust, nega sen ikkilanding? - dedi.
32Ular qayiqqa o’tishlari bilanoq shamol tindi.
33Qayiqdagilar esa Isoga sajda qidib: Haqiqatan ham Sen Xudoning O’g’lisan! - deyishdi.
34Ko’ldan suzib o’tib, Genisaret qirg’og’iga kelib to’xtashdi.
35U erning odamlari Isoni tanib qolishdi. Butun tevarak-atroflarga odam yuborib, biron dardga chalinganlarning hammasini Uning oldiga yig’ishdi.
36Aqalli kiyimining etagiga tegish uchun Undan iltimos qilishdi, tekkanlar esa dardlaridan xalos bo’ldi.

15-bob
1O’shanda Quddusdan ba’zi ulamolar va farziylar Isoning oldiga kelib, savol berdilar:
2Sening shogirdlaring nega ota-bobolar urf-odatini buzib yuribdi? Hatto ovqatlanayotganda ham ular qo’llarini yuvishmaydi!
3Iso ularga javob berib dedi: Nega sizlar ham o’z urf-odatingizni deb Xudoning amrini buzib yuribsizlar?
4Xudo Tavrotda Shunday amr bergan:“Ota-onangni hurmat qil”, va “Ota-onasini haqorat qilgan albatta o’ldirilsin”.
5Ammo sizlar: “Agar kim ota yoki onasiga: “Mening senga yordamim Xudoga bag’ishlangan”, - desa,
6u ota yoki onasini hurmat qilmasa ham bo’ladi”, - deysizlar. Shunday qilib, siz o’zingizning urf-odatingizni deb Xudoning amrini bekor qildingizlar.
7Ey munofiqlar! Siz haqda karomat qilib aytgan Isha’yo payg’ambarning ushbu so’zlari to’g’ri chiqdi:
8“Bu xalq Menga yaqinlashar faqat og’izda va Meni hurmatlar faqat tilida. Lekin dili esa Mendan uzoqdur.
9Ular Meni behuda sano etur, insonlar amru ta’limin o’rgatib”.
10Keyin Iso xalqni yoniga chaqirib, ularga dedi: Menga quloq solib, miyaga joylang!
11Og’izga kiradigan narsa emas, balki og’izdan chiqadigan narsa insonni harom qiladi.
12Shunda shogirdlari kelib Isoga: Bilyapsanmi, farziylar bu so’zni eshitgach vasvasaga tushdilar, - deyishdi
13Iso javob berib dedi: Samoviy Otam o’tqazmagan har bir o’simlik tag-tomiri bilan sug’urib tashlanadi.
14Ularni qo’yinglar, ular ko’rlarning ko’r yo’lbooshchilaridir. Agar ko’r ko’rni etaklab yursa, unda ikkovi ham chohga tushib ketar.
15Bunga javoban Butrus: Bizga boyagi masalni tushuntirib ber! - dedi.
16Iso dedi: Sizlar ham hanuzgacha anglamadingizmi?
17Og’izga kiradigan har bir narsa qoringa o’tib, kerak joydan chiqib ketishini hali ham tushunmadingizmi?
18Biroq og’izdan chiqadigan narsalar esa yurakdan chiqadi. Ana shular insonni harom qiladi.
19Yomon fikrlar, qotillik, fahshu zino ishlari, o’g’rilik, soxta guvohlik va haqoratlar bari yurakdan chiqadi.
20Yuvilmagan qo’llar bilan ovqat eyish insonni harom qilmaydi, ana shular insonni harom qiladi.
21Iso u erdan chiqib, Tir va Sido’n yurtiga ketdi.
22O’sha tevarakdan kan’onlik bir ayol Isoni qarshilab: Ey Hazrat, Dovudning O’g’li, menga rahm qil! Qizimni jin juda qattiq qiynayapti, - deb faryod chekdi.
23Lekin Iso unga bir og’iz so’z ham javob bermadi. Shogirdlari kelib: Uni qo’yib yubor, u orqamizdan dodlab yuribdi, - deb Isodan iltijo qildilar.
24Iso esa javob berib: Men faqat Isroil xalqining adashgan qo’ylari huzurigagina yuborilganman, - dedi.
25Shunda ayol yaqinroq kelib: Ey Hazrat, menga yordam ber! - deb Isoga sajda qildi.
26Iso: bolalardan nonni olib itlarga tashlash yaxshi emas, - degan javobni qaytardi.
27Ayol: xuddi Shunday, Hazrat, lekin itlar ham xo’jayinlarining dasturxonidan tushgan ushoqlarni eydilar-ku! - dedi.
28Iso buni eshitib, ayolga: Ey ayol, sening ishonching buyuk, sen tilagandek bo’lsin, - dedi. Ayolning qizi esa o’sha zahoti sog’ayib ketdi.
29Iso u erdan o’tib, Jalila ko’li atroflariga keldi. Toqqa chiqib, bir oz o’tirdi.
30Huzuriga tumonat odam yig’ildi. Ular o’zlari bilan birga cho’loq, ko’r va boshqa ko’pgina mayib-majruhlarni olib kelib, Isoning oyoqlari oldiga qo’ydilar. Iso esa ularni sog’aytirdi.
31Soqovlarning gapirayotganini, mayiblarning sog’lom bo’lib ketayotganini, cho’loqlarning yurib, ko’rlarning ko’zlari ochilayotganini xalq ko’rib, hayron bo’ldi va Isroilning Xudosiga hamd-sano aytdi.
32Iso shogirdlarini yoniga chaqirib ularga: Xaloyiqqa achinaman, chunki uch kundir Mening oldimda turibdi va eydigan hech narsasi yo’q. Men ularga ovqat bermay jo’natib yuborishni istamayman, chunki yo’lda darmonsizlanib qoladilar, - dedi.
33Shogirdlari Unga: Bu yo’vonda shuncha kishini to’ydiradigan emakni qaerdan topamiz? - deyishdi.
34Qancha nonlaringiz bor? - so’radi Iso. Ettita non va ozgina balig’imiz bor, - dedilar.
35Shundan keyin Iso xaloyiqqa erga o’tirishni buyurdi.
36Ettita non va baliqlarni olib, shukrona duosini aytib sindirdi va shogirdlariga berdi, shogirdlari esa butun xaloyiqqa tarqatdi.
37Hammalarining qorni to’ydi. Ortib qolgan non burdalari naq etti savat bo’ldi.
38Xo’randalar esa xotinlar va bolalardan tashqari to’rt ming kishi edi.
39Iso xaloyiqqa ruxsat berdi va qayiqqa tushib, Magdala atroflariga keldi.

16-bob
1Farziy va sadduqiy mazhabidagilar Isoni sinash maqsadda Uning oldiga kelib, osmondan alomat ko’rsatishini so’radilar.
2Iso esa ularga javoban dedi: “Oqshom tushgach, siz: “Osmon qizil ekan, havo ochiq bo’ladi”, - deysizlar.
3Ertalab esa: "Osmon qizil-qoramtir ekan, bugun havo buzuq bo’ladi", - deysizlar. Voy munofiqlar-ey! Ko’k yuzini aniqlay olasiz-u, nega zamonning alomatlarini aniqlay olmaysizlar?
4Bu buzuq va besubut avlod dalolatni-ku izlaydi, ammo Yunus payg’ambarning alomatidan boshqa unga biror bir dalolat bo’lmaydi”. Shunday deb, Iso ularni qoldirib ketdi.
5Narigi qirg’oqqa etib kelgan shogirdlar o’zlari bilan non olishni unutibdilar.
6Iso ularga: Qaranglar, farziylar bilan sadduqiylarning xamirturushidan ehtiyot bo’linglar! - dedi.
7Ular esa:“Buni non olmaganimiz uchun aytdi, chog’i”, deb ko’ngillaridan o’tkazdilar.
8Iso buni bilib, ularga dedi: Ey imoni sustlar! O’zingizcha nega: o’zimiz bilan non olmadik, deb andisha qilyapsizlar?
9Hali ham anglamadinglarmi? Beshta nonni besh ming kishi eb, necha savat non burdalarini yig’ishtirib olganingizni eslamayapsizlarmi?
10Yoki ettita nonni to’rt ming kishi eb, necha savat yig’ishtirib olganingizni-chi?
11Men sizlarga: “Farziylar bilan sadduqiylarning xamirturushidan ehtiyot bo’linglar”, - deb aytganim bu non haqida emasligini qanday qilib tushunmadinglar?
12Shundan keyin shogirdlar, Iso ularga nonning xamirturushidan emas, balki farziylar bilan sadduqiylarning ta’limotidan ehtiyot bo’lish kerakligini aytganini tushundilar.
13Filip Kesariyasi atroflariga kelgan Iso O’z shogirdlaridan so’radi: Odamlar Meni, Inson O’g’lini, kim deb hisoblaydilar?
14Ba’zilari Yahyo payg’ambar deb, boshqalari Ilyos payg’ambar deb, yana birlari esa Eremiya yoki bo’lak payg’ambarlardan biri deb hisoblaydilar, - dedi shogirdlar.
15Iso ulardan: Sizlar-chi, Meni kim deb hisoblaysizlar? - deb so’ragach,
16Simun Butrus javob berib dedi: Sen barhayot Xudoning O’g’li - Masihsan!
17Iso Butrusga javoban dedi: Sen baxtiyorsan, ey Yunus o’g’li Simun! Bu sirni sen o’z uquv-idroking bilan uqqaning yo’q, balki osmondagi Otam senga ochib bergan.
18Men ham shuni aytib qo’yay: sening tosh degan isming bor va Men O’z ummatimni bu tosh ustida bunyod etaman, jahannam kuchlari esa undan ustun chiqmas.
19Osmon Shohligining ochqichlarini senga beraman. Er yuzida sen nimani bog’lasang, osmonda ham bog’langan bo’ladi. Er yuzida sen nimani echsang, osmonda ham echilgan bo’ladi.
20Shundan so’ng Iso O’zining Masih ekanini biror kimsaga aytmoqni shogirdlariga qat’iy man etdi.
21Shu vaqtdan boshlab, Iso shogirdlariga O’zining Quddusga borishi, oqsoqollar, oliy ruhoniylar va ulamolar qo’lida ko’p azob chekib, o’ldirilishi, uchinchi kuni esa tirilishi kerakligini oshkor etadigan bo’ldi.
22Butrus Uni chetga olib ta’na qila boshladi: Xudo xayringni bersin, Rabbim! Bu narsalar Sening boshingga tushmas, - dedi.
23Iso esa Butrusga qarab: Yo’qol ko’zimdan, shayton!- dedi. Sen Meni yo’ldan uryapsan, chunki sen Xudoning ishlarini emas, balki inson ishlarini o’ylayapsan.
24Keyin Iso O’z shogirdlariga dedi: Agar kim Menga ergashishni istasa, o’zidan kechsin va o’z xochini ko’tarib, orqamdan yursin.
25Kim o’z jonini ayamoqchi bo’lsa,uni yo’qotadi. Lekin kim Men uchun jonini yo’qotsa, jon topadi.
26Agar inson butun dunyoni egallasa-yu, o’z joniga zarar etkazsa, bundan qanday naf ko’radi? Yoki inson o’z joni evaziga qanday to’lov toparkan?
27Inson O’g’li O’z Otasining ulug’vorligida, farishtalari bilan kelishida, har kimni o’z qilmishiga yarasha taqdirlaydi.
28Sizlarga chinini aytayin: bu erda turganlardan ba’zilari borki, ular Inson O’g’lining saltanatli Shoh bo’lib kelayotganini ko’rmaguncha, o’lim ko’rmaydilar.

17-bob
1Oradan olti kun o’tgandan keyin Iso tanho Butrus, Yoqub va uning ukasi Yuhannoni yoniga olib, baland toqqa olib chiqdi.
2U erda, ularning ko’z o’ngida Isoning qiyofasi o’zgarib ketdi. Uning yuzi quyoshday porlab, kiyimlari esa nurday oppoq tus oldi.
3Birdaniga ularga Muso bilan Ilyos payg’ambarlar ko’rinib, Iso bilan suhbatlashayotganday tuyuldi.
4Buni Butrus ko’rib, Isoga: Rabbim! Bizlar uchun bu joy juda yoqyapti. Agar istasang, shu erda uchta chayla quraylik: birisi Senga, birisi Musoga, birisi Ilyosga...
5U gapini tugatmasdanoq, nur yog’ilib turgan bir bulut ularni qoplab oldi. Bulut ichidan esa ovoz keldi: Bu Mening sevikli O’g’limdir, Undan mamnunman. Unga quloq solinglar!
6Shogirdlar buni eshitgach, vahimaga tushib, erga yuz tuban yiqildilar.
7Iso esa kelib ularga qo’l tegizdi-da: Turinglar, qo’rqmanglar! - dedi.
8Ular boshlarini ko’tarib, yolg’iz Isodan boshqa hech kimni ko’rmadilar.
9Tog’dan tushayotganlarida, Iso shogirdlariga: Inson O’g’li qaytadan tirilib kelmaguncha, ko’rganlaringizni hech kimga aytmanglar, - deb tayinladi.
10Shogirdlari Undan so’radilar: Nega ulamolar, oldin Ilyos payg’ambar kelishi kerak, deb aytadilar?
11Iso javob berib ularga dedi: Bu to’g’ri, oldin Ilyos payg’ambar kelib, hamma narsani yo’lga qo’yadi.
12Lekin Men sizlarga shuni aytaman: Ilyos allaqachon kelgan. Ammo odamlar uni tanimay, u bilan istaganlarini qilishdi. Xuddi shunga o’xshab, Inson O’g’li ham odamlar qo’lida azob chekishi muqarrardir.
13Shunda shogirdlar Iso ularga Yahyo payg’ambar haqida gapirganligini angladilar.
14Ular xaloyiq yoniga kelganlarida, bir odam Isoning oldiga kelib tiz cho’kdi-da:
15Hazrat, - dedi, - o’g’limga rahming kelsin! Uning tutqanog’i bor, u juda azobda qoldi. Dam olovga, dam suvga tashlanadi.
16Bolamni Sening shogirdlaringga ko’rsatdim, ammo ular tuzatisholmadi.
17Iso javob berib: Ey imonsiz, buzuq nasl-ey! Qachongacha sizni yoqlayveraman? Qachongacha sizga chidayin? Bolani bu erga, Mening oldimga keltiringlar! - dedi.
18Iso jinga do’q urgach, u boladan chiqib ketdi. Bola o’sha zahoti tuzaldi.
19So’ngra shogirdlari Isoning yakka qolganda oldiga kelib: Nega biz jinni quvib chiqarolmadik? - deb so’rashdi.
20Iso ularga: E’tiqodsizligingiz uchun! - dedi. Chindan, sizlarga aytamanki: agar bir xantal doniday ishonchingiz bo’lsa-yu, bu toqqa:“Bu erdan u erga ko’ch”, - deb aytsangizlar, u ko’chadi. Sizga hech bir narsa imkonsiz bo’lmaydi.
21(Biroq bu toifa jinlar ibodat va ro’zadan boshqa narsa bilan chiqmas.)
22Ular Jalilaga qaytib kelgandan so’ng, Iso shogirdlariga dedi: Inson O’g’li odamlar qo’liga tutib berilishi muqarrardir.
23Uni o’ldiradilar va U uchinchi kuni qaytadan tiriladi. Shogirdlar juda xafa bo’ldilar.
24Ular Kafarnahumga kelganlarida, ikki diramlik ma’bad solig’ini yig’uvchilar Butrusning oldiga kelib: Sizlarning Ustozingiz ma’bad solig’ini to’lamaydimi? - deb so’radilar.
25Butrus: To’laydi! - dedi. U uyga kelgach, Iso oldinroq gap ochib dedi: Simun, sening fikring qanday? Bu dunyo podshohlari soliq yoki bojni kimdan oladilar? Vatan o’g’illaridanmi yoki begonalardanmi?
26Begonalardan-da, - dedi Unga Butrus. Iso javob berdi: Unday bo’lsa, vatan o’g’illari soliqdan ozod ekan-da. Shunga qaramay, biz ularni vasvasaga solmaylik. Sen ko’lga borib qarmoq tashla. Birinchi ilingan baliqni olib og’zini ochsang, to’rt diramlik tangaga ko’zing tushadi. Tangani olib, Men va o’zing uchun soliq to’lovi sifatida ularga ber.

18-bob
1Shu kez shogirdlar Isoning oldiga kelib: Osmon Shohligida kim buyuk? - degan savolni berdilar.
2Iso yoniga bir bolani chaqirib, uni o’rtalarida turg’izib:
3Sizlarga chinini aytayin, - dedi. - Agar siz yo’lingizdan qaytib, bolalarday bo’lmasangiz, Osmon Shohligiga sira kirolmaysizlar.
4Shunday qilib, kim bu bola kabi o’zini past olib yursa, Osmon Shohligida eng buyuk bo’ladi.
5Kim Shunday bir bolani Mening nomimdan qabul qilsa, Meni qabul qilgan bo’ladi.
6“Kimki Menga ishongan bu kichiklardan birontasini yo’ldan ozdirsa, uning bo’yniga ulkan tegirmon toshini osib dengiz chuqurligiga cho’ktirilishi u uchun yaxshiroq bo’lar edi.
7Vasvasalar dastidan bu dunyoning holiga voy! Vasvasalar kelishi shaksizdir, lekin kim orqali kelsa, o’sha odamning holiga voy!
8Agar qo’ling yoki oyog’ing seni yo’ldan ozdirsa, uni kesib tashla. Senga ikki qo’lu ikki oyog’ing bilan abadiy o’tga tashlanishdan ko’ra, mayib yoki cho’loq bo’lib abadiy hayotga erishganing yaxshiroqdir.
9Agar ko’zing seni yo’ldan ozdirsa, uni o’yib tashla. Senga ikki ko’zing bilan o’tli jahannamga tashlanishdan ko’ra, bir ko’z bilan abadiy hayotga erishganing yaxshiroqdir”.
10“Ehtiyot bo’linglar, bu kichiklardan birontasini ham xor qilmanglar. Men sizga shuni aytaman: osmonda ularning farishtalari doimo samoviy Otamning jamolini ko’rib turadilar.
11Inson O’g’li esa adashib gumroh bo’lganlarni qutqarish uchun kelgan.
12Sizlarning fikringiz qanday? Agar bir odamning yuzta qo’yi bo’lib, ulardan biri adashib qolsa, to’qson to’qqizini tog’larda qoldirib, adashib qolganni izlab ketmaydimi?
13Agarda uni topib olsa bormi, sizga rostini aytsam, adashmagan to’qson to’qqiztasidan ko’ra, shu bir qo’y uchun u ko’proq sevinadi.
14Shunga o’xshab, osmondagi Otangiz bu kichiklardan birining ham halok bo’lishini istamaydi”.
15“Agar birodaring senga qarshi gunoh qilsa, uning oldiga borib, faqat yuzma-yuz gapirib, aybini unga ko’rsat. Agar senga quloq solsa, sen birodaringni qaytarib olgan bo’lasan.
16Agar senga quloq solmasa, o’zing bilan yana bir yoki ikki kishini olib bor, toki Tavrotda yozilganidek “aytiluvchi har bir so’z ikki yoki uch shohidning guvohligi bilan tasdiqlansin”.
17Agar ularga ham quloq solmasa, imonlilar jamoatiga ayt. Agar imonlilar jamoatiga ham quloq solmasa, uni kofir yoki tamagir qatorida sana.
18Sizlarga chinini aytayin: er yuzida sizlar nimaiki bog’lasangizlar, osmonda ham bog’langan bo’ladi. Er yuzida nimaiki echsangizlar, osmonda ham echilgan bo’ladi.
19Sizlarga yana shuni ham aytay: agar er yuzida sizdan ikki kishi yakdil bo’lib, qandaydir bir narsani so’rashsa. Mening osmondagi Otam ularning tilagini bajaradi.
20Qaerda ikki yoki uch kishi Mening nomim uchun yig’ilsa, Men shu erda ularning o’rtasida bo’laman”.
21Shu vaqtda Butrus kelib Isoga: “Rabbim, - dedi, - agar birodarim menga qarshi gunoh qilsa, men necha marta uni kechirayin? Etti marta kechirsam etarmi?
22Iso unga dedi: “Senga etti marta emas, balki etmish karra etti marta, deyapman.
23Binobarin, Osmon Shohligi bandalari bilan hisob-kitob qilishni istagan bir podshohga o’xshaydi.
24Hisoblashishni boshlaganda, undan o’n ming oltin yombi qarzdor bo’lgan bir bandani uning qoshiga keltiribdilar.
25Lekin qarz to’lashga hech narsasi bo’lmagani uchun, podshoh unga o’zini, xotinini, bolalarini va butun mol-mulkin sotib, qarzini to’lashni buyuribdi.
26Banda esa erga yiqilib, podshohiga ta’zim qilib: Podshohim, sabr qiling, men sizga hammasini to’layman, - debdi.
27Bu bandasiga rahmi kelib, podshoh uni qo’yib yuboribdi va qarzini kechirib yuboribdi.
28U banda esa tashqariga chiqib, o’zidan yuz kumush tanga qarzdor bo’lgan bir sherigini uchratib, uni ushlab olibdi-da: Mendan olgan qarzingni qaytar! - deb bo’g’a bashlabdi.
29Sherigi esa uning oyoqlariga yiqilib: Sabr qil, men senga hammasini to’layman, - deb yolvoribdi.
30Biroq u bunga ko’nmabdi, borib, qarzini to’lamagunicha sherigini zindonga qamatib qo’yibdi.
31Uning sheriklari bu voqeani ko’rib, juda xafa bo’lishibdi va borib, podshohga hamma bo’lib-o’tganni xabar qilishibdi.
32Shunda podshoh bandasini oldiga chaqirib: Ey yovuz banda! - debdi. Menga yolvorganing uchun, men sening barcha qarzingdan kechdim.
33Men senga rahm qilganimday, sen ham sherigingga rahm qilsang bo’lmasmidi?
34G’azablangan podshoh hamma qarzini to’lamagunicha bandasini azob beruvchilarning qo’liga topshiribdi.
35Shuningdek, agar sizlarning har biringiz o’z birodaringizning gunohini chin ko’ngildan kechirmasangiz, Mening samoviy Otam ham sizlarga xuddi shu yo’lni tutadi”.

19-bob
1Iso bu so’zlarni aytib bo’lgach, Jalilani tark etib, Yahudiya hududiga, O’rdun daryosining narigi tamoniga keldi.
2Tumonat xaloyiq Uning ketidan ergashib yurdi. Iso u erda xastalarga shifo berdi.
3Isoni sinash niyatidagi ba’zi farziylar Uning oldiga kelib: Erkak har qanday sababga ko’ra o’z xotinidan ajralishi mumkinmi? - degan savolni berdilar.
4Iso ularga javoban: Tavrotda o’qimagansizlarmi? - dedi. - Parvardigor boshdanoq odamlarni erkak va ayol qilib yaratdi
5va dedi: “Er kishi ota-onasini qoldirib, o’z xotiniga yopishib qoladi va ikkovi bir tan bo’ladi”.
6Shunga ko’ra endi ikki emas, balki bir tan hisoblanadilar. Xudo birga qo’shganini bandasi ajratmasin.
7Ular Isoga: Unday bo’lsa, Muso nima uchun: “Erkak xotini bilan ajralsa, taloq xatini yozib bersin”, deb amr etganlar? - deyishdi.
8U ularga dedi: Bag’ri tosh odamlar bo’lganingiz uchun Muso sizlarga xotinlaringiz bilan ajralishga ijozat bergan. Lekin boshdan bunday emas edi.
9Men sizlarga shuni aytayin: kim bevafolikdan boshqa sabab tufayli xotinidan ajralib, o’zgaga uylansa, zino qilgan bo’ladi. Shuningdek, eridan ajralgan xotinga uylangan ham zino qilgan bo’ladi.
10Shogirdlar Isoga: Agar erkakning xotiniga nisbatan Shunday majburiyati bo’lsa, uylanmagan yaxshiroq ekan-da! - deyishdi.
11Iso ularga: Bu so’zni hamma ham hazm etolmaydi, - dedi. - Kimgaki nasib bo’lsa, u hazm eta oladi.
12Ba’zi kishilarning onadan tug’ma erkakligi zaifdir. Boshqalar esa odamlar tomonidan axta qilinadilar. Yana boshqalar Osmon Shohligi yo’lida uylanishdan voz kechadilar. Uddalagan bu gaplarning mag’zini chaqsin.
13Shunda Iso ularning peshanalariga qo’llarini qo’yib duo qilishi uchun, Uning oldiga bolalarni keltirishdi. Shogirdlari etaklab keluvchilarni koyiy boshlagach,
14Iso dedi: Bolalarni qo’yinglar, Mening oldimga kelishlariga to’sqinlik qilmanglar. Zero Osmon Shohligi Shundaylarnikidir.
15Ularning peshanalarini silab, u erdan jo’nab ketdi.
16Shu mahal bir kishi Isoning yoniga kelib: Valine’mat Ustozim! Abadiy hayot nasib bo’lishi uchun qanday savobli ish qilmog’im lozim? - deb so’radi.
17Iso unga dedi: Nega sen Mendan savobli ish haqida so’rayapsan? Birgina Xudodan boshqa hech kim savob egasi emas. Agar boqiy hayotga erishmoq istasang, ilohiy amrlarga rioya qil.
18Qaysilariga? - deb so’radi u. Iso dedi: “Odam o’ldirma. Zino qilma. O’g’rilik qilma. Soxta guvohlik berma.
19Ota-onangni hurmat qil. O’zgani o’zing kabi sev”, degan amrlarni-da.
20Yigit Unga dedi: Men bularning hammasini yoshligimdan saqlab kelaman. Menga yana nima etishmaydi?
21Iso unga: Agar komil bo’lishni istasang, bor, hamma mol-mulkingni sotib, pulini kambag’allarga tarqat. Shundagina ko’kda xazinang bo’lur. Va kel, Mening ortimdan ergash, - dedi.
22Yigit bu so’zlarni eshitib, qayg’u ichida u erdan chiqib ketdi. Chunki uning pul-dunyosi ko’p edi.
23Iso shogirdlariga: Sizga chinini aytayin: boy odamning Osmon Shohligiga kirishi qiyin bo’ladi.
24Yana sizga aytaman: boy odamning Xudo Shohligiga kirishidan ko’ra, tuyaning igna teshigidan o’tishi osondir, - dedi.
25Shogirdlari buni eshitib, chandon taajjublandilar va: Unday bo’lsa, kim najot topa olarkan? - deb so’radilar.
26Iso ularga ko’zlarini tikib: Odamlarga bu imkonsiz, lekin Xudoga hamma narsa mumkindir, - dedi.
27Bu so’zga javoban, Butrus Isoga dedi: Mana, biz hamma narsani qoldirib, Sening orqangdan ergashib keldik. Buning evaziga biz nima toparmiz?
28Iso ularga dedi: Sizga chinini aytayin: yangi dunyoda Inson O’g’li O’zining ulug’vor taxtida o’tirganida, Mening orqamdan ergashib kelgan sizlar ham o’n ikkita taxtga o’tirib, Isroilning o’n ikki qabilasini hukm qilasizlar.
29Men uchun uy-joy, aka-uka, opa-singil, ota-ona, xotin-bola yoki er-mulkini tashlab ketgan har bir kishi bulardan yuz hissa ortiqrog’ini topib, abadiy hayotga noil bo’lajak.
30Lekin ko’p birinchi bo’lganlar oxirgi, oxirgilar esa birinchi bo’ladilar.

20-bob
1“Shunday qilib, Osmon Shohligi uzumzoriga erta saharda mardikorlar yollagani chiqqan bog’ egasiga o’xshaydi.
2U mardikorlar bilan kuniga bir kumush tanga berishga kelishib, ularni o’zining uzumzoriga yuboribdi.
3Soat to’qqizlarda u yana chiqib, bozor maydonida bekor turgan boshqa odamlarni ko’rib,
4ularga: Sizlar ham mening uzumzorimga boringlar, men sizlarga tegishli haqingizni beraman, - dedi. Ular esa boribdilar.
5Tush chog’i va soat uchga yaqin u tag’in chiqib, yana Shunday qilibdi.
6Soat beshlarda chiqib, bekor turgan yana boshqalarni ko’ribdi-da: Nega sizlar bu erda kun bo’yi bekor turibsizlar? - deb so’rabdi.
7Ular esa: hech kim bizlarni ishga yollamadi-da, - debdilar. Shunda bog’ egasi: Sizlar ham mening uzumzorimga boringlar, tegishli haqingizni olasizlar, - debdi.
8Kech bo’lgach, uzumzor egasi o’zining hosilotiga: Mardikorlarni chaqirib, ularga oxirgisidan boshlab birinchisigacha xizmat haqlarini bergin, - deb buyuribdi.
9Shunday qilib, soat beshlarda ish boshlaganlar bir kumush tangadan olishibdi.
10Birinchi kelganlar esa ko’proq olamiz, deb o’ylashibdi. Ammo ular ham bir kumush tangadan olishibdi.
11Ular xizmat haqini olgach, bog’ egasiga norozilik bildira boshlashibdi:
12Bu oxirgi kelganlar bir soatgina ishladi, siz esa ularni kunning issig’iyu mashaqqatini tortgan bizlar bilan teng ko’rdingiz.
13Bunga javoban bog’ egasi ulardan biriga: Do’stim, men senga nohaqlik qilganim yo’q. Sen men bilan bir kumush tangaga kelishgan edingmi?
14Endi haqingni olib, boraver. Men senga bergancha aqchani bu oxirgi kelganga ham bersam, nima bo’pti?
15O’z pulimni xohlagancha istifoda qilish o’z ixtiyorimda emasmi? Yoki mening saxiyligimni ko’rolmayapsanmi? - debdi.
16Shunga o’xshab, oxiratda ham oxirgilar birinchi va birinchilar esa oxirgi bo’ladilar. (Chunki da’vat etilganlar ko’p, ammo tanlanganlar ozdir.)”
17Iso Quddusga qarab yo’l olar ekan, o’n ikki shogirdini alohida chaqirib, ularga dedi:
18“Hozir Quddusga boryapmiz va Inson O’g’li oliy ruhoniylar bilan ulamolarga tutib beriladi. Ular esa Uni o’limga mahkum etadilar.
19Haqoratlash, qamchilash va xochga mixlash uchun Uni majusiylarga topshiradilar. Uchinchi kuni esa U qaytadan tirilajak”.
20Shunda Zabadiylar oilasining onasi o’g’illari bilan birga Isoning huzuriga keldi. Nimadir so’ramoqchi bo’lib, Unga ta’zim qildi.
21Iso ayoldan so’radi: Sen nima istaysan? Sening Shohliningda bu mening ikki o’g’limning biri o’ng tomoningda va biri chap tomoningda o’tirishlarini buyurgin! - dedi Unga ayol.
22Iso javob berib dedi: Sizlar nima so’rayotganingizni bilmaysizlar. Men ichajak hasratli taqdir sharobini icha olasizlarmi? - Ichamiz! - dedi ular.
23Iso ularga: Sizlar-ku Mening kosamdan ichib, hasratlarimni chekasizlar, ammo Mening o’ng va chap tomonimda o’tirishga ruxsat berish Mening ixtiyorimda emas. Otam bu o’rinni kimlarga tayyorlagan bo’lsa, ularga buyuradi, - dedi.
24Boshqa o’n shogird buni eshitgach, ikki aka-ukaga achchiqlana ketishdi.
25Iso esa ularni yoniga chaqirib, dedi: Bilasizlarki, dunyo xalqlari ustidan saltanatli podshohlar bor, el ustidan otabeklar hokimlik qiladi.
26Ammo sizning orangizda bunday bo’lmasin. Orangizda kim katta bo’lishni istasa, sizga xizmatkor bo’lsin.
27Orangizda kim birinchi bo’lishni istasa, sizga qul bo’lsin.
28Zero Inson O’g’li ham O’ziga xizmat qildirish uchun emas, balki O’zi xizmat qilish va O’z jonini fido qilib, ko’plarni qutqarish uchun kelgan.
29Ular Erixo shahridan jo’nayotganlarida, ko’p xalq Isoning orqasidan ergashib bordi.
30Yo’l chekkasida o’tirgan ikki ko’r Iso ularning oldidan o’tib borayotganini eshitgach: Ey Hazrat, Dovud O’g’li, bizlarga rahm qil! - deb baqira boshladilar.
31Xaloyiq ularni jim bo’lishga majbur qilsa-da, lekin ular ovozlarini yanada balandroq qilib: - Ey Hazrat, Dovud O’g’li, bizlarga rahm qil! - deb yolvordilar.
32Iso to’xtab, ularni yoniga chaqirdi-da: Sizlar Mendan nima istaysizlar? - deb so’radi.
33Ular: Hazrat, ko’zlarimiz ochilsin! - deyishdi.
34Isoning ularga rahmi kelib, ko’zlariga qo’l tegizdi. Shu onda ularning ko’zlari ochilib ketdi. Ular Isoning ortidan ergashdilar.

21-bob
1Quddusga yaqinlashishib, Zaytun tog’i etagidagi Baytfagiya qishllog’iga etib kelishdi. Iso ikki shogirdini yana yo’lga solib:
2“Qarshingizdagi qishloqqa boringlar, shu zahot bog’lab qo’yilgan urg’ochi eshakni va uning yonida xo’tikni ko’rasizlar. Ularni echib, Mening oldimga keltiringlar.
3Agar kimdir sizga biror nima desa, “Bular Rabbimizga kerak, U ko’p o’tmay ularni qaytarib yuboradi”, - deb javob beringlar”, - dedi.
4Bu sodir bo’lganlarning hammasi payg’ambarga vahiy bo’lgan ushbu oyat bajo kelishi uchun ro’y berdi:
5“Sion qiziga aytingiz-kim: Bir mocha eshakka minib, xo’tikka mingashib kamtarona, sening Podshohing kelar yoningga”.
6Shogirdlar yo’lga tushib, Iso ularga buyurganiday qildilar.
7Eshak bilan xo’tikni keltirib, ularning ustiga kiyimlarini yukladilar. Iso esa minib oldi.
8Xalqning ko’pchilik qismi o’z kiyimlarini yo’lga poyandoz qildi. Ba’zilari esa daraxt shoxlarini kesib, yo’lga to’shadilar.
9Oldda va orqada yurayotgan xaloyiq: “Dovud O’g’li mangu yashasin! Xudovand nomidan Kelayotgan muborak! Ko’klardan najot yuborgil!” - deb hayqirishar edi.
10Iso Quddusga kirib kelganida, butun Shahar: “Bu kim bo’ldi?” - deb harakatga keldi.
11Xaloyiq esa: “Bu Jalilaning Nosira shahridan bo’lgan Iso payg’ambar!” - deb ta’kidladi.
12Iso Xudo ma’badiga kirib, ma’badda oldi-sotdi qilayotgan hammani quvib chiqardi. Sarroflarning xontaxtalarini va kaptar sotuvchilarning kursilarni ag’darib yubordi.
13Iso ularga: Tavrotda: “Mening uyim ibodat uyi atalgay”, - deb yozilgan. Sizlar esa uni qaroqchilar uyasiga aylantirib yuboribsizlar!
14Ma’badda Isoning oldiga ko’rlar va cho’loqlar keldi. U esa ularga shifo berdi.
15Lekin oliy ruhoniylar va ulamolar Isoning qilayotgan ajoyib ishlarini hamda ma’badda: “Dovud O’g’li mangu yashasin!” deb hayqirayotgan bolalarni ko’rib, darg’azab bo’ldilar.
16Bular nima demoqdalar, eshityapsanmi? - deyishdi Unga. Iso ularga: Ha! - dedi. - Nahotki sizlar: “Go’dak va chaqaloqlar og’zidan Sen madhiya yaratding”, - degan oyatni hech qachon o’qimagan bo’lsangiz?
17So’ng Iso ularni qoldirib, Shahardan chiqdi va Baytaniyaga borib, u erda tunadi.
18Ertalab Iso Shaharga qaytib kelayotganida och qoldi.
19Yo’l chetida bir anjir daraxtini ko’rib, uning yoniga keldi. Iso barglardan boshqa hech narsa topmay, daraxtga: Bundan keyin senda abadiy meva bitmasin! - dedi. Anjir daraxti esa shu onda qurib qoldi.
20Buni ko’rgan shogirdlar hayratga tushib: Qanday qilib anjir daraxti darhol qurib qoldi? - dedilar.
21Iso ularga javoban: Sizlarga chinini aytayin, - dedi, - Agar ishonchingiz qat’iy bo’lib, shubhalanmasangiz, bu anjir daraxti bilan sodir bo’lganni ado etish u yoqda tursin, hatto bu toqqa: “Ko’taril-da, dengizga otil”, - desangiz, aytganingiz bo’ladi.
22Sizlar ibodat qilib, ishonch bilan nimaiki so’rasangiz, erishasizlar.
23Iso ma’badga kirib ta’lim berayotganida, oliy ruhoniylar va xalq oqsoqollari Uning oldiga kelib: Sen bu ishlarni qanday huquq bilan qilyapsan? Senga bunday vakolatni kim bergan? - deb so’radilar.
24Iso ularga javob berib dedi: Men ham sizga bir savol berayin. Agar Menga javob bersangizlar, shunda Men ham bu ishlarni qanday vakolat bilan qilayotganimni sizlarga aytaman.
25Yahyo payg’ambar odamlarni suvda tavba qildirish uchun kimdan vakolat olgan edi? Xudodanmi yoki insondanmi? Ular esa o’zaro mulohaza yurita boshladilar: “Agar Xudodan desak, U bizlarga: “Nega unga ishonmadingiz?” - deb aytadi.
26Agar insondan desak, xalqdan qo’rqish kerak, chunki xalqning bari Yahyoni payg’ambar deb hisoblaydi-ku”.
27Nihoyat Isoga: Bilmaymiz, - deb javob berdilar. Iso esa ularga: Men ham bularni qanday vakolat bilan qilayotganimni sizga aytmayman, - dedi.
28“Sizlarning fikringiz qanday? Bir odamning ikki o’g’li bor ekan. U birinchisiga kelib: O’g’lim, bugun borib uzumzorimizda ishla, - debdi.
29Ammo u: Istamayman! - deb so’z qaytaribdi. Keyin pushaymon bo’lib boribdi.
30U odam ikkinchi o’g’liga kelib, yana Shunday debdi. Bunisi javob berib: Xo’p xo’jayin, boraman, - debdi-yu, lekin bormabdi.
31Ikkovidan qaysi biri otasining xohishini bajo keltirgan bo’ladi?” Isoga: “Birinchisi”, - dedilar. U ularga: “Sizlarga chinini aytayin, - dedi. - Sayoqlaru fohishalar Xudoning Shohligiga sizlardan oldin erishmoqdalar.
32Chunki Yahyo payg’ambar sizning oldingizga to’g’ri yo’lni o’rgatib keldi va sizlar unga ishonmadingiz, sayoqlar va fohishalar esa ishondi. Sizlar-chi, buni ko’rgandan keyin ham pushaymon qilmadingiz, ishonmadingiz”.
33“Endi boshqa bir masalni eshiting: bir er egasi bor ekan. U uzumzor yaratib, atrof-tevaragini panjara bilan o’rab, ichida iskanja va qo’riqchi minorasi quribdi-da, uzumzorni bag’bonlarga ijaraga tashlab, o’zi vaqtincha boshqa mamlakatga ketibdi.
34Hosil mavsumi yaqinlashgach, o’zining mahsulini olish uchun bog’bonlarning oldiga xizmatkorlarini yuboribdi.
35Bog’bonlar esa uning xizmatkorlarini tutishibdi va kimini urib, kimini o’ldirib, kimini esa toshbo’ron qilishibdi.
36Bog’ egasi bu gal avvalgidan ham ko’proq boshqa xizmatkorlarini yuboribdi. Bog’bonlar esa ular bilan ham Shunday qilishibdi.
37Oxirida bog’ egasi: O’g’limni hurmat etarlar, - deb ularning oldiga o’z o’g’lini yuboribdi.
38Lekin bog’bonlar o’g’lini ko’rib, bir-biriga: Bu merosxo’r-ku, qani uni o’ldirib, merosiga ega bo’laydik, - deyishibdi.
39Uni tutib, uzumzordan tashqariga chiqarib, o’ldirishibdi.
40Shunday qilib, uzumzorning egasi qaytib kelganda, bu bog’bonlarni nima qilar ekan?”
41Tinglayotganlar Isoga: “Bu yovuz odamlarni yovuzlarcha yo’q qilib, uzumzornin esa mavsumida hosilini terib turadigan boshqa bag’bonlarga ijaraga beradi”, - dedilar.
42Iso ularga dedi: “Nahotki siz Zaburdagi bu so’zni hech o’qimagan bo’lsangizlar? “Binokorlar keraksiz deb tashlangan tosh Naq binoning peshtoqidan joy oldi. Bu Xudovand irodasi tufaylidir, bizga esa ajoyibot timsolidir”.
43Shuning uchun sizlarga aytamanki, Xudoning Shohligi sizdan olinib, tegishli hosilini etishtiruvchi xalqqa beriladi.
44Kimki bu toshga yiqilsa, parchalanib ketadi. Tosh kimning ustiga tushsa, uni ezib yuboradi”.
45Oliy ruhoniylar va farziylar Isoning masallarini tinglagan sayin, ular o’zlari haqida aytilganini payqadilar.
46Ular Isoni qo’lga tushirishga intilayotgan bo’lsalarda, xalqdan qo’rqar edilar. Chunki xalq Isoni payg’ambar deb hisoblar edi.

22-bob
1Iso masallar bilan gapini davom ettirib, xalqqa xitoban dedi:
2“Osmon Shohligi o’zining o’g’liga nikoh to’yi qilgan bir podshohga o’xshaydi.
3Podshoh to’yga taklif etilganlarni chaqirish uchun xizmatkorlarini yuboribdi. Ular esa kelishni istamabdilar.
4Podshoh yana boshqa xizmatkorlarini yuborib: Taklif etilganlarga aytinglarki, men ziyofat dasturxonini tayyorlab qo’ydim, ho’kizlaru bo’rdoqilarim so’yildi, hammasi tayyor. To’yga kelaveringlar! - debdi.
5Biroq ular yana nazarga ilmay, biri o’zining dalasiga, boshqasi bozor-o’charga ketibdi.
6Qolganlar esa podshoh xizmatkorlarini tutib, xo’rlab, o’ldirishibdi.
7Podshoh buni eshitib, g’azablanibdi. Qo’shinlarini yuboribdi-da, qotillarni tig’dan o’tkazib, Shaharlarini kulga aylantiribdi.
8Keyin u qolgan xizmatkorlariga: Nikoh to’yi tayyor, lekin taklif etilganlar bunga munosib emas ekanlar.
9Shuning uchun chorrahalarga borib, kimni topsangizlar, to’yga chaqiringlar, - deb buyuribdi.
10Bu xizmatkorlar yo’lga chiqib, uchratganlarining hammasini - yomonlarni ham, yaxshilarni ham to’plashibdi. To’yxona mehmonlarga to’lib ketibdi.
11Podshoh mehmonlarni ko’rish uchun kirganda, u erda nikoh kiyimida kiyinmagan bir odamni ko’ribdi
12va undan: Do’stim, nikoh kiyimisiz bu erga qanday kirding? - deb so’rabdi, u indamabdi.
13Shunda podshoh malaylariga buyruq berib: Uning qo’l-oyoqlarini bog’lab, tashqariga, qorong’ilikka tashlanglar. U erda yig’i-sig’i va ohu voh bo’ladi, - debdi.
14Shunga o’xshab, Xudo da’vat etganlar ko’p, ammo tanlanganlar ozdir”.
15Shundan keyin farziylar borib, Isoni U aytadigan biron so’zi orqali ilintirish chorasini maslahatlashib oldilar.
16Ular o’z shogirdlarini Hirod tarafdorlari bilan birga Isoning oldiga yuborishdi. Bular Isoga: Ustoz, - deyishdi, - biz bilamizki, Sen haqiqatgo’ysan va Xudoning haq yo’lini o’rgatib yuribsan. Kimlargadir ma’qul bo’lishni o’ylab o’tirmaysan, hech kimni yuz-hotir qilmaysan ham.
17Endi bizlarga ayt-chi, Sening fikring qanday? Qaysarga soliq to’lash dinga muvofiqmi, yoki yo’qmi?
18Lekin Iso ularning shumligini bilib: Munofiqlar! - dedi, - nega Meni sinab ko’rmoqchisizlar?
19Qani, Menga soliqqa to’lanadigan tangani ko’rsatinglar-chi. Ular Isoga bir dinar keltirgach,
20Bu surat va yozuv kimniki? - deb so’radi.
21Qaysarniki, - dedilar. - Unday bo’lsa, Qaysarning haqini Qaysarga, Xudoning haqini Xudoga beringlar, - dedi Iso.
22Buni eshitganlarida hayron bo’ldilar va Isoning oldidan uzoqlashdilar.
23Qiyomat yo’q, deb aytadigan sadduqiydar o’sha kuni Isoning oldiga kelib,
24Unga savol berdilar: Ey Ustoz Muso payg’ambar deganki: “Agar kim farzand ko’rmasdan dunyodan o’tsa, ukasi uning xotinini nikohiga olib, akasining zurriyotini tiklasin”.
25Bizda etti aka-uka bor edi. Birinchisi uylanib, farzand ko’rmay qazo qildi, xotini esa ukasiga qoldi.
26Ikkinchi, uchinchi, hatto ettinchigacha hammaning boshiga shu ko’rgilik tushdi.
27Hammadan keyin xotin ham o’ldi.
28Shunday qilib, u qiyomatda ettovidan qaysi birining xotini sanalar ekan? Chunki u hammasiga xotin bo’lgan edi-ku.
29Iso ularga javob berib dedi: Siz Muqaddas Kitobni ham, Xudoning qudratini ham bilmaganingizdan adashyapsizlar.
30Chunki oxiratda na uylanadilar va na erga tegadilar, balki osmondagi Xudo farishtalariga o’xshaydilar.
31O’liklarning qayta tirilishiga kelsak, Xudoning sizlarga yo’llaganini hech o’qimagansizmi?
32“Men Ibrohimning Xudosi, Ishoqning Xudosi va Yoqubning Xudosiman”, - degan edi U. Xudo esa o’liklarning emas, tiriklarning Xudosidir.
33Xalq buni eshitib, Iso ta’limotiga mahliyo bo’ldi.
34Iso sadduqiylarni jim qilib qo’yganini farziylar eshitgach, bir joyga to’plandilar.
35Ulardan Tavrot tafsirchisi bo’lgan birisi Isoni sinash niyatida Undan:
36Ustoz, Tavrotning qaysi amri buyuk? - deb so’radi.
37Iso unga: Egang Xudovandni butun qalbing bilan, butun joning bilan va butun onging bilan sevgin”.
38Bu - birinchi va eng buyuk amr.
39Ikkinchisi esa shunga o’xshashdir: “O’zgan o’zing kabi sevgin”.
40Butun Ilohiy Buyruq va payg’ambar oyatlarining hammasi ham mana shu ikki amrga tayanadi.
41Farziylar yig’ilishganda, Iso ulardan so’radi:
42Masih haqida qanday fikrlaringiz bor? U kimning o’g’li? - Dovudning o’g’li-da, - deb javob berdilar.
43Iso ularga dedi: U holda, qanday qilib Dovud ilohiy ilhom bilan Masihni Rabbim deb atagan? Mana, Dovud nima degan:
44“Xudovand mening Rabbimga aytdi: Yovlaringni oyoqlaring ostiga yiqitmagunimcha, Sen Mening o’ng tomonimda o’ltirib turgin”.
45Demak, Dovud Uni Rabbim deb atagan bo’lsa, qanday qilib U Dovudning o’g’li bo’ladi?
46Va hech kim Isoga bir og’iz so’z javob berolmadi. O’sha kundan boshlab yana hech kim Undan biron gap so’rashga jur’at etmadi.

23-bob
1Undan keyin Iso xaloyiqqa va shogirdlariga xitob qilib, dedi:
2“Ulamolar va farziylar Muso minbarida o’tiribdilar.
3Shu bois ular sizga nimani bajarishni amr etsalar, bajo keltiringlar. Aytganini qiling, lekin qilganini qilmang! Chunki ular o’z aytganlarini bajarmaydilar.
4Ular og’ir va ko’tarib bo’lmaydigan yuklarni insonlar elkasiga tashlab qo’yadilar, lekin o’zlari bu yuklarga barmoq tegizishni ham istamaydilar.
5Ular butun ishlarini insonlarga ko’rinish uchun qiladilar. Duo qutilarini yirikroq, kiyimlarining gajimlarini uzunroq qiladilar.
6Shuningdek, ziyofatlarda to’rda va ibodatxonalarda hurmatli o’rinda o’tirishni,
7xalq yig’inlarida alik olishni va odamlar tomonidan “Ustozimiz, Ustozimiz!” deb olqishlanishni yaxshi ko’radilar.
8Biroq sizlar ustoz deb atalishga ko’nmang.Chunki sizning birgina Ustozingiz bor, U ham bo’lsa - Masihdir. Sizlar esa hammalaringiz birodarsizlar.
9Er yuzida hech kimni o’zingizga ota deb ham atamanglar. Chunki sizning birgina Otangiz bor, U ham bo’lsa - samoviy Otangizdir.
10Rahbar deb ham nom olmanglar. Chunki sizlarning birgina Rahbaringiz bor - U Masihdir.
11Orangizdagi kattangiz sizlarga xizmatda bo’lsin.
12Zero kim o’zini yuqori qo’ysa, pasaytiriladi. Kim o’zini past olib yursa, ulug’lanadi”.
13Ey ulamoyu farziylar, munofiqlar! Osmon Shohligini insonlarga bekitib qo’yganingiz uchun holingizga voy! O’zlaringiz ham unga kirmayapsizlar, kirmoqchi bo’lganlarga ham yo’l qo’ymayapsizlar.
14(Ey ulamoyu farziylar, siz munofiqlarning holiga voy! Siz beva ayollarning uylarini shilib, xo’ja ko’rsinga uzoq duo o’qiysizlar. Shunga yarasha og’irroq jazo olasizlar.)
15Ey ulamoyu farziylar, siz munofiqlarning holiga voy! Sizlar loaqal biror-bir kishini o’z diningizga kiritish uchun dengizlaru qit’alarni aylanib chiqasizlar. Lekin buni amalga oshirib bo’lgach esa, uni o’zingizdan ikki barobar yomonroq do’zaxi qilasizlar.
16“Ey basir peshvolar, holingizga voy! Sizlar: “Ma’bad haqiga ichilgan qasam o’tmaydi, lekin ma’baddagi oltin haqiga ichilgan qasam bajarilishi shart”, deysiz.
17Hoy nodonu ko’rlar! Qaysi biri buyukroq: ma’badning oltinimi, yoki oltinni muqaddas qilgan ma’badning o’zimi?
18Shuningdek, sizlar yana: “Qurbongoh haqiga ichilgan qasam o’tmaydi, lekin qurbongohdagi qurbonlik haqiga ichilgan qasam bajarilishi shart”, - deysizlar.
19Hoy nodonlar, ko’rlar! Qaysi biri buyukroq: qurbonlikmi yoki qurbonlikni muqaddas qilgan qurbongohmi?
20Axir, qurbongoh haqiga qasam ichgan, ham qurbongohning o’zi, hamda undagi barcha narsalar haqiga qasam ichgan bo’ladi.
21Ma’bad haqiga qasam ichgan esa, ham ma’badning o’zi, hamda ma’badda yashaydigan Xudo haqiga qasam ichgan bo’ladi.
22Osmon haqiga qasam ichgan esa ham arshi a’lo, hamda arshi a’lodagi Xudoning O’zi haqiga qasam ichgan bo’ladi.
23“Ey ulamoyu farziylar, siz munofiqlarning holiga voy! Sizlar yalpiz, arpabodiyon va zira qatori oshko’rdan ushr berib turasiz-u, lekin Ilohiy Buyruqning nihoyatda muhim amrlari bo’lgan haqqoniyat, marhamat va sadoqatga esa e’tibor bermay qo’ydingizlar. Bularning birini bajara turib, ikkinchisini ham tashlab qo’ymasligingiz kerak edi.
24Sizlar chivinni pesh qiluvchi, ammo tuyani yutib yuboradigan basir peshvolarsiz!
25Ey ulamoyu farziylar, siz munofiqlarning holiga voy! Sizlar kosayu laganning sirtini tozalaysiz, ammo ularning ichi o’g’rilik va badnafslikka to’lib-toshib yotibdi.
26Ey so’qir farziy! Sen avvalo kosa va laganning ichini tozalab ol, shunda ularning tashi ham toza bo’ladi.
27Ey ulamoyu farziylar, siz munofiqlarning holiga voy! Sizlar tashqaridan chiroyli ko’rinadigan, lekin ichi o’liklarning suyaklari va har xil qabihliklarga to’la, ohaklangan qabrlarga o’xshaysizlar.
28Garchi tashqaridan insonlarga mo’min ko’rinsangizlar ham, lekin ichlaringiz ikkiyuzlamachilik va yomonlikka to’ladir”.
29“Ey ulamoyu farziylar, siz munofiqlarning holiga voy! Chunki sizlar payg’ambarlarga maqbara qurib, aziz-avliyolarning yodgorliklarini bezab yuribsizlar.
30“Agar ota-bobolarimiz davrida yashaganimizda, biz payg’ambarlarning qonini to’kishda ularga hamkorlik qilmas edik”, - deysizlar.
31Bu bilan siz o’zingizni o’zingiz inkor etib, payg’ambarlarni qatl qilganlarning o’g’illari ekagingzni o’zingiz tasdiqlab turibsiz.
32Qani, ota-bobolaringiz boshlagan ishni bitirib qo’ymaysizlarmi?!
33Hoy ilonlar, zaharli ilon zotlari-ey! Jahannam jazosidan qanday qilib qutularkansizlar?
34Ana shu sababdan Men sizga qanchadan-qancha payg’ambaru donishmandu ulamolarni yuborib turaman. Sizlar esa ulardan kimini o’ldirasizlar, kimini xochga mixlaysizlar, kimini esa ibodatxonalaringizda qamchilab Shahardan-Shaharga quvg’in qilasizlar.
35Shu yo’sin solih kishi bo’lgan Hobilning qonidan tortib, ma’bad bilan qurbongoh oralig’ida sizlar o’ldirgan Baraxiya o’g’li Zakariyoning qonigacha, er yuzida to’kilgan butun begunoh qonlar sizning bo’yningizda!
36Ha, sizlarga chinini aytaman: ushbu gunohlarning hammasi shu naslning bo’yniga tushadi.
37“O, Quddus, Quddus! Payg’ambarlarni o’ldiruvchi va huzuringga yuborilganlarni toshbo’ron qilguvchi Shahar! Tovuq o’z jo’jalarini qanotlari ostida qanday to’plasa, Men ham sening bolalaringni necha bor Shunday to’plamoqchi bo’ldim, sizlar-chi istamadingiz.
38Mana, sizning uy-joyingiz huvillab qoladi.
39Sizga shuni aytib qo’yay: “Xudovand nomidan Kelayotgan muborak”, - deb xitob qilmaguningizcha, Meni qaytib ko’rmaysizlar”.

24-bob
1Iso ma’baddan chiqib ketayotganida, shogirdlari Uning yoniga kelib, diqqatini ma’badning binolariga qaratmoqchi bo’lishdi.
2Iso ularga: “Bularning hammasini ko’ryapsizmi? Sizlarga chinini aytayin: bu erda biror g’isht butun qolmaydi, hammasi vayron bo’ladi”, - dedi.
3Iso bir O’zi Zaytun tog’ida o’tirgan vaqtda, shogirdlari Uning yoniga kelib, so’rashdi: “Bizlarga ayt-chi, bu voqealar qachon yuz beradi? Sening kelishing va oxirzamon yaqinlashganini ko’rsatadigan belgi qanday bo’ladi?”
4Iso javob berib ularga dedi: “Hech kim sizlarni yo’ldan ozdirmasligi uchun ehtiyot bo’linglar.
5Chunki talay kishilar Mening nomim bilan kelib: “Men Masih bo’laman “, - deb ko’plarni yo’ldan ozdiradi.
6Shuningdek, yiroq-yaqindan urush xabarlarini eshitasizlar. Ammo cho’chib vahimaga tushmangiz! Hamma narsa Xudo taqdir etganidek sodir bo’lishi lozim. Ammo bu hali so’nggi nihoya emasdir.
7Xalq xalqqa qarshi, podshohlik podshohlikka qarshi ko’tariladi. Ayrim joylarda qahatchiliklar, o’latlar, zilzilalar bo’ladi.
8Bularning bari esa bamisli to’lg’oqning boshidir.
9O’shanda sizlarni qiynash va o’ldirish uchun tutib beradilar. Mening nomim tufayli barcha xalqlar sizlardan nafratlanadi.
10O’shanda ko’plar vasvasaga tushib, bir-birini tutib beradi, bir-biridan nafratlanadi.
11Ko’pdan-ko’p soxta payg’ambarlar paydo bo’lib, ko’plarni yo’ldan uradi.
12Yovuzlik avjga chiqishi tufayli ko’pchilikning sevgisi soviydi.
13Lekin oxirigacha chidagan qutuladi.
14Xudo saltanati to’g’risidagi Injil Xushxabari hamma xalqlarga dalolat bo’lish uchun jahon bo’ylab targ’ib qilinadi va o’shandagina so’ng bo’ladi.
15“Shunday qilib, Doniel payg’ambar karomat qilib aytgan “dahshatli razolat” muqaddas joyda turganini ko’rganingizda (o’qigan o’zi tushunsin!)
16Yahudiyada bo’lganlar tog’larga qochishsin.
17Tomning ustida turganlar uyidan anjomlarini olish uchun pastga tushmasin.
18Dalada bo’lganlar esa to’nini olgani qaytib kelmasin.
19U kunlarda homilador va emizuvchi ayollarning holiga voy!
20Qochishingiz qishga yoki dam olish kuniga to’g’ri kelmasligi uchun ibodat qilinglar.
21Chunki o’shanda dunyo boshlanishidan to hozirgacha sodir bo’lmagan va qaytib sodir bo’lmaydigan buyuk musibat bo’ladi.
22Agar o’sha kunlar qisqartirilmaganida edi, hech bir jonzod omon qolmasdi. Lekin tanlangan kishilar uchungina u kunlar qisqartiriladi.
23Agar o’shanda kimdir sizga: “Masih mana bu erda “, yoki “U erda”, - deb aytsa, ishonmanglar.
24Chunki soxta masihlar va soxta payg’ambarlar paydo bo’lib, ilojini topsalar, hatto tanlangan kishilarni ham yo’ldan ozdirish uchun g’aroyibot va mo’’jizalar ko’rsatadilar.
25Mana, Men sizlarga oldindan aytib qo’ydim.
26Shunday qilib, agar sizlarga: “Mana, U sahroda”, - deb aytsalar chiqmanglar. “Mana, U berk xonalarda”, - deb aytishsa ham, ishonmanglar.
27Chunki Inson O’g’lining kelishi xuddi sharqda chaqnab, hatto g’arbda ham barchaga ko’rinuvchi chaqmoqday bo’ladi.
28Murda qaerda bo’lsa, kalxatlar ham o’sha erda to’planadi.
29O’sha kunlarning musibatidan so’ng, alhol quyosh tutilib, oy xiralanadi. Yulduzlar osmondan tushib, samoviy kuchlar larzaga keladi.
30O’shanda Inson O’g’lining alomati osmonda namoyon bo’ladi. Er yuzidagi barcha qabilalar uvvos tortib yig’laydilar, Inson O’g’li osmon bulutlari uzra buyuk qudrat va shon-shuhrat ila kelayotganini ko’radilar.
31U mahobatli karnay tutgan farishtalarini yuboradi. Ular esa Uning tanlagan kishilarini osmonning bir burchidan boshqa burchigacha, to’rt tomondan to’plab keladilar”.
32“Anjir daraxtidan ibrat olinglar. Uning shoxlari ko’karib, barg chiqarayotganidan yoz yaqinlashganini bilasizlar.
33Xuddi Shunday, sizlar ham bularning hammasini ko’rgach bilingki, U yaqindir, eshik oldida turibdi.
34Sizlarga chinini aytayin: bu nasl o’tmasdanoq, bularning hammasi sodir bo’ladi.
35Eru osmon bitar, lekin Mening so’zlarim bitmas.
36U kun va u soat haqida birgina Otamdan boshqa hech kim bilmaydi, osmondagi farishtalar ham bilmaydi.
37Nuh payg’ambar davrida qanday bo’lgan bo’lsa, Inson O’g’li kelishida ham Shunday bo’ladi.
38To’fongacha bo’lgan kunlarda, to Nuh payg’ambar kemaga kirgan kunigacha eb-ichdilar, uylandilar, turmushga chiqdilar.
39Ular bo’lg’usi ofatdan bexabar yurganda, to’fon kelib, hammasini qirib tashladi. Inson O’g’lining kelishi ham xuddi Shunday bo’ladi.
40O’shanda ikki kishi dalada bo’ladi; biri olinadi, biri qoldiriladi.
41Tegirmon tortayotgan ikki ayol bo’ladi; biri olinadi, biri qoldiriladi.
42Shuning uchun xushyor bo’lib turinglar, chunki Rabbingiz qaysi soatda kelishini bilmaysizlar.
43Lekin shuni bilib qo’yinglarki, o’g’ri tunning qay vaqtida kelishini agar uy egasi bilganida, bedor turib, uyiga lahim qazilishiga yo’l qo’ymas edi.
44Shunga o’xshab, sizlar ham tayyor bo’lib turinglar. Chunki Inson O’g’li sizlar o’ylamagan soatda kelib qoladi”.
45Qul-cho’rilarga rizq-ro’zni o’z vaqtida berib turish uchun xo’jayin ularga boshliq qilib qo’ygan ishonchli va aqlli xizmatkor kimdir?
46Xo’jayini kelganida, uni shularni bajarib turgan holda ko’rsa, u xizmatkor qanday baxtlidir!
47Sizlarga chinini aytayin: o’zining butun mol-mulki ustidan uni nazoratchi qilib qo’yadi.
48Agarda yomon niyatli xizmatkor o’z ko’nglida: “Xo’jayinim yaqin orada kelmaydi”, - deb o’ylab,
49o’rtoqlarini urib, ichkilikbozlar bilan birga eb-ichishni boshlasa,
50u xizmatkorning xo’jayini kutmagan bir kunda, o’ylamagan bir soatda kelib qoladi-yu,
51uni tilka-pora qilib, boshiga ikkiyuzlamachilar kunini soladi. U erda yig’i-sig’i va ohu vohlar bo’ladi “.

25-bob
1“O’sha vaqtda Osmon Shohligini o’zlarining chiroqlarini yoniga olishib, kuyovni qarshilagani chiqqan o’n kelin dugonasiga o’xshatsa bo’ladi.
2Ulardan beshovi es-hushli, beshovi esa ovsar ekan.
3Ovsarlari chiroqlarini olib, o’zlari bilan yog’ olmabdilar.
4Es-hushlilari esa chiroqlari bilan birga idishlarda yog’ ham olibdilar.
5Kuyov kechikkani sababli, hammalari mudrab, uxlab qolishibdi.
6Tunning yarmida birdaniga ovoz yangrabdi: Ana, kuyov kelyapti, uni qarshilagani chiqinglar!
7Shunda qizlarning hammasi turib, chiroqlariga yopishibdi.
8Ovsarlari es-hushlilarga: Chiroqlarimiz o’chib boryapti, bizlarga yog’laringizdan beringlar! - deyishibdi.
9Es-hushlilar javob berib: Yo’q, bizlarda ham, sizlarda ham yog’ etmay qolmasin. Yaxshisi siz baqqollarning oldiga borib, o’zlaringizga yog’ sotib olinglar, - deyishibdi.
10Ular yog’ sotib olgani ketishganda, kuyov kelib qolibdi. Tayyor turgan qizlar kuyov bilan birga to’yxonaga kirib, orqalaridan eshiklar yopilibdi.
11Bir muddatdan keyin qolgan qizlar kelib: Hoy Egam, hoy Egam, eshikni oching, bizlar keldik! - deyishibdi.
12Lekin U ularga javob berib: Men sizga rostini aytsam, sizlarni tanimayman, - debdi.
13Shunday qilib, hushyor bo’lib turinglar, chunki siz Inson O’g’li keladigan aniq kunni ham, soatni ham bilmaysizlar”.
14“Yana oxirzamon bir odam safarga jo’nab, xizmatkorlarini chaqirib, o’z mol-mulkini ularga omonatga berganiga o’xshaydi.
15U odam har bir kishiga o’z qobiliyatiga yarasha: biriga besh, biriga ikki, biriga bir yombidan berib, jo’nab ketibdi.
16Beshta yombi olgan o’sha zahoti borib, pulini ishga solib, yana besh yombi orttiribdi.
17Shunga o’xshab, ikki yombi olgan ham yana ikki yombi orttiribdi.
18Bitta yombi olgan esa borib, chuqur qazib, xo’jayinining pulini yashirib qo’yibdi.
19Ancha vaqtdan so’ng boyagi xizmatkorlarning xo’jayini qaytib kelib, ulardan hisobot so’rabdi.
20Besh yombi olgan boshqa besh yombini ham olib kelib: Xo’jayin! Menga besh yombi bergandingiz, mana men ularga qo’shib yana besh yombi orttirdim, - debdi.
21Xo’jayini unga: Barakalla, yaxshi va sodiq xizmatkor ekansan. Sen kichik bir ishda ham sodiq bo’lganing uchun, endi seni katta ishlarga munosib ko’raman. Xo’jayiningning shodligini baham ko’r, - debdi.
22Ikki yombi olgan ham kelib: Xo’jayin Menga ikki yombi bergandingiz. Mana, men ularning yoniga qo’shib yana ikki yombi orttirdim, - debdi.
23Xo’jayini unga: Barakalla, yaxshi va sodiq xizmatkor ekansan. Sen kichik bir ishda ham sodiq bo’lganing uchun, endi katta ishlarga munosib ko’raman. Xo’jayiningning shodligini baham ko’r, - debdi.
24Bitta yombi olgan ham kelib: Xo’jayin! Men sizning qattiqqo’l odam ekaningizni bilardim. Siz ekmagan erdan o’rasiz, uymagan joydan xirmon ko’tarasiz.
25Shuning uchun men qo’rqqanimdan borib, sizning yombingizni erga yashirib qo’ydim. Mana berganingiz! - debdi.
26Xo’jayini unga javob qaytarib: Ey yomon va yalqov xizmatkor! - debdi. - Men ekmagan erdan o’rishimni, uymagan joydan xirmon ko’tarishimni bilarkansan,
27u holda pulimni sudxo’rlarga qarzga bersang bo’lmasmidi? Shunda men kelib, uni foydasi bilan qaytarib olgan bo’lar edim.
28“Endi, undan yombini olib o’n yombisi borga beringlar!
29Chunki kimda bor bo’lsa, unga yana beriladi va u mo’lchilikda bo’ladi. Kimda yo’q bo’lsa, undan bori ham tortib olinadi.
30Endi bu yaramas xizmatkorni tashqariga, qorong’ilikka uloqtirib yuboringlar. U erda yig’i-sig’i va oh-vohlar bo’ladi”. (Bularni aytib, Iso xitob qilib dedi: “Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!”)
31“Inson O’g’li O’zining ulug’vorligida, jamiki muqaddas farishtalari bilan birga kelgan paytida O’zining ulug’vor taxtiga o’tiradi.
32Barcha xalqlar Uning huzuriga to’planadilar. Cho’pon qo’ylarni echkilardan ajratganiday, U ularni birma-bir saralab qo’yadi.
33“Qo’ylarni” O’zining o’ng tomoniga, “echkilarni” esa chap tomoniga turg’izadi.
34Shunda Podshoh o’ng tomondagilarga aytadi: Ey, Mening Otamning olqaganlari, kelinglar! Dunyo yaratilganidan beri sizlar uchun meros sifatida tayyorlab qo’yilgan Shohlikni egallangiz.
35Chunki Men och edim, Menga ovqat berdingizlar. Chanqagan edim, Menga suv ichirdingizlar. Musofir edim, Meni mehmon qildingizlar.
36Yalang’och edim, Meni kiyintirdingizlar. Kasal edim, Meni boqdingizlar. Zindonda edim, Meni kelib ko’rdingizlar.
37Bunga javoban solihlar Unga Shunday deydilar: Yo Rabbiy! Qachon Sening ochligingni ko’ribmizki, edirgan bo’lsak, yoki chanqaganingni ko’ribmizki, suv tutgan bo’lsak?
38Qachon Sening musofir bo’lganingni ko’rib, mehmon qildik, yoki yalang’ochligingni ko’rib, kiyintirdik?
39Qachon biz kasal yoki zindonda bo’lganingni ko’rib, Seni yo’qlab keldik?
40Podshoh javob berib ularga deydi: Sizlarga chinini aytayin: sizlar Mening shu kichik birodarlarimdan biriga neki qilgan bo’lsangiz, bu Menga qilganingizdir.
41So’ng U chap tomondagilarga ham aytadi: Ey la’natilar! Ko’zimdan yo’qoling, iblis va uning farishtalariga tayyorlab qo’yilgan abadiy olovga mubtalo bo’ling!
42Chunki Men och edim, ovqat bermadingizlar. Chanqagandim, suv tutmadingizlar.
43Musofir edim, Meni mehmon qilmadingiz. Yalang’och edim, Meni kiyintirmadingiz. Kasal bo’ldim, zindonga tushdim, Meni kelib ko’rmadingizlar.
44Shunga javoban ular ham: Yo Rabbiy! Seni qachon och, chanqagan, musofir, yalang’och, kasal yoki zindonda bo’lganingni ko’ribmizki, Senga xizmat qilmagan bo’lsak? - deb so’raydilar.
45U javob berib ularga Shunday deydi: Sizlarga chinini aytayin: sizlar shu kichiklarning biriga qilmagan muruvvatingiz Menga qilmagan bilan barobardir.
46Shunday qilib, bular abadiy azobga, solihlar esa abadiy hayotga noil bo’ladilar”.

26-bob
1Iso hamma so’zlarini aytib bo’lgach, shogirdlariga dedi:
2“Ikki kundan keyin Fisih bayrami bo’lishini bilasizlar. Ana, o’shanda Inson O’g’li xochga mixlash uchun tutib beriladi”.
3Shundan keyin oliy ruhoniylar, ulamolar va oqsoqollar jamisi Kayafa ismli bosh oliy ruhoniyning hovlisida to’planishib
4Isoni hiyla bilan tutib o’ldirishni o’zaro maslahatlashib oldilar.
5Ular: “Bu ish faqat bayram kunlarida bo’lmasligi kerak, yana xalq g’alayon qilmasin”,—dedilar.
6Iso Baytaniyada moxov Simunning uyida ekan,
7bir ayol Uning oldiga keldi. U ganchdan yasalgan idishda juda qimmatli atir moy keltirib, Iso dasturxon oldida o’tirgan paytda Uning boshiga quydi.
8Shogirdlari buni ko’rgach, g’azablanib: Bu isrofgarlikning nima keragi bor?
9Bu moyni katta bahoga sotib, pulini kambag’allarga bo’lib berish mumkin edi-ku! - deyishdi.
10Iso aytilganlarning farqiga borib, shogirdlariga dedi: Nega ayolni xijolatda qoldiryapsizlar? U Men uchun ezgu ish qildi.
11Kambag’allar har doim sizlar bilan birga, lekin Men doim sizlar bilan birga bo’lmayman.
12Ayol bu moyni tanamga to’kib, Meni ko’mishga tayyorladi.
13Sizlarga chinini aytayin: Injil Xushxabari dunyoning qaysi erida targ’ib qilinsa, bu ayol ham eslanib, uning qilgan ishi yodga olinadi.
14Shunda o’n ikki shogirddan biri bo’lgan Yahudo Ishqariyot degan kishi oliy ruhoniylarning oldiga borib:
15Isoni qo’lingizga tutib bersam, menga nima berasizlar? - deb so’radi. Ular Yahudoga o’ttiz kumush tanga taklif etdilar.
16O’sha vaqtdan boshlab Yahudo Isoga xiyonat qilish uchun qulay payt poylaydigan bo’ldi.
17Xamirturushsiz non yopiladigan Fisih bayramining birinchi kunida shogirdlar Isoning oldiga kelib so’radilar: Senga Fisih bayrami taomini qaerda tayyorlashimizni buyurasan?
18Shaharga kirib falon kishining oldiga boringlar, - dedi Iso, - va unga Shunday deb aytinglar: “Ustozimiz: Mening vaqt-soatim yaqinlashdi, deyapti, Fisih bayramini shogirdlarim bilan birga sening uyingda nishonlamoqchiman deyapti”.
19Shogirdlari Iso ularga buyurganiday qilib, Fisih taomini tayyorladilar.
20Oqshom tushgach, Iso o’n ikki shogirdi bilan dasturxon atrofiga o’tirdi.
21Ovqatlanayotganlarida, Iso: Sizlarga rostini aytsam, sizdan bir kishi Meni tutib beradi, - dedi.
22Shogirdlar juda xafa bo’lib, birin-ketin Undan: Rabbiy, o’sha men emasmi? - deb so’ray boshladilar.
23U esa javob qaytarib dedi: Men bilan birga kosaga non botirib egan Meni tutib beradi.
24To’g’ri, Inson O’g’lining taqdiri oyatda yozilganiday ketyapti. Lekin Inson O’g’lini tutib beradigan o’sha odamning holiga voy! U odamning tug’ilmagani yaxshiroq bo’lar edi.
25Shunda Isoga xoinlik qiladigan Yahudo so’radi: Ustoz, meni ko’zda tutayotganing yo’qmi? - O’zing aytding, - dedi Iso.
26Ular ovqatlanib o’tirganlarida, Iso nonni oldi, duo o’qib sindirdi va shogirdlariga tarqatib: Olinglar, englar, bu Mening tanamdir, - dedi.
27Kosani ham olib, shukrona duosini aytdi va ularga uzatib: Bundan hammalaring ichinglar, - dedi.
28Chunki bu - ko’plarning gunohlari kechirilishi uchun to’kiladigan, Yangi Ahdni tasdiqlaydigan Mening qonimdir.
29Men sizlarga shuni aytaman: Otamning Shohligida sizlar bilan yangi sharob ichadigan o’sha kungacha, Men uzumning bu ko’z yoshidan boshqa ichmayman.
30Keyin ular kuylab, Zaytun tog’i tomon ketdilar.
31Shu orada Iso shogirdlariga dedi: Bu tunda hammangiz Mendan yuz o’girasizlar. Chunki Tavrotda Shunday yozilgan: “Men cho’ponni jarohatlayman, qo’ylar o’zi tarqab ketadi”.
32Biroq o’lib tirilganimdan keyin, Men sizlardan oldin Jalilaga boraman.
33Butrus javob berib Unga dedi: Agar hamma Sendan yuz o’girsa ham, men hech qachon o’girmayman! - dedi.
34Iso unga: Senga rostini aytsam, shu kechayoq, xo’roz qichqirmasdan avval, sen Mendan uch marta tonasan, - dedi.
35Butrus Unga: Men Sen bilan birga o’lsam ham, Sendan aslo tonmayman! - dedi. Boshqa hamma shogirdlari ham Shunday dedilar.
36Shundan keyin Iso shogirdlari bilan birga Getsemaniya degan joyga keldi va ularga: Men nariroq borib ibodat qilgunimcha, sizlar shu erda o’tirib turinglar, - dedi.
37Butrus bilan Zabadiyning ikki o’g’lini O’ziga hamroh qilib olgan Iso ruhan siqilib, anduh cheka boshladi.
38U yonidagilarga: Mening jonim o’lim oldidaligini sezib, juda qiynalmoqda. Shu erda qolib, Men bilan birga sergak turinglar, - dedi.
39Bir oz nari ketib, erga yuz tuban uzaldi va ibodat qilib: Ey Otam! Agar mumkin bo’lsa, bu zaqqum kosa Mening yonimdan o’tib ketsin. Lekin Men istagandek emas, Sen istagandek bo’lsin, - dedi.
40U shogirdlari yoniga qaytib kelganida, ularni uxlab yotgan holda ko’rdi va Butrusga dedi: Demak, sizlar Men bilan birga loaqal bir soatga uyg’oq tura olmadinglar.
41Vasvasaga tushmaslik uchun hushyor bo’lib, ibodat qila turinglar. Ruh tetik, tana esa zaifdir.
42Iso ikkinchi marta borib: Ey Otam! Agar bu qismat Meni damiga olmay o’tib ketishi mumkin bo’lmasa, mayli Sen xohlagandek bo’lsin, - deb ibodat qildi.
43U qaytib kelib, shogirdlarini yana uxlab yotgan holda ko’rdi. Ularning qovoqlari salqigan edi.
44Iso ularni qoldirib, yana uzoqlashdi va o’sha so’zlarni takrorlab, uchinchi marta ibodat qildi.
45Shundan so’ng O’z shogirdlari yoniga kelib, ularga dedi: Sizlar hali ham uxlab, rohatlanib yotibsizlarmi? Mana, vaqt-soati keldi, Inson O’g’li gunohkorlar qo’liga tutib berilyapti.
46Turinglar, ketaylik. Mana, Menga xoinlik qiluvchi ham yaqinlashib qoldi.
47Iso gapini tugatmayoq, o’n ikki shogirdidan biri bo’lgan Yahudo kelib qoldi. Uning yonida oliy ruhoniylar va xalq oqsoqollari tomonidan yuborilgan, qilich va tayoq ushlagan olomon bor edi.
48Isoga xoinlik qiluvchi esa: “Men kimni o’psam, U O’shadir, Uni tutib olinglar”, deb ular bilan til biriktirgan edi.
49U to’g’ri Isoning oldiga borib: Kayfing chog’ bo’lsin, Ustoz! - deb Uni o’pdi.
50Iso unga: Do’stim, nima uchun kelding ? - deyishi bilanoq, odamlar kelib, Isoga qo’llari bilan yopishgancha Uni ushlab olishdi.
51Shunda Iso bilan birga bo’lganlardan biri qilichini qinidan sug’urib, qulochkashlab oliy ruhoniyning qaroliga dast soldi-da, qulog’ini uzib tashladi.
52Lekin Iso unga: Qilichingni joyiga qaytarib qo’y! Qilich ko’targan bari qilichdan halok bo’lur.
53Yoki o’ylaysanki, Men Otamga iltijo qilolmaymanmi? U Menga hoziroq o’n ikki tumandan ko’proq farishtalarni yuborishi mumkin.
54Biroq u holda bularning sodir bo’lmog’i kerakligi aytilgan oyatlar bajo bo’larmikin?
55Shundan so’ng Iso olomonga qayrilib dedi: Sizlar Meni hibsga olish uchun qaroqchiga qarshi chiqqandek qilichlaru tayoqlar bilan qurollanib kelibsizlar. Men bo’lsam, har kuni ma’badda ta’lim berib, sizlar bilan birga o’tirar edim, sizlar-chi Meni qo’lga olmadinglar.
56Lekin bularning hammasi payg’ambar oyatlari bajo kelishi uchun sodir bo’ldi. O’shanda hamma shogirdlari Isoni qoldirib, qochib ketishdi.
57Isoni qo’lga olganlar Uni bosh oliy ruhoniy Kayafaning huzuriga keltirdilar. U erga ulamolar bilan oqsoqollar ham to’plandilar.
58Butrus esa Isoga uzoqdan ergashib, oliy ruhoniyning hovlisigacha keldi. Ichkariga kirib, bu voqeaning oxirini ko’rish uchun xizmatkorlar bilan birga o’tirdi.
59Oliy ruhoniylar, oqsoqollar va butun Oliy Kengash Isoga o’lim jazosini berish uchun Unga qarshi soxta dalillar izlashga tushdilar.
60Anchagina guvohlar olg’a chiqqan bo’lsa-da, etarlicha ayblovchi dalillar topilmadi. Nihoyat ikki soxta guvoh so’zga chiqib:
61Bu Odam: “Men Xudoning ma’badini buzib, uch kunda qayta tiklay olaman”, - deb aytishdi.
62Bosh oliy ruhoniy o’rnidan turib, Isoga: - Nega Sen hech javob qaytarmaysan? Ularning ayblovlariga nima deysan? - dedi.
63Iso indamadi. Oliy ruhoniy Unga: Barhayot Xudo haqi Senga qasam ichirayinki, bizlarga ayt: Xudoning O’g’li - Masih Senmisan? - dedi.
64Iso unga: O’zing aytding, - dedi. - Hatto sizlarga aytadurmanki, bundan keyin Inson O’g’li Qodir Tangrining o’ng tomonida o’ltirib, osmon bulutlari uzra kelayotganini ko’rasizlar.
65Shunda oliy ruhoniy kiyimlarini yirtib: U shakkoklik qilmoqda-ku! Bizlarga boshqa guvohlarning nima keragi bor? Mana endi U Xudoga shak keltirganini o’zlaringiz eshitdingizlar.
66Sizlar nima deysizlar? - dedi. Ular javob berib: O’limga loyiq! - deyishdi.
67So’ng ular Isoning yuziga tupurib, Uni mushtlay boshladilar. Boshqalari esa Uni shapaloqlab:
68Ey Masih! Qani payg’ambarligingni ko’rsatib, aytib ber-chi, Seni kimlar uryapti ekan? - derdilar.
69Bu vaqt Butrus tashqi hovlida o’tirib edi. Bir xizmatkor ayol uning yoniga kelib: Sen ham jalilalik Iso bilan birga eding-ku! - dedi.
70Lekin Butrus hammaning oldida inkor etib: Sen bo’lmag’ur gapni aytyapsan, - dedi.
71So’ng darvoza tomon chiqdi. Boshqa bir xizmatkor ayol ham uni ko’rib, atrofdagilarga: Bu ham nosiralik Iso bilan birga bo’lgan! - dedi.
72Butrus esa qasam ichgancha: Men bu Odamni tanimayman! - deb yana tondi.
73Bir ozdan keyin u erda turganlar kelib, Butrusga: Sen ulardan birining xuddi o’zisan, kaloming ham aytib turibdi, - deyishdi.
74Lekin Butrus la’nat o’qib, qasam ichdi-da: Men bu Odamni tanimayman! - deb turib oldi. Shu vaqt birdan xo’roz qichqirdi.
75Isoning unga: “Xo’roz qichqirmasdanoq, sen Mendan uch marta tonasan”, - degan so’zi Butrusning esiga tushib, tashqariga chiqdi-da, achchiq-achchiq yig’ladi.

27-bob
1Tong otgach, oliy ruhoniylar bilan xalq oqsoqollari jamisi kengashib, Isoni o’lim jazosiga mahkum qilishga kelishdilar.
2Isoni bog’ladilar va olib, viloyat hokimi Po’ntiy Pilatga topshirdilar.
3Xoin Yahudo esa Isoning mahkum etilganini bilib, pushaymon bo’ldi va o’ttiz kumush tangani oliy ruhoniylar bilan oqsoqollarga qaytarib berib:
4Men xoinlik qildim, begunoh qon to’kilishida aybdorman, - dedi. Ular esa: Bundan bizlarga nima? Yana o’zing bilasan! - deyishdi.
5Shunda Yahudo kumush tangalarni ma’bad ichiga uloqtirib yubordi-da, u erdan chiqib borib, o’zini osib o’ldirdi.
6Oliy ruhoniylar tangalarni terib olib: “Bu pul qon narxidir, uni ma’badning xazinasiga qo’shish mumkin emas”, - deyishdi.
7O’zaro kelishib, bu pulga begonalar ko’miladigan qabriston uchun Kulol Erini sotib oldilar.
8Shuning uchun u er bugungacha “Qon Eri” deb ataladi.
9Shu yo’sin Eremiya payg’ambarga vahiy bo’lgan ushbular bajo bo’ldi: “Isroil o’g’illari Unga baho berib qo’ygan o’ttiz kumush tangani olib,
10Xudovand menga buyurgani kabi, kulol erin sotib oldilar”.
11Iso hokimning huzurida turdi. Hokim Undan so’radi: Sen yahudiylarning Podshohimisan? - O’zing aytding, - dedi unga Iso.
12Oliy ruhoniylar va oqsoqollar Uni ayblaganlarida, U hech narsa deb javob bermadi.
13Shunda Pilat Unga: Eshitmayapsanmi, Sening bo’yningga qancha ayblar qo’yishyapti! - dedi.
14Lekin Iso bu gaplarga ham biron javob qaytarmadi. Hokim esa juda hayron bo’ldi.
15Har Fisih bayramida hokim xalq istagan bir mahbusni ozod qilish odati bor edi.
16O’sha kez qamoqda nom chiqargan Barabba ismli bandi bor edi.
17Xalq to’plangach, Pilat ularga xitob qilib so’radi: Sizlar kimni ozod qilishimni istaysizlar? Barabbanimi, yoki Masih atalmish Isonimi?
18Ular Isoni ko’rolmaslikdan tutib berganlarini u bilar edi.
19U hakamlik kursisida o’tirganida, xotinidan xabar keldi: “U solih Odam bilan sening ishing bo’lmasin. Chunki bu tunda men tushimda U tufayli ko’p azobda qoldim”.
20Ammo oliy ruhoniylar va oqsoqollar bo’lsa, Barabbani ozod etish, Isoni esa yo’q qilishni so’rashlari uchun olomonni qayrab qo’ydilar.
21Hokim yana ularga xitob qildi: Sizlar ikkovidan qay birini ozod qilishimni istaysizlara? - Barabbani! - deb javob berishdi.
22Pilat ularga dedi: Unda men Masih atalgan Isoni nima qilay? - Xochga mixlansin! - deyishdi bir og’izdan.
23U nima yomonlik qilgan ekan? - so’radi hokim. Lekin ular ovozlarini yana balandroq ko’tarib: Xochga mixlansin! - deb qichqirishdi.
24Pilat hech narsa yordam bermayotganini, aksincha shov-shuv yanada kuchayib borayotganini ko’rgach: Men bu solih Odamning qoni to’kilayotganidan begunohman. Bu ishni o’zlaringiz ko’rib chiqinglar! - dedi-da,olomonning ko’z oldida suv olib, qo’llarini chaydi.
25Butun xalq bunga javoban: Uning qoni bizlarning va bolalarimizning gardanidadir! - deyishdi.
26Shundan so’ng Pilat ularga Barabbani chiqarib yubordi. Isoni esa savalatgandan keyin xochga mixlash uchun askarlarga topshirdi.
27Shundan so’ng hokimning askarlari Isoni hukumat qarorgohiga olib borib, butun bo’linmani boshiga to’pladilar.
28Uning kiyimlarini echib, egniga to’q qizil yaktak kiydirdilar.
29Tikanlardan toj o’rab, boshiga kiygizdilar. O’ng qo’liga qamish berib, Uning oldida tiz cho’kkancha: “Yashavor, ey, yahudiylarning Podshohi!” - deb masxara qildilar.
30Unga tupurganlaricha qamishni olib, boshiga urdilar.
31Masxaralab bo’lishgandan so’ng egnidan yaktakni echib, O’zining kiyimlarini kiydirdilar va xochga mixlash uchun olib ketdilar.
32Ular chiqib ketayotganlarida, kirineyalik Simun degan kishini uchratib qoldilar. Uni Isoning xochini ko’tarib borishga majbur qildilar.
33“Boshsuyagi” ma’nosini beruvchi Go’lgota degan joyga keldilar.
34Shunda Isoga ichish uchun zardob aralashtirilgan sharob berdilar. Iso uni tatib ko’rgach, ichgisi kelmadi.
35So’ng Uni xochga mixlab qo’ydilar. Kiyimlari uchun qur’a tashlab, o’zaro bo’lishib oldilar.
36Keyin shu erning o’zida o’tirgancha, Uni qo’riqlab turdilar.
37Uning boshi uzra bir taxtachaga: “Yahudiylarning Podshohi Iso - Budir” degan aybnomani yozib qo’ydilar.
38Iso bilan birga ikki qaroqchini ham - birini Uning o’ng tomonida, ikkinchisini esa so’l tomonida xochga mixlab qo’ydilar.
39O’tib ketayotganlar boshlarni chayqagancha, Isoni haqoratlashardi:
40Hey ma’badni buzib uch kun ichida tiklaydigan! O’zingni O’zing qutqar-chi! Agar Sen Xudoning O’g’li bo’lsang, qani xochdan tushib ko’r-chi!
41Oliy ruhoniylar, ulamolar va oqsoqollar ham barchasi bunga qo’shilishib, Uni masxaralay ketdilar:
42Boshqalarni qutqardi, O’zini esa qutqara olmaydi! Agar U Isroilning Podshohi bo’lsa, endi xochdan tushib ko’rsin, shunda biz Unga ishonamiz.
43U Xudoga ishonardi-ku. Agar U Xudoning azizi bo’lsa, hozir qutqarib olsin-chi! Chunki U: “Men Xudoning O’g’liman”, - degan.
44Iso bilan birga xochga mixlangan qaroqchilar ham Uni Shunday so’kar edilar.
45Tushdan boshlab soat uchgacha butun erni qorong’ilik qopladi.
46Soat uchlarda Iso baland ovoz bilan: Eli, Eli lamo shavaqtani?, ya’ni “Tangrim, Tangrim, nega Meni tashlab qo’yding?” - deb faryod qildi.
47U erda turganlardan ba’zilari buni eshitib: U Ilyosni chaqiryapti-ku, - deyishdi.
48Ulardan biri darhol yugurib, shimgichni olib keldi-da, uni sirkaga botirib, qamishning uchiga ilgancha, Isoga ichishga uzatdi.
49Boshqalari esa: To’xta ko’raylik-chi, Ilyos kelib Uni qutqararmikan, - deyishdi.
50Iso esa yana bir bor qattiq oh urib, jon berdi.
51Shu ondayoq ma’baddagi parda yuqoridan pastgacha ikkiga bo’linib, yirtilib ketdi. Er larzaga keldi, toshlar yorildi.
52Qabrlar ochilib, talay rahmatli azizu avliyolarning jasadlari tirilib ketdi.
53Ular qabrlaridan chiqib, Iso qayta tirilganidan keyin tabarruk Shaharga kirib, ko’plarga ko’rindilar.
54Isoni qo’riqlab turgan yuzboshi bilan yonidagi askarlar zilzilani va sodir bo’layotgan barcha ishlarni ko’rib, vahimaga tushdilar-da: Haqiqatan ham bu Xudoning O’g’li ekan! - dedilar.
55Jaliladan boshlab Isoga ergashib xizmat qilib kelgan ko’pgina ayollar ham uzoqdan qarab turgan edilar.
56Ularning orasida magdalalik Maryam, Yoqub bilan Yusufning onasi Maryam hamda Zabadiy o’g’illarining onasi bor edi.
57Oqshom tushgach, Arimateya shahridan bo’lgan Yusuf ismli bir boy odam keldi. O’zi ham Isoning shogirdi edi.
58U Pilatning oldiga borib, Isoning jasadini so’radi. Shunda Pilat jasadni unga berishni buyurdi.
59Yusuf jasadni olib, uni toza kafanga o’radi
60va o’zining qoyada yo’nilgan yangi qabriga qo’ydi. Keyin qabrning og’ziga katta bir toshni yumalatib keltirib qo’ydi-da, jo’nadi.
61Magdalalik Maryam bilan boshqa Maryam esa shu erda, qabrning ro’parasida o’tirgan edilar.
62Tayyorgarlik kunining ertasiga oliy ruhoniylar va farziylar Pilatning huzuriga to’planishib:
63Taqsir! - deyishdi, - o’sha aldamchi hali tirikligida: “Uch kundan keyin qayta tirilaman”, - degani esimizga tushdi.
64Shuning uchun uch kungacha qabrni qorovullashni buyursangiz, toki Uning shogirdlari kechasi kelib Uni o’g’irlab ketishmasin va xalqqa: “U qayta tirildi”, - deb aytishmasin. Yo’qsa, oxirgi aldov birinchisidan battar bo’ladi.
65Pilat ularga: Mana, soqchilar bo’linmasi o’zlaringizning ixtiyoringizda. Borib, bilganingizdek qabrni qorovullanglar, - dedi.
66Ular esa soqchilar bilan borib, qabr toshiga muhr bosib, qabrni qorovullay boshladilar.

28-bob
1Dam olish kunining ertasiga, yakshanba kuni tongotarda magdalalik Maryam bilan boshqa Maryam qabrni ko’rgani borishdi.
2Shunda to’satdan shiddatli zilzila bo’ldi. Xudovandning bir farishtasi osmondan tushdi va qabrga borib toshni ag’darib yubordi-da, uning ustiga o’tirdi.
3Uning ko’rinishi yashinday, kiyimlari esa qorday oppoq edi.
4Soqchilar bo’lsa, qo’rquvdan titrab, joni chiqqanday bo’lishdi.
5Farishta so’zini ayollarga qaratib: Sizlar qo’rqmang! Xochga mixlangan Isoni izlayotganlaringizni bilaman.
6U bu erda yo’q. O’zi aytganidek, qayta tirilib ketdi. Kelinglar, Rabbingiz yotgan joyini ko’ringlar.
7Endi tezroq borib, Uning shogirdlariga: “Iso tirildi. U sizdan oldin Jalilaga ketyapti, Uni o’sha erda ko’rasizlar”, - deb aytinglar. Sizlarga buni men aytdim.
8Ayollar qabrdan shosha-pisha chiqib, katta sevinch va qo’rquv ila yugura-yugura Isoning shogirdlariga xabar bergani ketishdi.
9Shogirdlarga bu xabarni etkazaylik, deb ular yo’lda ketayotganlarida, birdaniga Isoning O’zi ularning qarshisidan chiqib: Salom! - dedi. Ular esa ro’baro’ kelib, oyoqlariga yopishgancha Unga topina boshladilar.
10Shunda Iso ularga: Qo’rqmanglar! Borib birodarlarimga Jalilaga borishlarini, Meni o’sha erda ko’rishlarini xabar beringlar, - dedi.
11Ayollar hali yo’lda borishar ekan, soqchilar bo’linmasidan bir nechasi Shaharga kirib, sodir bo’lgan barcha hodisotni oliy ruhoniylarga bildirdilar.
12Ular oqsoqollar bilan to’planib kengashgach, askarlarga ancha pul berib,
13Shunday dedilar: Sizlar: “Shogirdlari kechasi kelib, biz uxlab yotganimizda Uni o’g’irlab ketishdi”, deb aytinglar.
14Agarda bu bo’lib-o’tganlar hokimning qulog’iga etib borsa, bizlar uni shunga ishontiramiz va sizlarni ko’ngilsizlikdan xalos etamiz.
15Soqchilar esa pulni olib, topshiriqni aytilgandek bajardilar. Shunday qilib, bu hangoma to bugungacha yahudiylar orasida ovoza bo’lib keladi.
16O’n bir shogird Jalilaga, Iso ularga tayin etgan toqqa borishdi.
17Ular Isoni ko’rib, Unga sajda qildilar. Ba’zilari esa shubhaga bordilar.
18Iso ularga yaqinlashib, Shunday dedi: “Menga osmonda ham, erda ham butun hokimiyat berilgandir.
19Shuning uchun borib, barcha xalqlardan shogird orttiringlar. Ularni Ota, O’g’il va Muqaddas Ruh nomi bilan suvga cho’mdirib, imonga kiritinglar.
20Men sizlarga buyurgan hamma narsaga amal qilishni ularga o’rgatinglar. Mana, Men har kuni, dunyoning oxirigacha sizlar bilan birga bo’laman”. OMIN.

Mark bayon etgan Xushxabar

Mark bayon etgan Xushxabar

1-bob
1 Injil, ya’ni Xudoning O’g’li – Iso Masih haqidagi Xushxabar shu bilan boshlanadi.
2Isha’yo payg’ambarning kitobida yozilganki: “Men Sendan avval elchimni yuborarman, U Sening oldingda yo’l hozirlab yurar.
3Cho’l-biyobonda nido yangramoqda: Xudovand yo’lini tayyorlangiz, ravon aylangiz so’qmoqlarin! – deya”.
4Bu oyat xuddi Yahyo payg’ambarga to’g’ri keladi. U cho’lda paydo bo’lib, xalqni imonga chaqira boshladi. “Gunohlaringiz kechirilishi uchun tavba-tazarru qilinglar va suvga cho’mib imon keltiringlar”, – deb e’lon qilardi.
5Shunda butun Yahudiya yurti bo’ylab yashovchilar va barcha quddusliklar Yahyoning oldiga chiqar, gunohlariga iqror bo’lar va Yahyoning buyrug’i bilan daryoga cho’mib imon keltirar edilar.
6Yahyo tuya junidan kiyim kiyib, beliga teridan kamar bog’lab, chigirtkayu yovvoyi asal bilan ovqatlanardi.
7U xalqqa Shunday deb e’lon qilardi: “Orqamdan mendan ham Qudratlisi kelmoqda. Men engashib Uning choriq iplarini echishga ham arzimayman.
8Men sizlarni suvgagina cho’mdirib yuribman, U esa sizlarni Muqaddas Ruhga cho’mdiradi”.
9O’sha kunlari Iso Jalilaning Nosira shahridan keldi, Yahyo Uni O’rdun daryosiga cho’mdirdi.
10 Iso suvdan chiqishi bilanoq osmon ochilib, Muqaddas Ruh kaptarday uchib Isoning boshiga qo’ngani ko’rildi.
11Osmondan esa: “Sen Mening sevikli O’g’limsan, Sendan mamnunman”, - degan sado eshitildi.
12Muqaddas Ruh Isoni darhol cho’lga haydab ketdi.
13Iso cho’lda qirq kun bo’lib, shayton tomonidan vasvasaga solindi. U hayvonlar bilan birga yashar, farishtalar esa Unga xizmat qilishardi.
14Yahyo qamab qo’yilgandan so’ng, Iso Jalilaga qaytdi. U Xudoning Shohligi haqida Xushxabar tarqatdi.
15“Vaqt-soati keldi, Xudoning Shohligi yaqinlashib qoldi. Tavba qilinglar, Injilga imon keltiringlar!” – deb e’lon qilib yurdi.
16Iso Jalila ko’li bo’yidan o’tayotib, ko’lga to’r tashlab o’tirgan Simun va uning ukasi Idrisni ko’rib qoldi. Ular baliqchi edilar.
17Iso ularga: Mening ketimdan yuringlar, Men sizlarni inson ovchilari qilaman, – dedi.
18Ular esa darhol to’rlarini tashlab, Isoning ortidan yurishdi.
19Iso u erdan bir oz nari yurgach, Zabadiy o’g’illari Yoqub va uning ukasi Yuhannoni ko’rib qoldi. Ular qayiqda to’rlarini yamab o’tirishgan edi.
20 Iso shu onda ularni ham chaqirdi. Ular esa otalari Zabadiyni ishchilar bilan qayiqda qoldirib, Isoning orqasidan yurishdi.
21Ular Kafarnahum shahriga kirib kelishdi. Juma kuni kech kirgach, Iso yahudiy ibodatxonasiga borib, ta’lim bera boshladi.
22Xaloyiq Isoning ta’limotiga hayron qoldi. Chunki U odamlarga ulamolar kabi emas, balki qudratli kuch egasiday ta’sirchan ta’lim berar edi.
23O’sha ibodatxonada yomon ruhga chalingan bir odam bor edi. U to’satdan qichqirib yubordi:
24Ey nosiralik Iso! Bizda nima ishing bor? Sen bizni halok qilgani keldingmi? Sening kimligingni bilaman, Sen Xudoning Azizisan!
25Biroq Iso yomon ruhga do’q urib: Jim bo’l va undan chiqib ket! – dedi.
26Yomon ruh u odamni larzaga soldi-da, ovozi boricha baqirib, uning vujudidan chiqib ketdi.
27Hammani vahima bosdi. O’zaro fikr yuritib: Bu nima gap? Bu qanaqa yangi ta’limot ekan? U yomon ruhlarga ham qudrat bilan buyuradi, ruhlar esa Unga bo’ysunadi! – deyishdi.
28Shunday qilib, Iso haqidagi shov-shuv tezda butun Jalila yurtiga yoyilib, yon-atrofga ovoza bo’ldi.
29Ibodatxonadan chiqqan hamon Iso O’zi bilan Yoqub va Yuhannoni olib, Simun va Idrisning uyiga borishdi.
30 Simunning qaynonasi isitmalab yotgan edi. U haqda Isoga aytib qolishdi.
31Iso ayolning yoniga borib, qo’lidan ushlab ko’tardi. Shu zahoti isitma tushdi va ayol xizmatga tutindi.
32Quyosh botib, kech kirgan paytda, barcha kasallar va jinga chalinganlarni Isoning oldiga olib kela boshlashdi.
33Butun Shahar aholisi eshik oldiga yig’ilib qoldi.
34Iso talay dardu illatlardan qiynalganlarni sog’aytirdi. Ko’p jinlarni quvib chiqardi, ularning so’zlashiga esa imkon bermasdi. Chunki jinlar Isoning Masihligini bilar edilar.
35Ertalab Iso juda barvaqt turdi va Shahardan tashqariga, xilvat joyga borib, ibodat qildi.
36Simun va uning jo’ralari Isoning orqasidan borishdi.
37Isoni topib: Hamma Seni izlayapti-ku! – deyishdi.
38Iso ularga: bu erlarda ham voizlik qilayin, chunki Men ana shu maqsad uchun kelganman, – dedi.
39Shunday qilib, Iso butun Jalila yurtini kezib chiqib, mahalliy ibodatxonalarda voizlik qilar va jinlarni quvib chiqarar edi.
40 Bir moxov Isoga yaqinlashib, Uning oldida tiz cho’kkancha yalindi: Agar istasang, meni moxovlikdan pok qila olasan.
41Isoning unga rahmi kelib, qo’lini uzatdi va unga tegizib: Istayman, pok bo’l! – deb qo’ydi.
42Buni aytar-aytmas, odamning moxovligi arib, pokpokiza bo’lib ketdi.
43Iso esa unga jiddiy tanbeh berib:
44Menga qara! Hech kimga hech narsa aytma, lekin borib ruhoniyga ko’rin va sog’ayganingni tasdiqlat, bundan dalolat bo’lishi uchun Muso payg’ambar buyurgan qurbonliklarni keltirib ber, – dedi-da, uni darhol jo’natib yubordi.
45U kishi chiqiboq, ro’y bergan hodisa haqida hamma yoqqa e’lon qila boshladi. Natijada Iso endi biror Shaharga ochiq kirolmaydigan bo’lib qoldi. U Shahardan tashqarida, xilvat joylardagina bo’lardi. Shunga qaramay, haloyiq har tomondan Uning oldiga kelar edi.

2-bob
1Bir necha kundan keyin Iso yana Kafarnahum shahriga keldi. Uning uyda ekanligi ma’lum bo’lgach,
2tezda ko’p haloyiq to’plandiki, hatto eshik oldida ham joy qolmadi. Iso esa halqa Xudoning so’zini aytardi.
3Shu orada to’rt kishi ko’tarib kelayotgan bir shol odamni Uning oldiga olib kelishdi.
4Xalq ko’pligidan Isoga yaqinlashish imkonini topolmay, ular Iso o’tirgan uyning tomini teshib tuynuk ochishdi va sholni to’shagi bilan tushirishdi.
5Iso ularning ishonchini ko’rib, sholga: Bolam, gunohlaring kechirildi, – dedi.
6Bu erda ba’zi ulamolar o’tirgan edilar. Ular o’zlaricha:
7“Nega U bunday shakkoklik qilyapti? Gunohlarni yolg’iz Xudodan boshqa kim ham kechira oladi?” – deb o’ylar edilar.
8Iso shu onda ularning mulohazalarini ruhan payqab, ularga dedi: Nega sizlar dillaringizda bunday mulohaza qilyapsizlar?
9Nima osonroq? Sholga: “Gunohlaring kechirildi”, deb aytishmi, yoki: “O’rningdan tur, to’shagingni olib yur”, deb aytishmi?
10 Lekin Inson O’g’lining er yuzida gunohlarni kechirish qudrati borligini ham bilib qo’yinglar! U Shunday dedi-da, sholga qarab:
11Senga aytaman, o’rningdan tur, to’shagingni olu, uyingga ket! – dedi.
12Shol shu ondayoq o’rnidan turib ketdi-yu, to’shagini ko’tarib, hammaning ko’z oldida chiqib ketdi. Barcha hayratga tushdi. – Biz hech qachon bunday holni ko’rmagan edik! – deb Xudoni olqishlar edilar.
13Iso yana ko’l bo’yiga chiqdi. Tumonat xaloyiq Uning oldiga to’plandi. Iso ularga ta’lim berdi.
14U erdan o’tayotib, Iso soliq yig’adigan joyda o’tirgan Alfey o’g’li Leviyni ko’rib qoldi. – Mening orqamdan yur! – dedi unga Iso. Leviy esa o’rnidan turib, Isoning orqasidan ergashdi.
15Keyin Iso Leviyning uyida mehmon bilib o’tirdi. Iso va shogirdlaridan boshqa ko’p soliqchilar va har xil gunohkor odamlar ham eb-ichib o’tirardi. Bular singari Isoga ergashuvchi odamlar ko’p edi.
16Iso soliqchilar va gunohkorlar bilan birga eb-ichib o’tirganini ulamolar va farziylar ko’rib, Uning shogirdlariga: Bu qanday gap? U soliqchilaru gunohkorlar bilan birga eb-ichib o’tiribdi-ku! – deyishdi.
17Iso buni eshitib, Shunday javob berdi: Sog’lar emas, bemorlar tabibga muxtojdir. Men taqvodorlarni emas, gunohkorlarni tavbaga chaqirgani kelganman.
18Yahyoning ham, farziylarning ham shogirdlari ro’za tutayotgan edilar. Ular Isoning yoniga kelib: Nega Yahyoning shogirdlari va farziylarning shogirdlari ro’za tutadi-yu, Sening shogirdlaring tutmaydi? – deb so’rashdi.
19Iso ularga dedi: Kuyov davrada bo’lgan vaqtda to’y ahli ro’za tuta olarmikin? Yo’q, kuyov ular bilan birga bo’lguncha, ro’za tuta olmaydilar.
20 Biroq kuyov ulardan judo bo’ladigan kunlar keladi, ana o’shanda ro’za tutadilar.
21Hech kim yangi matodan yamoq qilib, eski kiyimga solmaydi. Aks holda, yangi yamoq eski kiyimdan so’kilib ketadi va yirtiq battar yomon bo’ladi.
22Shuningdek, hech kim yangi sharobni eski meshga quymaydi. Aks holda, yangi sharob meshni yirtadi, sharob to’kiladi va mesh ham nobud bo’ladi. Illo, yangi sharobni yangi meshga quymoq darkor.
23Bir shanba kuni Iso g’alla dalasidan o’tayotgan edi. Uning shogirdlari yo’l-yo’lakay boshoqlarni uza boshlashdi.
24Buni ko’rgan farziylar Isoga: Qara, nega ular dam olish kunida taqiqlangan ishni qilishyapti? – deyishdi.
25Iso ularga dedi: Nahotki sizlar Dovud bilan hamrohlari och qolib muhtoj bo’lganda nimalar qilishganini hech qachon o’qimagan bo’lsangiz?
26Dovud oliy ruhoniy Aviatar zamonida Xudoning uyiga kirib, faqat ruhoniylargina eyishi mumkin bo’lgan baxshida nonlarni eb, hamrohlariga ham bergan edi.
27Keyin Iso davom etdi: Inson dam olish kuni uchun emas, balki dam olish kuni inson uchun yaratilgan.
28Binobarin, Inson O’g’li dam olish kunining ham hokimidir.

3-bob
1Iso yana ibodatxonaga kirdi. U erda qo’li shol bir odam bor edi.
2U bu odamni dam olish kunida ham sog’aytirarmikan, deb Isoni zimdan kuzatib turishdi.
3Iso qo’li shol odamga: O’rtaga chiq! – dedi. So’ng xaloyiqdan so’radi: Dam olish kunida yaxshilik qilish lozimmi yoki yomonlik? Jonni xalos qilish kerakmi, yoki halok? Ular esa indamadi.
5Iso odamlarning bunday bag’ri toshligidan qayg’urib, atrofga g’azab bilan qaragancha, u odamga: Qo’lingni uzat! – dedi. U odam qo’lini uzatishi bilanoq, tuzalib ketdi.
6Farziylar esa darrov tashqariga chiqib, Isoni halok qilish chorasini topmoq uchun Hirodchilar bilan til biriktirishdi.
7Iso shogirdlari bilan ko’l tomon jo’nadi. Jalila va Yahudiyadan chiqqan katta bir olomon Unga ergashardi.
8Quddus va Idumeyadan, O’rdun naryog’idagi yurtlardan, Shuningdek, Tir va Sido’n sohillaridan kelgan tumonat xaloyiq Isoning qilayotgan ishlarini eshitib, Uning oldida tirband bo’lib qolgan edi.
9Iso odam ko’pligidan siqilib qolmay, deb shogirdlariga qayiq tayyorlab qo’yishni aytdi.
10 Chunki ko’plar shifo topayotgan edi va hamma dardlilar qo’l tegizish ilinjida Iso tomon yopirilar edilar.
11Yomon ruhlar esa Isoni ko’rgan paytda Uning oldiga yiqilib: “Sen Xudoning O’g’lisan”, – deb baqirib yuborishardi.
12Ammo Iso O’zini oshkor qilib qo’ymasliklari uchun ruhlarni qattiq tanbexlab qo’yardi.
13Shundan so’ng Iso toqqa chiqib, shogirdlaridan O’zi istaganlarini yoniga chaqirdi. Ular kelgach,
14Iso ularni voizlik qilishga, kasallarni sog’aytirish va jinlarni quvib chiqarishga yubormoqchi bo’lib, kuch-qudrat egasi qildi.
15Iso doim O’zi bilan birga bo’lish uchun quyidagi o’n ikki shogirdini tayinladi:
16unga Butrus deb laqab qo’ygan Simun,
17Baniragash, ya’ni “Momaqaldiroq o’g’illari” deb laqab qo’ygan Zabadiy o’g’illari Yoqub va Yuhanno,
18yana Idris, Filip, Bartolmey, Matto, To’ma, Alfey o’g’li Yoqub, Taddey, vatanparvar Simun
19va Isoga xiyonat qilgan Yahudo Ishqariyot.
20 Shundan so’ng uyga keldilar.Yana shunchalik ko’p xaloyiq to’plangan ediki, hatto non eyishga vaqtlari bo’lmadi.
21Isoning yaqinlari buni eshitib, - U aqldan ozib qolibdi, - deb olib kelishga bordilar.
22Quddusdan kelgan ulamolar esa: Uni shayton urgan, U ins-jinslarning boshlig’i shayton kuchi bilangina jinlarni quvib chiqaryapti, - deyishdi.
23Shunda Iso ularni yoniga chaqirib, masal bilan so’zlay boshladi: Qanday qilib shayton shaytonni quvib chiqara oladi?
24Agar bir podshohlik o’z ichidan bo’linib ketsa, u podshohlik turolmaydi.
25Bir xonadon o’z ichidan bo’linib ketsa, u xonadon turolmaydi.
26Agarda shayton o’z-o’ziga qarshi chiqib bo’lingan bo’lsa, u tura olmaydi, balki uning kuni bitadi .
27Hech kim uyning egasi bo’lgan kuchli kishini avval bog’lab qo’ymasdan turib, uning uyiga kirib, mol-dunyosini o’g’irlab ketolmaydi. Faqat Shunday qilibgina uyni talash mumkin.
28Sizlarga chinini aytayin: odam bolalarining qilgan barcha gunohlari va aytgan barcha kufrliklari kechiriladi.
29Lekin kim Muqaddas Ruhni kufr etsa, abadiy kechirilmaydi, u abadiy jazoga mahkum bo’ladi.
30 Iso bu so’zni, “Uni jin uribdi”, - deganlari sababli aytdi.
31Isoning onasi bilan ukalari kelib qolishdi. O’zlari uyning tashqarisida kutib turib, Isoni chaqirib kelish uchun odam yuborishdi.
32Isoning atrofida xaloyiq tirband edi. Ular Unga: Mana, onang, ukalaring va singillaring tashqarida kutib, Seni so’rayaptilar, - deyishdi.
33Iso ularga javoban: Mening onam va ukalarim kim? - dedi.
34So’ngra atrofida o’tirganlarga nazar solib dedi: Mana, Mening onam va ukalarim!
35Kimda-kim Xudoning irodasini bajo keltirsa, u Mening ukam, singlim, onam bo’ladi.

4-bob
1Iso yana ko’l bo’yida ta’lim berishni boshladi. Oldiga bir talay odam yig’ilib qolgach, Iso ko’ldagi qayiqqa tushib o’tirdi. Butun xaloyiq esa ko’l qirg’og’ida, quruqlikda qoldi.
2Iso masal orqali xalqqa ko’p nasihatlar qildi. O’z ta’limotida Shunday dedi:
3“Quloq solinglar! Urug’ sepuvchi urug’ sepgani chiqibdi.
4Urug’ sepayotganda ba’zi urug’lar yo’l yoqasiga tushibdi. Qushlar uchib kelib, urug’larni cho’qib ketibdi.
5Ba’zi donlar tuprog’i kam toshloqqa tushibdi. Tuproq chuqur bo’lmaganidan, urug’lar tez ko’karib chiqibdi.
6Biroq quyosh chiqqach, so’lib, ildizi bo’lmagani uchun qurib ketibdi.
7Boshqa urug’lar tikanlar orasiga tushibdi. Tikanlar o’sib, urug’larni bo’g’ib qo’yibdi va ular hosil bermabdi.
8Yana boshqa urug’lar esa yaxshi erga tushibdi va unib-o’sib, o’ttiz, oltmish va hatto yuz barobar ko’p hosil beribdi”.
9Keyin Iso ularga: “Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!” – dedi.
10 Xalq ketib, Iso yolg’iz qolgach, U bilan yuruvchilar va o’n ikki shogirdi boyagi masal haqida alohida so’radilar.
11Iso ularga dedi: “Xudo Shohligining siri sizlarga nasib etgan. Tashqaridagilarga esa hamma narsa masallar bilan uqtiriladi.
12Shunday qilib, ularga qaratilgan bu oyat bajo kelmoqda: “Ular qarab turib, ko’rmaslar, Eshitib turib, anglamaslar. Aks holda tavba-tazarru qilur Va gunohlaridan forig’ bo’lur edilar”.
13“Bu masalni tushunmayapsizlarmi? – dedi ularga Iso. – Unday bo’lsa, barcha masallarni ham qanday qilib tushunasizlar?
14Mana, urug’ sepuvchining sepgani – Xudoning Kalomidir.
15Yo’l yoqasiga tushgan urug’ Shunday odamlarni bildiradi: ularning yuragiga ilohiy kalom sepiladi. Biroq ular eshitgan hamon shayton kelib, qalblariga sepilgan kalomni o’g’irlab ketadi.
16Toshloqqa tushgan urug’ esa Shunday odamlarni bildiradi: ular kalomni eshitar-eshitmas, sevinch bilan qabul qilaveradilar.
17Lekin ular ildizi yo’q beqaror odamlardir. So’ngra kalom tufayli qayg’u yoki quvg’inga duchor bo’lishsa, tezda vasvasaga tushib qoladilar.
18Yana boshqalar tikanzorga tushgan uruqqa o’xshaydilar. Ular Xudoning kalomini eshitadi-yu,
19lekin bu dunyoning tashvishlari, boylikka o’chlik va bashqa havaslar ularning yuraklariga suqilib kirib, kalomni bo’g’ib qo’yadi, kalom esa samarasiz qoladi.
20 Yaxshi tuproqqa tushgan urug’ bo’lsa, kalomni eshitib, qalbiga jo qilgan odamlarni bildiradi. Ular goh o’ttiz, goh oltmish, goh yuz barobar ko’p samara beradilar”.
21Iso ularga yana dedi: “Shamni olib kelib, idishning yoki chorpoyaning tagiga qo’yadimi? Aksincha, shamdonga qo’ymaydimi?
22Xuddi shu singari, oshkora bo’lmaydigan hech qanday sir yo’q, sirtga chiqmaydigan hech yashirin narsa yo’q.
23Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!”
24Keyin ularga yana dedi: “Eshitayotganlaringizni qulog’ingizga quyib oling! Siz qanday o’lchov bilan o’lchasangiz, xuddi Shunday o’lchov bilan sizga ham o’lchab beriladi. Siz, tinglayotganlarga esa qo’shib ham beriladi.
25Kimda bor bo’lsa, unga yana beriladi. Kimda yo’q bo’lsa, bor bo’lgani ham tortib olinadi”.
26Iso yana dedi: “Xudoning Shoxligi erga urug’ sepgan odamga o’xshaydi.
27Kechasi bo’ldimi, uxlaydi, kunduzi bo’ldimi, turadi. Urug’ning qanday unib-o’sayotganidan u bexabar.
28Er o’z-o’zidan avval ko’katni, so’ngra boshoqni, undan keyin boshoqdagi to’liq donni undiradi.
29Hosil pishgach, yig’im-terim vaqti keldi, deb darhol o’roq soladi”.
30 Iso yana dedi: “Xudo Shoxligini nimaga o’xshataylik? Uni qanday masal bilan ifodalasak bo’ladi?
31Mana, Xudoning Shoxligi bir xantal doniga o’xshaydi: u erga sepilganda, er yuzidagi barcha urug’lardan kichik bo’ladi.
32Lekin sepilgandan keyin ko’karadi va barcha ko’katlardan baland bo’lib o’sadi. U ulkan shoxlar chiqaradiki, osmondagi qushlar ham uning panohida uya quradilar”.
33Shunday qilib, Iso xalqning eshitish imkoniga qarab, bu singari ko’pgina masallar orqali Xudo kalomini o’rgatar edi.
34Masalsiz ularga gapirmas edi. Shogirdlari bilan tanho qolganda esa, ularga hammasini ochiq tushuntirar edi.
35O’sha kuni kechqurun Iso shogirdlariga: Narigi qirg’oqqa suzib o’taylik, - dedi.
36Ular xaloyiqni jo’natib, Isoni o’tirgan qayig’ida olib ketishdi. Isoning ketidan boshqa qayiqlar ham suzib keldi.
37Shu orada ko’lda kuchli bo’ron ko’tarildi. To’lqinlar qayiqni tebratib yubordi, qayiq suvga to’la boshladi.
38Iso esa qayiqning quyruq tomonida yostiqqa bosh qo’yib, uxlab yotgan edi. Shogirdlar Isoni uyg’otib: Ustoz, biz halok bo’lyapmiz! Parvo qilmaysanmi? – deyishdi.
39Shunda Iso turib, shamolga do’q urdi va ko’lga: Jim bo’l, bas qil! – deb qo’ydi. Shu onda shamol tindi va chuqur sukunat bo’ldi.
40 Iso shogirdlariga: Nega bunday qo’rqoqsizlar? Qanday qilib haligacha ishonchingiz yo’q? – dedi.
41Ular esa juda qo’rqib, bir-biriga: Bu qanaqa kishiki, shamol ham, ko’l ham Unga bo’ysunsa? – deyishdi.

5-bob
1Ko’lning narigi qirg’og’idagi Gadara yuriiga etib kelishdi.
2Iso qayiqdan tushishi bilanoq, yovuz ruhga chalingan bir odam qabrlar orasidan chiqib, Uni qarshiladi.
3Turar joyi qabriston bo’lgan bu odamni hech kim hatto zanjir bilan ham bog’lay olmas edi.
4Ko’p martaba uni kishanu zanjirlar bilan bog’langan bo’lsalar-da, ammo u zanjirlarni uzib, kishanlarni ham sindirib tashlar edi. Uni tiyish uchun hech kimning kuchi etmas edi.
5Doimo, kechayu kunduz qabrlarda, tog’larda baqirib yurar, o’zini toshlarga urib jarohatlar edi.
6U Isoni uzoqdan ko’rib, yugurib keldi-da, Unga ta’zim qilib,
7ovozi boricha baqirdi: Ey Iso, Xudoyi Taoloning O’g’li! Men bilan nima ishing bor? Xudo haqi Senga yolvoraman, meni qiynama!
8Chunki Iso unga: “Ey yovuz ruh, bu odamdan chiqib ket!” – deb buyurgan edi.
9Iso undan so’radi: Isming nima? – Ismim Tumonat, chunki bizlar ko’pchilikmiz, - javob berdi u.
10 O’zlarini bu yurtdan tashqariga haydab chiqarmasligini Isodan ko’p yolvorib so’radi.
11O’sha tog’ning yon bag’rida katta to’ng’iz podasi o’tlab yurgan edi.
12Hamma ruhlar Isoga yolvorib: Bizni shu to’ng’izlarga yuborgin, ularga kiraylik, – deyishdi.
13Iso ularga ruxsat berdi. Yovuz ruhlar esa shu zahoti u odamdan chiqib, to’ng’izlarga kirib olishdi. Ikki mingga yaqin to’ng’iz podasi tik qiyalikdan ko’lga yopirilib, g’arq bo’ldi.
14Shunda to’ng’iz boquvchilar to’rt tomonga to’zib, Shahar va qishloqlarda bu bo’lib o’tgan hodisani gapirib berishdi. Aholi esa buni ko’rgani borib,
15Isoning oldiga yig’ilishdi. Ilgari tumonat jin qamragan odamni kiyingan va aqli raso holda o’tirganini ko’rib, qo’rqib ketishdi.
16Voqeani ko’rgalar esa haligi odam jindan qanday qutulgani va to’ng’izlar bilan nima ro’y bergani haqida xalqqa so’zlab berishdi.
17Shunda erli xalq Isodan o’z yurtlari chegarasidan chiqib ketishni iltimos qildi.
18Iso qayiqqa tushdi. Jindan qutulgan odam Isoga ergashish uchun ruxsat so’radi.
19Lekin Iso rozilik bermadi. – O’z uyingga bor, Rabbing senga nimalar qilganini, qanday rahm-shafqat ko’rsatganini o’z yaqinlaringga gapirib ber, - dedi unga.
20 Shunda u kishi borib, O’nkent viloyatida Iso o’ziga nimalar qilganini targ’ib qila boshladi. Hamma ham hayratga tushdi.
21Iso ko’lning berigi bo’yiga suzib o’tib, qirg’oqda turardi. Uning oldiga yana ko’p xaloyiq to’plandi.
22Yahudiy jamoa boshlaridan Yair ismli bir kishi kelib qoldi. U Isoni ko’rib, Uning oyoqlariga o’zini tashladi-da:
23Qizim o’lim to’shagida yotibdi. Kelib unga qo’lingni tegizgin, u sog’ayib tirik qolsin, - deb yalinib-yolvordi.
24Iso u bilan ketdi. Uning orqasidan ko’p xaloyiq ergashib, Uni siqib qo’yar edi.
25U erda o’n ikki yildan beri qon ketishidan azob chekayotgan bir ayol ham bor edi.
26U ko’p tabiblardan ko’p qiynalib, butun mol-mulkini sarf etgani bilan hech foyda ko’rmagan, aksincha, ahvoli yanada og’irlashib ketgan edi.
27Ayol Iso haqida eshitdiyu, xaloyiq o’rtasida orqa tomondan Unga yaqinlashib, kiyimiga qo’l tegizdi.
28U o’zicha: “Agar kiyimiga bir tegib olsam bas, sog’ayib ketaman”, - deb o’ylagan edi.
29U Shunday qilishi bilanoq, qon ketishi to’xtadi. Ayol kasallikdan forig’ bo’lganini o’z tanasida his etdi.
30 Iso esa shu onda O’zidan bir kuch chiqqanligini payqadi. U atrofidagi xaloyiqqa ko’z yugurtirib: Mening kiyimimga kim tegdi? – dedi.
31Shogirdlari Unga: Xaloyiq Seni siqib turganligini ko’ryapsan-ku va tag’in kiyimimga kim tegdi, deb so’rayapsanmi? – deyishdi.
32Lekin Iso buni qilgan ayolni ko’rish uchun atrofga qarar edi.
33Ayol o’ziga nima bo’lganini bilib, qo’rqib va qaltirab ketdi, Isoning oyoqlariga o’zini tashlab, butun haqiqatni Unga so’zlab berdi.
34Iso unga: Qizim, ishonching seni qutqardi. Eson-omon borib, dardingdan forig’ bo’lgil, - dedi.
35Iso Shunday deb turgan ham ediki, jamoaboshining uyidan odamlar kelib unga: Qizingiz o’ldi, nega yana Ustozni ovora qilyapsiz? – dedilar.
36Iso bu so’zlarni eshitib, jamoaboshiga: Qo’rqma, faqat ishongin, - dedi.
37Iso hech kimning ergashishiga yo’l qo’ymay, faqat Butrus, Yoqub va uning ukasi Yuhannoni olib ketdi.
38Jamoaboshining uyiga etganlarida, yig’i va dod-faryod to’la bir qiy-chuvga duch kelishdi.
39Iso ichkariga kirib: Nega qayg’uryapsizlar, nega yig’layapsizlar? Qizcha o’lgan emas, u uxlab yotibdi, - dedi.
40 Ular esa Uning ustidan kulishdi. Iso hammani tashqariga chiqarib yubordi, qizchaning ota-onasi va shogirdlarini olib qoldi va qizcha yotgan xonaga kirdi.
41Qizchaning qo’lidan ushlab unga: Talifa qumi! – dedi. Bu so’zning tarjimasi: “Qizim, senga aytaman: o’rningdan tur!” demakdir.
42O’n ikki yashar qizaloq shu onda o’rnidan turib, yura boshladi. Buni ko’rganlarning aqli shoshdi.
43Iso: Buni hech kim bilmasin, - deb ularga qat’iy buyurdi va qizchaga ovqat berishlarini aytdi.

6-bob
1Iso u erdan jo’nab, O’z yurtiga bordi. Shogirdlari ham Uning orqasidan ergashib kelishdi.
2Shanba kuni bo’lgach, Iso ibodatxonada ta’lim bera boshladi. Uni tinglayotganlarning ko’pchiligi hayratga tushib: Bular Unga qaerdan nasib bo’lgan ekan? Unga bunday donolikni kim berdi? Qanday qilib Uning qo’li orqali bunaqa mo’’jizalar sodir bo’lyapti?
3Maryamning o’g’li, Yoqub, Yusuf, Yahudo va Simunning akasi duradgor Iso bu emasmi? Uning singillari ham mana shu erda, o’z oramizda turibdiku! – deyishdi. Va g’ashlanib, Isoni rad qilishdi.
4Iso ularga: Payg’ambar o’z vatanidan, o’z qarindosh-urug’lari va uyidan boshqa erda e’tiborsiz qolmas, - dedi.
5Iso u erda hech qanday mo’’jiza yaratolmadi. Faqatgina bir muncha bemorlarga qo’l tegizib, ularni sog’aytirdi.
6Ularning imonsizligiga ajablandi. Shundan so’ng Iso atrofdagi qishloqlarda kezib ta’lim berardi.
7O’n ikki shogirdini yoniga chaqirib, ikkita-ikkitadan qilib jo’natmoqchi bo’ldi. Ularga yovuz ruhlar ustidan hokimlik qilish uchun qudrat berdi.
8Ularga buyurib: “Yo’l uchun yolg’iz hassadan boshqa hech narsa – to’rva ham, non ham, kamarlaringga mis chaqa ham olmanglar,
9balki oddiygina choriq kiyib, ikki sidra kiyim esa kiymanglar”, - dedi.
10 Iso yana dedi: “Agar biron joyda biron uyga kirsangizlar, u erdan chiqishingizgacha o’sha uyda qolinglar.
11Agar biron joy odamlari sizni qabul qilmasa va sizga quloq solmasalar, u erdan chiqayotganingizda ularga ogohlantirish tariqasida oyoqlaringizdan changni qoqib ketinglar. [Sizlarga chinini aytayin, qiyomat kunida u Shahardan ko’ra Sado’m va G’amo’ra Shaharlarining holi engilroq bo’ladi.]”
12Shunda shogirdlar yo’lga tushib, xalqni tavba qilishga undab yurishdi.
13Ko’p jinlarni quvib chiqarishdi va ko’p kasalarga yog’ surtib ularni sog’aytirishdi.
14Isoning nomi el og’ziga tushib qolgan edi. Podshoh Hirodning qulog’iga ham mish-mishlar etganda, u: Yahyo payg’ambar tirilib kelibdi. Shuning uchun bu Kishi orqali bunday ajoyibotlar sodir bo’lmoqda, - dedi.
15Boshqalar esa Uni Ilyos payg’ambar deb hisoblasa, yana boshqalar Uni qadimgi payg’ambarlar qatorida bir payg’ambar derdilar.
16Hirod bularni eshitib: Bu men boshini kesgan Yahyodan bashqasi emas. U qayta tirilib kelgan, - deb qattiq turdi.
17Hirod o’z ukasi Filipning xotini Hirodiyaga uylangani sababli Yahyoni qo’lga olib, zindonga qamatib qo’ygan edi.
18Chunki Yahyo Hirodga:”Ukangning xotinini olish sen uchun ravo emas”, - deb yurgan edi.
19Hirodiyaning o’zi Yahyodan achchiqlanib, uni o’ldirmoqchi bo’lgan, ammo bu niyatiga eta olmayotgan edi.
20 Hirod esa Yahyoning solih va muqaddas kishi ekanini bilib, undan qo’rqar va uni himoya qilar edi. Uning so’zlarini maroq bilan tinglar va ko’p ishlarni uning maslahati bilan qilardi.
21Bir kuni qulay fursat tug’ilib qoldi. Hirod o’zining tug’ilgan kuni munosabati bilan o’z mansabdorlari, mingboshilari va Jalila yurtining og’alariga ziyofat berdi.
22Hirodiyaning qizi kirib, raqs tushdi va Hirod bilan ulfatlarining ko’nglini topdi. Podshoh qizga: Nima istasang, tila, men senga beraman, - dedi.
23Unga hatto qasam ichib: Mendan nima so’rasang, beraman, podshohligimning yarmigacha bo’lsa ham, beraman, - dedi.
24Qiz chiqib onasidan so’radi: Nimani so’ray? - Yahyo payg’ambarning boshini so’ra! – dedi onasi.
25Qiz shu onda podshoh huzuriga yugurib borib: Menga hoziroq laganda Yahyo payg’ambarning boshini olib berishingizni so’rayman, - dedi.
26Podshoh juda xafa bo’ldi. Lekin qasam ichganligi tufayli va mehmonlar xotiri uchun qizining iltimosini rad etishni istamadi.
27U shu ondayoq jallodni yuborib, Yahyoning boshini keltirishni buyurdi.
28Jallod zindonga borib, Yahyoning boshini tanidan judo qildi va laganga solib, qizga olib berdi: qiz esa onasiga topshirdi.
29Yahyoning shogirdlari yuz bergan hodisani eshitib, uning jasadini olgani borishdi va uni dafn etishdi.
30 Havoriylar Isoning huzuriga to’planib, qanday ishlar qilishganini, halqqa nimalar o’rgatishganini birma-bir aytib berdilar.
31Iso ularga: Kelinglar, bir o’zimiz biron xilvat joyga boraylik, bir oz dam olinglar, - dedi. Chunki kelib-ketuvchilar ko’pligidan ularning ovqat eyishga ham vaqti yo’q edi.
32Iso bilan shogirdlari alohida qayiqqa tushib, xilvat joyga jo’nab ketishdi.
33Lekin xalq ularning ketayotganini ko’rdi, ko’pchilik tanib qoldi. Shunda hamma Shaharlardan piyoda yo’lga tushishdi, Iso bilan shogirdlari borayotgan joyga yugurib borib, ulardan oldin etib kelishdi.
34Iso qayiqdan chiqqanda, shuncha haloyiqni ko’rib, ularga achindi. Chunki ular cho’ponsiz qo’ylarga o’xshardi. Iso ularga ko’p narsalarni o’rgatardi.
35Ancha vaqt o’tgandan so’ng, shogirdlar Isoning yoniga kelib: Bu er yo’von ekan, endi vaqt kech bo’lib qoldi.
36Xalqni qo’yib yubor, atrofdagi qishloq va ovullarga borib o’zlariga non sotib olishsin, eydigan hech narsallari yo’q, - deyishdi.
37Iso ularga javoban: Sizlar ularga ovqat beringlar! - dedi. - Nahotki biz ikki yuz kumush tangaga non sotib olib kelib, xalqqa edirsak? - deb so’rashdi Undan.
38Iso dedi: Qancha nonlaringiz bor? Borib ko’ringlar. Ular bilib kelgach: Beshta non, ikkita baliq bor ekan, - deyishdi.
39Iso xaloyiqni to’p-to’p qilib yashil o’t ustida o’tkazishni shogirdlariga buyurdi.
40 Xalq yuztadan va elliktadan to’da-to’da bo’lib o’tirdi.
41Iso beshta non bilan ikkita baliqni oldi va osmonga qarab shukrona duosini o’qidi. Nonlarni sindirib, xaloyiqqa tarqatish uchun shogirdlariga berdi. Ikkita baliqni ham hammaga taqsimlab berdi.
42Ularning hammalari eb to’ydi.
43So’ng ortib qolgan non burdalari va baliqlarni terib olishdi, to’la o’n ikki savat chiqdi.
44Non eganlar besh mingta yaqin erkak edi.
45Iso vaqt o’tkazmay, shogirdlarini qayiqqa tushirib, narigi tomondagi Baytsayda shahriga o’tishga majbur qildi. Ungacha O’zi odamlarga ruxsat beradigan bo’ldi.
46Xalqni jo’natib yuborganidan keyin, Iso ibodat qilish uchun toqqa chiqdi.
47Kech kirgach, qayiq ko’lning o’rtasida edi. Iso esa yolg’iz O’zi quruqlikda edi.
48Shamol shogirdlarga qarshi esar edi. Iso ular qayiqni xaydashga qiynalayotganini ko’rdi. Subhidam chog’i Iso ko’l ustida yurgancha shogirdlari tomon keldi-da, yonlaridan o’tguday bo’ldi.
49Shogirdlar esa ko’l yuzida yurgan Isoni ko’rib, allaqanday sharpa deb o’ylab, qichqirib yuborishdi.
50 Hammasi ham Uni ko’rib, yuraklari orqasiga tortib ketdi. Ammo Iso o’sha zahoti gapga kirib: Dadil bo’linglar! Bu Men, qo’rqmanglar! – dedi.
51Iso shogirdlari yoniga, qayiqqa tushishi bilan shamol tindi. Shogirdlar haddan tashqari taajjublanib, lol bo’lib qolishdi.
52Ular non bilan bo’lgan mo’’jizadan ham ibrat olmagan edilar, aqllari etmas edi.
53Ko’ldan suzib o’tib, Genisaret qirg’og’iga kelib to’xtadilar.
54Qayiqdan chiqishlari bilanoq xalq Isoni tanib qoldi.
55Tezda butun o’sha yurtga xabar etib bordi. Isoning qaerdaligini eshitganlar esa o’z kasallarini to’shakda ko’tarib borib, Isoni qidirib topguncha yurtni aylanadigan bo’lishdi.
56Iso qaerga bormasin – qishloqlargami, Shaharlargami, ovullargami – odamlar kasallarni ochiq maydonlarga qo’yar, aqalli kiyimining bir chekkasiga tegish uchun Undan iltimos qilishardi. Unga qo’l tegizganlar esa shifo topardi.

7-bob
1Farziylar va Quddusdan kelgan ayrim ulamolar Isoning yoniga to’plandilar.
2Ular Iso shogirdlarining ba’zilari harom, ya’ni yuvilmagan qo’llari bilan non eyayotganlarini ko’rib, ta’na qildilar.
3Sababki, farziylar va umuman yahudiylar ota-bobolarining urf-odatini saqlab, qo’llarini yaxshilab yuvmay hech ovqat emaydilar.
4Bozordan qaytganlarida ham yuvinmay ovqat emaydilar. Shuningdek, kosa, tovoq qozon, kursi yuvish bilan bog’liq ko’pgina udumlarga rioya qiladilar.
5Shunday qilib, farziylar va ulamolar Isodan: Sening shogirdlaring nega ota-bobolar urf-odatini saqlamaydilar? Nima uchun yuvilmagan qo’llari bilan non eyishadi? – deb so’radilar.
6Iso ularga Shunday javob berdi: Isha’yo payg’ambarning karomati siz ikkiyuzlamachilarga juda to’g’ri keladi, mana uning kitobida Xudo nima degan: “Bu xalq Meni hurmatlar tilida, Lekin dili esa Mendan uzoqdur.
7Ular Menga behudaga o’qir sanolar, Insonlar amru ta’limin farz deb”.
8[Sizlar-ku qozon-tovoq chayish bilan bog’liq va boshqa yana ko’p udumlarga rioya qilib,] Xudoning amrini tashlaysiz-u, insonlar urf-odatini esa pesh qilasizlar.
9Yana ularga dedi: Siz o’z urf-odatlaringizni deb Xudoning amrlarini bir chetga yig’ishiirib qo’yishni boplaysiz-da!
10 Muso payg’ambar aytgan edi: “Ota-onangni hurmat qil”, va “Ota- onasini haqorat qilgan mutlaqo o’ldirilsin”.
11Ammo sizlar: Agar kim ota yoki onasiga: Mening senga yordamim qurbon, ya’ni Xudoga bag’ishlangan, - desa,
12u ota yoki onasiga biron yaxshilik qilmasa ham bo’ladi, deysizlar.
13Shu bilan siz o’zlaringiz o’rnatgan urf-odatlaringizni deb Xudoning kalomini bekor qilasizlar. Va shunga o’xshash yana ko’p ishlarni qilasizlar.
14Keyin Iso butun xalqni yoniga chaqirib, dedi: Hammalaringiz Menga quloq solib, miyaga joylang!
15Sirtdan inson ichiga kiradigan hech narsa insonni harom qila olmaydi. Aksincha, inson ichidan chiqadigan narsa insonni harom qiladi.
16[Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!]
17Iso xaloyiq orasidan chiqib uyga kirdi, shogirdlari Undan boyagi masal haqida so’radilar.
18U ularga dedi: Sizlar ham shunchalik befahmmisizlar? Sirtdan insonning ichiga kiradigan hech narsa uni harom qila olmasligini anglamaysizlarmi?
19Bu narsalar insonning qalbiga emas, qorniga kiradi va kerak joydan chiqib ketadi. Shu bilan Iso har qanday oziq-ovqatlarni halolladi.
20 U yana dedi: Insonning ichidan chiqadigan narsalar harom qiladi.
21Chunki ichdan, ya’ni inson qalbidan yomon fikrlar, fahshu zino, qotillik,
22o’g’rilik, tamagirlik, badniyatlik, makkorlik, nafsga berilganlik, g’ayirlik, kufr, manmanlik va nodonlik chiqadi.
23Ana shu yomonliklarning hammasi insonning ichidan chiqib, uni harom qiladi.
24Iso u erdan chiqib, Tir va Sido’n taraflariga keldi. Bir uyga kirdi va buni hech kim bilib qolishini istamas edi, lekin yashirina olmadi.
25Qizalog’ini yovuz ruh chalgan bir ayol Iso haqida eshitib qoldi-da, tez kelib Uning oyog’iga yiqildi.
26Bu ayol Suriyaning Finikiya muzofotida tug’ilgan bo’lib, yahudiy emas edi. Qizidan jinni quvib chiqarishni Isodan iltimos qildi.
27Biroq Iso unga: Avval bolalar to’ysin, bolalardan nonni olib itlarga tashlash yaxshi emas, - dedi.
28Ayol: Xuddi Shunday, Hazrat, lekin itlar ham bolalar dasturxonidan to’kilgan ushoqlarni terib eydi-ku, - deb javob berdi.
29Iso unga: Bor, mana shu gaping uchun qizingdan jin chiqib ketdi, - dedi.
30Ayol borib uyiga kelganda, qizini jindan qutulib, to’shakda yotgan holda ko’rdi.
31Iso Tir va Sido’n chegarasidan jo’nab, O’nkent viloyatidan o’tib, yana Jalila ko’li bo’yiga keldi.
32Isoning oldiga bir kar-soqovni keltirib, unga qo’l tegizishini so’rashdi.
33Iso u odamni xaloyiq orasidan olib chiqib bir chetga tortdi-da, barmoqlarini uning quloqlariga tiqib qo’ydi va tupurib tiliga tegizdi.
34Keyin osmonga qarab, chuqur xo’rsindi-da, unga: Effatah! – dedi. Bu so’zning tarjimasi “Ochil!” demakdir.
35Shu onda u odamning quloqlari ochilib, tilga kirdi, ravongina gapira boshladi.
36Iso u erdagilarga, buni hech kimga aytmanglar, deb buyurdi. Biroq U odamlarga qancha man etsa, ular yanada ko’proq oshkor etishardi.
37Ular haddan tashqari tong qolib: “U hamma narsani yaxshi qiladi, karlarni eshitadigan, soqovlarni gapiradigan qiladi”, - deyishardi.

8-bob
1O’sha kunlarda yana ko’pdan-ko’p odam yig’ilgan edi. Eyish uchun hech narsalari qolmaganda, Iso shogirdlarini yoniga chaqirib dedi:
2Xalqqa achinyapman. Uch kundan beri Mening oldimda turishibdi va eydigan hech narsalari yo’q.
3Agar ularni uylariga ovqat bermay jo’natib yuborsam, yo’lda holdan toyadilar, chunki ba’zilari olis erlardan kelishgan.
4Shogirdlari bunga javoban: Ularni to’ydirish uchun bu sahroda kim qaerdan non topa olardi? - deyishdi.
5Qancha nonlaringiz bor? – so’radi Iso. – Ettita, – dedi shogirdlar.
6Shundan keyin Iso xalqqa erga o’tirishni buyurdi. Ettita nonni olib, shukrona duosini o’qib sindirdi va tarqatish uchun shogirdlariga berdi. Shogirdlar xalqqa tarqatishdi.
7Ularda bir oz baliq ham bor edi. Iso duo o’qib, bularni ham tarqatishni buyurdi.
8Xalq eb to’ydi. Ortib qolgan burdalarni terishganda, etti savat chiqdi.
9U erda to’rt mingga yaqin odam bor edi. Iso xaloyiqqa javob berdi
10 va tezda shogirdlari bilan qayiqqa tushib, Dalmanuta yurtiga suzib o’tdi.
11Farziylar Isoning oldiga borib, U bilan bahslasha boshladilar. Uni sinab ko’rish maqsadida ko’kdan dalil ko’rsatishini so’radilar.
12Lekin Iso chuqur xo’rsindi: Nega bu avlod dalilni talab qilyapti? Sizlarga aytib qo’yay, bu avlodga hech qanday dalil ko’rsatilmaydi!
13Shunday dedi-yu, ularni qoldirib, yana qayiqqa tushdi va narigi qirg’oqqa suzib o’tdi.
14Shogirdlar o’zlari bilan non olishni unutibdilar. Qayiqda bittagina nondan boshqa narsa yo’q edi.
15Shu orada Iso shogirdlarini ogohlantirib: Menga qaranglar, farziylarning va Hirodning xamirturushidan ehtiyot bo’linglar! – dedi.
16Ular o’zlaricha: “Buni non olmaganimiz uchun aytdi, chog’i”, – deb fikr yuritishdi.
17Iso buni bilib qolib, ularga dedi: Nega sizlar, nonimiz yo’q, deb qayg’urayapsizlar? Hali ham yuragingiz so’qirmi?
18Nahotki ko’zlaringiz bo’lib, ko’rmaysizlar, quloqlaringiz bo’lib, eshitmaysizlar? Esingizda yo’qmi?
19Men beshta nonni sindirib, besh ming kishiga bo’lib berganimda, sizlar non burdalaridan necha savat terib oldinglar? – O’n ikki savat, – dedi ular.
20 Men ettita nonni sindirib, to’rt ming kishiga bo’lib berganimda, burdalaridan necha savat terib oldinglar? – Etti savat, – deyishdi.
21Hali ham anglamadinglarmi? – dedi ularga Iso.
22Iso Baytsayda kishlog’iga keldi. Uning oldiga bir ko’rni olibo kelib, unga qo’l tegizishini so’rashdi.
23Iso ko’rning qo’lidan ushlab, qishloq tashqarisiga olib chiqdi. Ko’zlariga tupurib, qo’llarini uning boshiga qo’ydi-da: Biron narsa ko’ryapsanmi? – deb so’radi.
24Ko’r boshini ko’tarib: Odamlarni ko’ryapman, lekin ular menga yurayotgan daraxtlarday tuyulmoqdalar, – dedi.
25Shundan keyin Iso qo’llarini yana ko’rning ko’zlaringa tegizib, unga bir qarashni buyurdi. U ko’zlarini ochib qarasa, sog’ayib qolgan, hamma narsani aniq ko’rayotgan edi.
26Iso uni uyiga jo’natarkan: Qishloqqa kirma, [qishloqda hech kimga buni aytma,] – dedi.
27Iso O’z shogirdlari bilan Filip Kesariyasiga mansub qishloqlarga ketdi. Yo’lda U shogirdlaridan: Odamlar Meni kim deb hisoblaydilar? – deb so’radi.
28Shogirdlar dedi: Ba’zilari Yahyo payg’ambar deb, boshqalari Ilyos payg’ambar deb, yana birlari esa o’tgan payg’ambarlardan biri deb hisoblaydilar.
29Iso ulardan so’radi: Sizlar-chi, Meni kim deb hisoblaysizlar? Butrus Unga javob berib: Sen Masihsan, – dedi.
30 Bundan so’ng Iso, Men haqimda hech kimga gapirmanglar, deb shogirdlariga qat’iy buyurdi.
31Inson O’g’li ko’p azob chekishi, oqsoqollar, oliy ruhoniylar va ulamolar tomonidan rad qilinib, o’ldirilishi, uchinchi kuni esa qayta tirilishi kerak, deb Iso shogirdlariga uqtira boshladi.
32Bu haqda ochiqdan-ochiq gapirar edi. Shunda Butrus Isoni chetga tortib, fikridan aynitishga harakat qildi.
33Lekin Iso o’girilib shogirdlarini ko’rdi-da, Butrusga ta’na qildi: Yo’qol ko’zimdan, shayton! Sen Xudoning ishlarini emas, inson ishlarini o’ylayapsan, – dedi.
34Shundan so’ng Iso xalq bilan shogirdlarini oldiga chaqirib dedi: Kimda-kim Menga ergashishni istasa, o’zidan kechsin va o’z xochini ko’tarib, orqamdan yursin.
35Kim jonini ayamoqchi bo’lsa, jonini yo’qotadi. Kim Men va Injil uchun jonini bersa, jonini qutqaradi.
36Agar inson butun dunyoni egallab olsa-yu, o’z joniga zarar keltirsa, bundan unga nima fayda?
37Inson o’z joni evaziga qanday to’lov topib berarkan?
38Kimki bu vafosizu gunohkor nasl orasida Mendan va Mening so’zlarimdan uyalar ekan, Inson O’g’li ham muqaddas farishtalar bilan birga Otasining ulug’vorligida kelganda, undan uyaladi.

9-bob
1Iso ularga dedi: Sizlarga chinini aytayin, bu erda turganlardan ba’zilari borki, ular Xudo Shohligi qudrat bilan kelishini ko’rmaguncha, o’lim ko’rmaydilar.
2Oradan olti kun o’tgach, Iso Butrus, Yoqub va Yuhannoni alohida baland bir toqqa olib chiqdi. U erda, ularning ko’zi oldida Isoning qiyofasi o’zgarib ketdi.
3Uning kiyimlari yarqirab, qorday oppoq tusga kirdiki, er yuzida hech bir kir yuvuvchi bunday oqartira olmas edi.
4To’satdan shogirdlarga Ilyos bilan Muso payg’ambarlar ko’rindi. Ular Iso bilan suhbatlashayotgan edilar.
5Shunda Butrus Isoga: Ustoz! Bizlar uchun bu erda bo’lish juda yoqyapti. Uchta chayla yasaylik, birisi Senga, birisi Musoga, birisi Ilyosga, – dedi.
6Lekin u nima deyishini bilmas edi, ularni juda vahima bosgan edi.
7Shu paytda bir bulut paydo bo’lib, ularga soya soldi. Bulut ichidan: Bu Mening sevikli O’g’limdir, Unga quloq solinglar! – degan sado keldi.
8Birdaniga shogirdlar atroflariga qarab, yolg’iz Isodan boshqa hech kimni yonlarida ko’rishmadi.
9Tog’dan tushayotganlarida Iso ularga: Inson O’g’li o’lib tirilmagunicha, bu ko’rganlaringni hech kimga aytmanglar, – deb buyurdi.
10 Ular esa bu so’zni diliga tugib olib, o’lib tirilish o’zi nima ekan, deb o’zaro fikrlashar edilar.
11Isodan so’radilar: Nega ulamolar, qiyomatdan oldin Ilyos payg’ambar kelishi kerak, deb aytadilar?
12Iso ularga javoban dedi: To’g’ri, avvalo Ilyos payg’ambar kelib, hamma narsani yo’lga qo’yadi. Xo’sh, qanlay qilib Inson O’g’li ko’p azob chekishi va xo’rlanishi kerak, degan oyatlar ham bor?
13Biroq Men sizlarga shuni aytaman: Ilyos allaqachon keldi va u haqida yozilganidek, u bilan o’z bilganlaricha qildilar.
14Iso qolgan shogirdlari yoniga qaytib kelgach, ularning atrofida ko’p xaloyiqni va ular bilan bahslashayotgan ulamolarni ko’rdi.
15Xaloyiq Isoni ko’rishi bilanoq hammasi ajablanib ketishdi. Uning oldiga yugurib borib, salom berishdi.
16Iso ulamolardan: Ular bilan nimalar to’g’risida bahslashyapsizlar? – deb so’radi.
17Xaloyiq orasidan kimdir javob berdi: Ustoz! Men Sening oldingga o’g’limni olib keldim, mana uni tilsiz ruh urgan.
18Yovuz ruh uni qaerda tutib olsa, erga yiqitib sudraydi. Uning og’zidan ko’pik chiqadi, tishlarini g’ichirlatib qotib qoladi. Sening shogirdlaringga ruhni quvib chiqaringlar dedim, lekin ular eplasholmadi.
19Iso bunga javoban: Ey imonsiz avlod! Qachongacha sizlar bilan bo’laman? Qachongacha sizlarga chidayman. Oldimga keltiringlar bolani! – dedi.
20 Bolani Isoning oldiga keltirishdi. Yovuz ruh Isoni ko’rishi bilanoq, bolani qaltiratib tashladi. Bola erga yiqildi-yu, og’zidan ko’pik oqizgancha ag’nab yotaverdi.
21Iso uning otasiga qarab: U bu ahvolga tushganiga necha vaqt bo’ldi? – deb so’radi. – Bolaligidan shunaqa.
22Ruh uni halok qilmoqchi bo’lib ko’p martaba olovga, suvga tashladi. Agar qo’lingdan kelsa, bizlarga rahm qil, yordam bergin, – dedi.
23Iso unga: Qo’limdan kelsami? To’g’risi, sen bir oz bo’lsa ham ishona olsang edi! E’tiqodli kishi hamma imkonga ega bo’ladi – dedi.
24Shu on bolaning otasi ko’z yoshi bilan hayqirib: E’tiqod qilaman, Rabbiy! E’tiqodsizligimdan qutqargin! – dedi.
25Xalq yugurishib yig’ilayotganini ko’rgan Iso yovuz ruhga do’q qilib: Ey soqov va kar ruh, Men senga buyuraman: boladan chiq va qaytib unga kirma! – dedi.
26Shunda ruh qattiq qichqirib yubordi-da, bolani shiddat bilan qaltiratib undan chiqib ketdi. Bola o’likday bo’lib qalganidan, ko’plar uni o’ldi deb aytishdi.
27Lekin Iso uni qo’lidan ushlab ko’tardi, bola oyoqqa turdi.
28Iso uyga kirdi.U yolg’iz ekan, shogirdlari Undan: Nega biz jinni quvib chiqarolmadik? – deb so’radilar.
29Bu toifa jinlarni ibodatdan boshqa yo’l bilan quvib bo’lmaydi.
30 Ular u erdan jo’nab, Jalila yurti orqali yurib o’tdilar. Iso esa buni hech kim bilib qolishini istamas edi.
31U shogirdlariga ta’lim berib, Shunday dedi: Inson O’g’li odamlar qo’liga tutib beriladi. Uni o’ldirishadi, o’ldirishgandan uch kun keyin esa U qayta tiriladi.
32Shogirdlar esa bu so’zlarni tushunmasalar-da, ammo Undan so’rashga ham botina olmadilar.
33Iso Kafarnahum shahriga keldi. Uyda bo’lganida, shogirdlardan so’radi: Yo’lda ketayotganingizda nimalar haqida bahslashdinglar?
34Ular indamadilar, yo’lda ular kim eng katta deb bahslashgan edilar.
35Iso o’tirib, o’n ikki shogirdini yoniga chaqirdi: Kim birinchi bo’lishni istasa, hammaning oxirida tursin va hammaga xizmatkor bo’lsin, – dedi.
36So’ngra bir bolani olib, uni o’rtalarida turg’izib qo’ydi va bolani quchoqlagancha, shogirdlariga dedi:
37Kim Shunday bolalardan birini Mening nomimdan qabul qilsa, u Meni qabul qilgan bo’ladi. Kim Meni qabul qilsa, u Meni emas, balki Meni Yuborganni qabul qilgan bo’ladi.
38Yuhanno Isoga: Ustoz! Sening noming bilan jin quvib chiqarayotgan bir odamni ko’rib qoldik, U biz bilan yurmayapti, deb unga buni man qildik, – dedi.
39Iso Shunday dedi: Man qilmang! Chunki Mening nomim bilan mo’’jiza yaratgan hech kim darrov Men yomonlay olmaydi.
40 Kim sizga qarshi bo’lmasa, u siz tomonda.
41Kim sizga Mening nomim uchun, Masih ummati bo’lganingiz uchun bir piyola suvgina ichirsa ham, sizlarga chindan aytamanki, u o’z mukofotidan quruq qolmas.
42“Kim Menga ishongan shu kichiklardan birontasini yo’ldan ozdirsa, uning bo’yniga bir tegirmon toshini osib dengizga tashlanishi u uchun yaxshiroq bo’lar edi.
43Agar qo’ling seni yo’ldan ozdirsa, uni chopib tashla. Ikki qo’ling bilan so’nmas do’zax o’tiga yo’liqqaningdan ko’ra, mayib bo’lib abadiy hayotga erishganing yaxshiroqdir.
44[ Do’zaxilarning qurti ham o’lmas, o’ti ham so’nmas.]
45Agar oyog’ing seni yo’ldan ozdirsa, uni chopib tashda. Ikki oyog’ing bilan so’nmas do’zax o’tiga tashlangandan ko’ra, cho’loq bo’lib abadiy hayotga erishganing yaxshiroqdir.
46[Do’zaxilarning qurti ham o’lmas, o’ti ham so’nmas.]
47Agar ko’zing seni yo’ldan ozdirsa, uni o’yib tashla. Ikki ko’zing bilan o’tli do’zaxga tashlangandan ko’ra, bir ko’z bilan Xudoning Shohligiga kirganing yaxshiroqdir.
48Do’zaxilarning qurti ham o’lmas, o’ti ham so’nmas.
49Hamma ham o’tda poklanadi, har bir qurbonlik tuzga bulanadi.
50 Tuz – yaxshi narsa. Lekin tuz o’z sho’rligini yo’qotsa, uni yana nima bilan sho’r qilasizlar? Gapingiz tuzli bo’lsin, o’zaro tinch-totuv yashanglar”.

10-bob
1Iso u erdan ketib, Yahudiya o’lkasiga va O’rdun daryosining naryog’iga keldi. Uning atrofiga yana ko’p xalq yig’ildi, U O’z odati bo’yicha odamlarga yana ta’lim bera boshladi.
2Ba’zi farziylar Uni sinab ko’rmoq niyatida yaqinlashib: Er o’z xotinidan ajralishiga ijozat beriladimi? – deb so’radilar.
3Iso bunga javoban: Muso sizlarga nimani buyurgan edi? – deb so’radi.
4Muso erkak taloq xatini yozib xotinidan ajralishiga ijozat bergan edi, – deyishdi.
5Iso ularga javob berib dedi: Bag’ri toshligingiz uchun Muso sizlarga bu amrni yozib qoldirgan.
6Aslida Xudo dunyoni yaratishidanoq odamlarni erkak va xotin qilib yaratdi.
7Tavrotda yozilishicha: “Shuning uchun er kishi ota-onasini qoldirib,
8o’z xotiniga yopishib qoladi va ikkovi bir tan bo’ladi”. Bunga ko’ra, ular endi ikki emas, balki bir tan hisoblanadi.
9Xudo birga qo’shganini bandasi ajratmasin.
10 Uyga kelgandarida, shogirdlar yana shu haqda Isodan so’radilar.
11U ularga dedi: Kim o’z xotini bilan ajralib boshqasiga uylansa, u xotiniga nisbatan zino qilgan bo’ladi.
12Xotin ham agar o’z eridan ajralib boshqasiga tegsa, zino qilgan bo’ladi.
13Ularning peshanasiga qo’lini qo’ysin, deb Isoning oldiga bolalarni keltirishardi. Shogirdlar esa etaklab keluvchilarni koyib qo’yishdi.
14Iso buni ko’rganda, g’azablanib dedi: – Bolalarga yo’l qo’yinglar, Mening oldimga kelishiga to’sqinlik qilmanglar! Mana, Xudoning Shohligi bundaylarnikidir.
15Sizlarga chinini aytayin: kim Xudoning Shohligini bola kabi qabul qilmasa, unga hech kirolmaydi.
16Keyin bolalarni quchoqlab, ularning peshanalarini silab duo qildi.
17Iso yo’lga chiqayotganida, kimdir yugurib kelib, Uning oldida tiz cho’kdi-da: – Valine’mat Ustozim! Abadiy hayot nasib bo’lmog’i uchun nima qilishim kerak? – deb so’radi.
18Iso unga dedi: Nega Meni valine’mat deysan? Birgina Xudodan boshqa hech kim valine’mat emas-ku.
19Sen ilohiy amrlarni bilasan: “Zino qilma. Odam o’ldirma. O’g’rilik qilma. Soxta guvohlik berma. Birovning haqini ema. Ota-onangni hurmat qil”.
20 U kishi Isoga javob qaytarib: Ustozim! Bularning hammasiga yoshligimdan buyon rioya qilib kelaman, – dedi.
21Iso unga qaradi va yaxshi ko’rib qoldi. – Senga bir narsa etishmaydi, – dedi unga. – Bor, nimaga ega bo’lsang, hammasini sotib, pulini kambag’allarga bo’lib ber. Shundagina osmonda xazinang bo’ladi. Keyin kel, [xochni olib] orqamdan yur.
22Bu so’zlardan boyning ta’bi xira bo’ldi, chunki uning mol-mulki ko’p edi. U qayg’urib qaytib ketdi.
23Iso atrofga ko’z yugurtirib shogirdlariga dedi: Pul-dunyosi borlarning Xudo Shohligiga kirishlari naqadar qiyin!
24Shogirdlar bu so’zlarni eshitib, aqllari shoshdi. Iso esa qayta boshdan so’z oldi: Bolalar, boylikka umid bog’laganlar Xudo Shohligiga kirishga qanchalik qiynaladi!
25Boy odamning Xudo Shohligiga kirishidan ko’ra, tuyaning igna teshigidan o’tishi osondir.
26Shogirdlar haddan tashqari ajablanib o’zlaricha: Unday bo’lsa, kim najot topa olarkan? - deyishdi.
27Iso ularga ko’zini tikib: Odamlarga bu imkonsiz, lekin Xudoga emas. Chunki Xudo hamma imkonga egadir, – dedi.
28Butrus so’z olib Isoga: Mana, biz hamma narsani qoldirib, Sening orqangdan ergashib keldik, – dedi.
29Iso bunga javoban dedi: Sizlarga rostini aytsam, kim Men va Injil uchun uy-joy, aka-uka, opa-singil, ota-ona, xotin-bolalarini yoki er-mulkini tashlab ketsa,
30 u hozir, bu dunyodayoq duchor bo’layotgan quvg’inlar orasida yuz hissa ortiq uy-joylar, aka-ukalar, opa-singillar, ota-onalar, bolalar va erlarga ega bo’ladi, kelajak dunyoda esa abadiy hayotga sazovor bo’ladi.
31Lekin ko’p birinchilar oxirgi va oxirgilar esa birinchi bo’ladilar.
32Quddusga qarab yo’l bosar edilar. Iso oldinda ketayotgan edi. Shogirdlari hayron edi, boshqalar esa qo’rqib-qo’rqib ergashayotgan edilar. Iso o’n ikki shogirdini yoniga chaqirib, yana O’zi bilan nima yuz berishi to’g’risida so’zlay boshladi:
33Mana, biz endi Quddusga kirib boryapmiz. U erda Inson O’g’li oliy ruhoniylar va ulamolar qo’liga tutib beriladi. Ular Uni o’limga mahkum qilib, majusiylarga topshiradilar.
34Ular Uni haqorat qiladilar, qamchilaydilar, yuziga tupuradilar va Uni o’ldiradilar. Lekin uch kundan so’ng U qayta tiriladi.
35Zabadiy o’g’illari Yoqub bilan Yuhanno Isoning oldiga kelib: Ustoz, bizning bir tilagimiz bor, uni biz uchun bajo keltirishingni istaymiz, – deyishdi.
36Sizlar uchun nima qilishimni istaysizlar? – so’radi Iso.
37Ular: Sen ulug’vor dargohingda bo’lganingda, birimiz Sening o’ng tomoningda, boshqamiz esa chap tomoningda o’tirishimizga ruxsat bergin, – deyishdi.
38Iso ularga: Sizlar nima so’rayotganingizni bilmaysizlar. Men ichadigan zaqqum kosani siz icha olasizlarmi? Men botadigan qayg’u-alamlarga botib chidayolasizlarmi? – dedi.
39Ular: Chidayolamiz, – deb javob berishdi. Iso ularga dedi: Sizlar-ku Men ichadigan zaqqum kosani ichib, botadigan qayg’u-alamlarimga o’zingiz ham duchor bo’lasizlar.
40Ammo Mening o’ng va chap tomonimda o’tirishga ruxsat berish Mening ixtiyorimda emas. Bu o’rin kimlarga atalgan bo’lsa ularniki bo’ladi.
41Qolgan o’nala shogird buni eshitib, Yoqub bilan Yuhannodan achchiqlana ketishdi.
42Iso esa ularni yoniga chaqirib, dedi – Bilasizlarki, xalqlarning hokimlari hisoblanganlar hokimlik qilishdan qolishmaydilar, katta amaldorlar elga o’z hukmini o’tkazadilar.
43Ammo sizlarning orangizda bunday bo’lmasin. Aksincha, oragizda kim katta bo’lishni istasa sizlarga xizmatda bo’lsin.
44Orangizda kim birinchi bo’lishni istasa, hammangizga qul bo’lsin.
45Chunki Inson O’g’li ham O’ziga xizmat qildirish uchun emas, balki O’zi xizmat qilish va O’z jonini fido qilib, ko’plarni qutqarish uchun kelgan.
46Ular Erixo shahriga keldilar. Shahardan yana chiqib ketayotganlarida, Isoga O’z shogirdlari hamda bir talay xaloyiq ergashib borayotgan edi. Yo’l chekkasida Timeyning o’g’li ko’r Bartimey sadaqa so’rab o’tirgan edi.
47U nosiralik Iso o’tib ketayotganini eshitib: Ey Dovud O’g’li Iso, menga rahm qil! – deb baqira boshladi.
48Ko’p odamlar esa uni koyib, jim bo’lishga majbur qilishdi. Lekin u: Ey Dovud O’g’li, menga rahm qil! – deb yana qattiqroq hayqirdi.
49Iso to’xtadi va u odamni yoniga chaqirtirdi. Ko’rni chaqirgani borganlar unga: Qo’rqma, o’rningdan tur, U seni chaqiryapti, – deyishdi.
50 Ko’r to’nini echib tashlab, o’rnidan turib ketdi-da, Isoning yoniga keldi.
51Iso undan so’radi: Sen Mendan nima nima istaysan? – Ustozim, ko’zlarim ko’rsin! – dedi ko’r.
52Iso unga: Bor, ishonching seni qutqardi, – dedi. O’sha zahoti ko’rning ko’zlari ochilib ketdi. U Isoning ortidan ergashib yo’l yurdi.

11-bob
1Quddusga yaqinlashib, Zaytun tog’i etagidagi Baytfagiya va Baytaniya qishloqlariga kelganlarida, Iso shogirdlaridan ikkitasini jo’nata turib dedi:
2Qarshingizdagi qishloqqa boringlar. U erga kirishingiz bilanoq, hech kim minmagan, bog’lab qo’yilgan xo’tikni topinglar. Uni echib bu erga olib kelinglar.
3Agar kim sizlardan: “Nima qilyapsizlar?” deb so’rab qolsa, “U Rabbimizga kerak, U uni darhol bu erga qaytarib yuboradi”, deb javob beringlar.
4Ular borib, ko’chada darvoza yonida bog’lab qo’yilgan xo’tikni topib, echib olishdi.
5U erda turgan bir necha kishi ularga: Nima qilyapsizlar? Nega xo’tikni echyapsizlar? – deyishdi.
6Shogirdlar Iso buyurganidek javob berishdi, odamlar ularni qo’yib yuborishdi.
7Xo’tikni Isoning oldiga olib kelishdi. Uning ustiga kiyimlarini yozib qo’yishdi, Iso unga mindi.
8Ko’pchilik o’z kiyimlarini yo’lga poyandoz qildi. Boshqalar esa dashtdagi daraxtlardan yashil novdalarni kesib, yo’lga to’shadilar.
9Oldinda va orqada yurayotganlar: “Najot bergin! Xudovand nomidan Kelayotgan muborak!
10Otamiz Dovudning yaqinlashgan shohligi mangu bo’lsin! Ko’klardan najot kelsin!” – deb hayqirishar edilar.
11Iso Quddusga kirib kelib, ma’badga bordi. Hamma narsani ko’zdan kechirib, vaqt kech bo’lib qoldi, deb o’n ikki shogirdi bilan Baytaniya qishlog’iga ketdi.
12Ertasi kun Baytaniyadan chiqqanlarida, Iso och qoldi.
13U uzoqdan barglar bilan qoplangan bir anjir daraxtini ko’rib qoldi, biron narsa topilarmikin, deb unga yaqinlashdi. Daraxtning yoniga kelib, bargdan boshqa hech narsa topolmadi: chunki anjir terish vaqti emas edi.
14Iso daraxtga qarab: Bundan keyin abadiy sening mevangni eguvchi bo’lmasin! – dedi. Shogirdlari ham bu gapni eshitishdi.
15So’ng Quddusga kelishdi. Iso ma’badga kirib, ichkarida oldi-sotdi qilayotganlarni quvib chiqara boshladi. Sarroflarning xontaxtalarini, kabutar sotuvchilarning kursilarini ag’darib yubordi.
16Ma’bad ichida biron narsa ko’tarib o’tishga ham ruxsat bermadi.
17Iso xalqqa ta’lim berayotib dedi: Tavrotda: “Mening uyim barcha xalqlar ibodat qiladigan uy deb atalgay”, – deb yozilmaganmi? Sizlar esa Xudoning uyini qaroqchilar uyasiga aylantirib yuboribsizlar!
18Ulamolar va oliy ruhoniylar buni eshitganda, Isoni halok etish chorasini topmoq payiga tushdilar. Ammo butun xalq Uning ta’limotiga mahliyo edi, Shuning uchun Undan hayiqar edilar.
19Kech bo’lgach, Iso Shahardan tashqariga chiqib ketdi.
20Erta bilan ular yana anjir daraxti yonidan o’tib qarashsaki, daraxt ildizigacha qurib qolgan ekan.
21Butrus bo’lgan hodisani eslab, Isoga: Ustoz! Qara, Sen la’natlagan anjir daraxti qurib qolibdi, – dedi.
22Iso bunga javoban aytdi:
23Xudoga ishonchingiz bo’lsin. Sizlarga gapim shuki, agar kim bu toqqa: “Qo’porilib dengizga otil”, desa-yu, o’z qalbida shubhalanmay, aytgani bajo kelishiga qattiq ishonsa, aytgani bo’ladi.
24Binobarin, sizlarga aytaman: siz ibodatda nimaiki so’rasangiz, olishingizga ishoninglar va erishasizlar.
25Ibodat qilib turganingizda birovda ginangiz bo’lsa, uni kechirib yuboring, toki osmondagi Otangiz ham sizlarning gunohlaringizni kechirsin.
26[Agar sizlar boshqalarning ayb-gunohlarini kechirmasangizlar, osmondagi Otangiz ham sizlarni kechirmaydi.]
27Ular yana Quddusga keldilar. Iso ma’badda aylanib yurgan edi, oliy ruhoniylar, ulamolar va oqsoqollar Uning oldiga kelib
28so’radilar: Sen bu mo’’jizalarni qanday kuch bilan qilyapsan? Bularni qilish uchun Senga kim vakolat bergan?
29Iso ularga Shunday javob berdi: Men sizlarga bir savol beray. Menga javob bersangizlar, Men ham bu ishlarni qanday vakolat bilan qilayotganimni sizlarga aytaman.
30 Yahyo payg’ambar xalqni suvda tavba qildirish uchun Xudodan vakolat olganmidi, yoki insondanmi? Javob beringlar Menga.
31Ular o’zlaricha mulohaza yurita boshlashdi: “Agar Xudodan desak, U: Nega Yahyoga ishonmadingizlar? – deydi.
32Ammo insondan desak-chi?” Vaholanki, ular xalqdan qo’rqardilar, chunki hammalari Yahyoni haqiqiy payg’ambar deb hisoblardi.
33Xullas ular Isoga javoban: Bilmaymiz, – deyishdi. Iso ularga: U holda Men ham qanday vakolat bilan bu ishlarni qilayotganimni sizlarga aytmayman, – deb javob berdi.

12-bob
1Iso xalqqa masallar orqali so’ylay boshladi: “Bir odam uzumzor barpo qilibdi. Atrof tevaragini panjara bilan o’rab, uzum siqadigan iskanja qurib, qo’riqchi minorasi o’rnatibdi-da, bog’ni bog’bonlarga ijaraga berib, o’zi vaqtincha boshqa mamlakatga ketibdi.
2Mavsumida uzumzorning hosilidan olish uchun bog’bonlarning oldiga bir xizmatkorini yuboribdi.
3Bog’bonlar esa uni tutib urishibdi va hech narsa bermasdan qaytarib yuborishibdi.
4Bog’ egasi yana boshqa bir xizmatkorini ularning oldiga yuboribdi. Ular esa tosh bilan uning boshini yorib, xo’rlab chiqarib yuborishibdi.
5Yana boshqasini yo’llabdi, unisini esa o’ldirishibdi. Boshqa bir qancha xizmatkorini yuboraveribdi, ammo bog’bonlar ularning ba’zisini urib, ba’zisini o’ldirishibdi.
6Bog’ egasining endi birgina odami qolibdi, u ham bo’lsa, sevikli o’g’li ekan. U: “O’g’limni hurmat etarlar”, – deb, bog’bonlar oldiga uni yuboribdi.
7Lekin ular bir-biriga: Bu merosxo’r-ku! Qani, uni o’ldiramiz, shunda meros bizga qoladi, – deyishibdi.
8O’g’lini ushlab, o’ldirib, bog’dan tashqariga chiqarib tashlashibdi.
9Endi bog’ egasi nima qilar ekan? U kelib bog’bonlarni o’ldiradi, bog’ini esa boshqalarga topshiradi.
10Nahotki sizlar shu oyatni hech o’qimagan bo’lsangiz: “Binokorlar keraksiz deb tashlagan tosh naq binoning peshtoqidan joy oldi.
11Bu Xudovand irodasi tufaylidir, bizga esa ajoyibot timsolidir”.
12Din peshvolari buni eshitib, Isoni qo’lga olishga intildilar. Biroq xalqdan qo’rqqanlaridan, Uni qoldirib ketdilar.
13Isoni tilidan tuzoqqa ilintirish uchun Uning oldiga farziylardan va Hirod odamlaridan ba’zilarini yubordilar.
14Ular kelib: Ustoz, – dedilar, – biz bilamizki, Sen odilsan, biror kishiga xushomadgo’ylik qilmaysan. Odamlarga yuz-xotir qilmasdan, Xudoning yo’lini to’g’ri o’rgatasan. Seningcha, Qaysarga soliq to’lash dinga muvofiqmi yoki yo’q? Bizlar beraylikmi, bermaylikmi?
15Iso ularning munofiqligini bilar edi. – Nima, Meni sinab ko’rmoqchimisizlar? Menga bir dinor olib kelinglar, bir ko’rayin, – dedi.
16Ular olib kelgach, Iso so’radi: Bu surat va yozuv kimniki? – Qaysarniki, – dedi ular.
17Iso ularga: Qaysarning haqini Qaysarga, Xudoning haqini Xudoga beringlar, – dedi. Buni eshitganlar juda hayron bo’ldilar.
18Bundan keyin o’liklar tirilmaydi, jeb aytadigan sadduqiylar Isoning oldiga kelib, Undan so’radilar:
19Ey Ustoz! Muso payg’ambar bizga Shunday yozib qoldirgan: “Agar kimning akasi o’lib, uning xotini qolib, ammo undan farzand qolmagan bo’lsa, unda ukasi akasining xotiniga uylanib, u uchun avlod yaratsin”.
20 Xo’sh, etti aka-uka bor ekan. Birinchisi xotin olib, nasl qoldirmay o’lib ketibdi.
21Ikkinchisi o’sha xotinni olib, farzand ko’rmay olamdan o’tibdi. Uchinchisining boshiga xuddi shu ko’rgilik tushibdi.
22Shuningdek, aka-ukalarning ettovi ham o’sha xotinga uylanib, farzand ko’rmay olamdan o’tibdilar. Oxirida xotin ham qazo qilibdi.
23Xo’sh, qiyomatda ular tirilganda, xotin qaysi birining xotini sanalar ekan? Ettovi ham unga uylangan ekanlar-ku!
24Iso ularga Shunday javob berdi: Sizlar Muqaddas Kitobni ham, Xudoning qudratini ham bilmaysizlar, ana shu sababdan adashyapsizlar.
25O’liklar tirilganda, na uylanadilar va na erga tegadilar, balki bamisoli osmondagi farishitalarday bo’ladilar.
26Nahotki sizlar Musoning kitobida, yonayotgan buta to’g’risidagi oyatda Xudoning nima aytganini hech o’qimagan bo’lsangizlar? Xudo Musoga: “Men Ibrohimning Xudosi, Ishoqning Xudosi va Yoqubning Xudosiman”, – degan va shu tariqa o’liklarning tirilishiga ishora qilgan.
27Chunki Xudo o’liklarning emas tiriklarning Xudosidir. Sizlar juda ham adashyapsizlar.
28Ulamolardan biri ularning munozara qilayotganini eshitib, Isoning ularga yaxshi javob berib turganini ko’rdi. U Isoning oldiga kelib: Butun ilohiy amrlarning eng muhimi qaysi biri? – deb so’radi.
29Iso unga javob berib dedi: Butun amrlarning eng muhimi shu: “Tingla, ey Isroil! Rabbimiz bo’lgan Xudovand – yagona Xudovanddir.
30Rabbing bo’lgan Xudovandni butun qalbing bilan, butun joning bilan, butun onging bilan va butun quvvating bilan, sevgin”. Mana bu eng muhim amr.
31Ikkinchisi esa undan kam emas, chunonchi: “O’zgani o’zing kabi sevgin.” Bulardan buyuk amr yo’q.
32Yaxshi gapirding, Ustoz, – dedi ulamo Isoga. – Xudo yagona, Undan boshqa xudo yo’q deb to’g’ri aytding.
33Uni butun qalb, butun ong, butun jon va butun quvvat bilan sevish, o’zgani esa o’zimizni sevganday sevish kerak. Bu – har qanday qurbon so’yish va nazr-niyoz atashdan a’loroqdir.
34Iso uning oqilona javob berganini ko’rib: Sen Xudoning Shohligidan uzoqda emassan, – dedi. Shundan keyin boshqa hech kim Undan so’rashga jur’at etmadi.
35Iso ma’badda ta’lim berayotib, savol tashladi: Qanday qilib ulamolar Masihni Dovudning O’g’li deydilar?
36Dovudning o’zi Muqaddas Ruh ilhomi bilan deganki “Xudovand mening Rabbimga aytdi: Yovlaringni oyoqlaring ostiga yiqitmagunimcha, Sen Mening o’ng tomonimda o’ltirib turgin”.
37Demak, Dovudning o’zi Masihni Rabbim deb atagan bo’lsa, qanday qilib Masih uning o’g’li bo’ladi? Ko’pchilik xalq esa Isoni ishtiyoq bilan tinglar edi.
38Iso xalqqa nasihat qilib yana Shunday dedi:
39Uzun kiyimlar kiyish, xalq yig’inlarida alik olish, ibodatxonalarda hurmatli o’rinda va ziyofatlarda to’rda o’tirishni yaxshi ko’radigan ulamolardan ehtiyot bo’linglar!
40 Ular beva ayollarning uy-joylarini shilib, xo’ja ko’rsinga uzoq duo o’qiydilar. Mana shular og’irroq jazoga duchor bo’ladilar.
41Iso ma’bad xazinasi qarshisida o’tirib, xalqining sadaqa qutisiga qanday pul solayotganiga qarab turar edi. Bir to’da boylar anchagina pul tashladilar.
42Bir kambag’al beva ayol ham kelib, ikki chaqa tashladi.
43Shunda Iso shogirdlarini yoniga chaqirib dedi: Sizlarga chinini aytayin, bu kambag’al beva ayol qutiga pul tashlaganlarning hammasidan ham ko’proq tashladi.
44Chunki boshqalarning barchasi o’zlarining ortiqcha pullaridan tashladilar. Ammo bu ayol o’zining tirikchilik tashvishlariga qaramasdan, bor-yo’g’ini tashladi.

13-bob
1Iso ma’baddan chiqib ketayotganida, shogirdlaridan biri: Ustoz, qara, naqadar chiroyli toshlar, naqadar hashamatli binolar! – dedi.
2Iso unga javob berib: Bu hashamatli binolarni ko’ryapsanmi? Bu erda biror bir g’isht butun qolmaydi, hammasi vayron bo’ladi, – dedi.
3Iso Zaytun tog’ida, ma’badning ro’parasida o’tirgan vaqtda Butrus, Yoqub, Yuhanno va Idris Undan alohida so’radilar:
4Bizga ayt-chi, bu aytganlaring qachon yuz beradi? Bularning amalga oshishini ko’rsatadigan belgi qanday bo’ladi?
5Iso shogirdlariga qarab so’z boshladi: “Hech kim sizlarni yo’ldan ozdirmasligi uchun ehtiyot bo’linglar!
6Chunki ko’p kishilar Mening nomim bilan kelib: “Men U bo’laman”, – deb ko’plarni yo’ldan ozdiradilar.
7Siz yiroq-yaqindan urush xabarlarini eshitganda, cho’chimanglar. Garchi bular sodir bo’lishi kerak bo’lsa-da, bu hali so’nggi nihoya emas.
8Xalq xalqqa qarshi, podshohlik podshohlik qarshi ko’tariladi. Ayrim joylarda zilzilalar, qahatchiliklar, qo’zg’olonlar bo’ladi. Bu hodisalar esa bamisli to’lg’oqning boshidir.
9Sizlar esa o’zingizga ehtiyot bo’linglar. Chunki sizlarni adliyaga topshirib, ibodatxonalarda uradilar. Men tufayli sizlarni hokimlar va podshohlar huzurida turg’izib qo’yadilar, sizlar esa Mening guvohlarim bo’lasizlar.
10Chunki avvalo barcha xalqlarga Injil Xushxabari targ’ib qilinishi lozim.
11Sizlarni topshirish uchun olib borayotganlarida, nima aytamiz, deb oldindan o’ylamanglar, qayg’urmanglar. O’sha soatda nima nasib etsa, uni aytinglar. Chunki o’shanda sizlar emas, balki Muqaddas Ruh gapiradi.
12Aka ukasini, ota bolasini o’limga topshiradi. Bolalar o’z ata-onalariga qarshi chiqib, ularni o’ldiradilar.
13Mening nomim tufayli hamma sizlardan nafratlanadi. Lekin oxirigacha chidagan qutuladi”.
14“Doniel payg’ambar karomat qilib aytgan “dahshatli razolat” nomunosib joyda turganini ko’rganingizda [ o’qigan o’zi tushunsin!] Yahudiyada bo’lganlar tog’larga qochishsin.
15Tomning ustida bo’lganlar pastga tushib uyidan biron narsa olib kelish uchun uyiga kirishmasin.
16Dalada bo’lganlar choponini olgani orqasiga qaytishmasin.
17U kunlarda homilador va emizikli ayollarning holiga voy!
18Qochishingiz qishga to’g’ri kelmasligi uchun ibodat qilinglar.
19Chunki o’sha kunlarda Shunday musibat bo’ladiki, Xudo dunyoni yaratganidan to hozirgacha bunday bo’lmagan va qaytib sodir bo’lmaydi.
20Agar Rabbimiz o’sha kunlarni qisqartirmaganida edi, hech bir jonzod omon qololmas edi. Lekin U tanlagan kishilar uchungina o’sha kunlarni qisqartiradi.
21Agar o’shanda kimdir sizlarga: “Masih mana bu erda”, yoki: “Mana u erda”, – deb aytsa, ishonmanglar.
22Chunki soxta masihlar va soxta payg’ambarlar paydo bo’lib, iloji bo’lsa, tanlanganlarni ham yo’ldan ozdirish uchun g’aroyibotlar va mo’’jizalar ko’rsatadilar.
23Sizlar esa ehtiyot bo’linglar. Mana, Men hammasini sizlarga oldindan aytib qo’ydim.
24Ammo o’sha kunlarda, o’sha musibatdan keyin quyosh tutilib, oy xiralanadi.
25Yulduzlar osmondan tushib, samoviy kuchlar larzaga keladi.
26U vaqt Inson O’g’li bulutlar ichida, buyuk qudrat va shon-shuhrat bilan kelayotganini ko’radilar.
27O’shanda U farishtalarini yuborib, osmonning bir burchidan boshqa burchigacha, erning to’rt tomonidan O’zining tanlagan kishilarini to’plab oladi”.
28“Anjir daraxtidan ibrat olinglar: uning shoxlari ko’karib barglar chiqarayotganda, yoz yaqinlashganini bilasizlar.
29Shunga o’xshab, bu ishlarning sodir bo’layotganini ko’rganda bilinglarki, U yaqindir, bo’sag’ada turibdi.
30Sizlarga chinini aytayin: bu nasl o’tmasdanoq, bularning hammasi sodir bo’ladi.
31Eru osmon bitar, lekin Mening so’zlarim bitmas.
32O’sha kun yoki soat haqida birgina Otamdan boshqa hech kim bilmaydi; O’g’il ham, osmondagi farishtalar ham bilmaydilar.
33Ko’z-quloq bo’lib turinglar, hushyor bo’lib ibodat qilinglar; chunki o’sha vaqt-soat qachon kelishini bilmaysizlar.
34Bu xuddi safarga jo’nagan uy egasiga o’xshaydi. U o’z uy-ro’zg’orini xizmatkorlariga topshirib, har biriga biron vazifa berib, darvozabonga esa hushyor bo’lib turishni buyurib, jo’nab ketibdi.
35Xuddi Shunday, sizlar ham hushyor bo’lib turinglar. Chunki uy Egasi qachon kelishini – kechqurunmi, yarim tundami, xo’rozlar qichqirgandami yoki ertalabmi – bilmaysizlar.
36Mabodo U nogahon kelib, sizlarni g’aflat uyqusida ko’rmasin!
37Sizlarga nima aytayotgan bo’lsam, hammaga aytganimdir; hushyor bo’lib turinglar!”

14-bob
1Yahudiylar xamirturushsiz non eydigan Fisih bayramiga ikki kun qolgan edi. Oliy ruhoniylar va ulamolar Isoni hiyla bilan tutib, o’ldirish uchun fursat poylab turgan edilar.
2Ular: Bu ish faqat bayram kunlarida bo’lmasligi kerak, yana xalq g’alayon qilmasin, – deyishdi.
3Iso Baytaniya qishlog’ida moxov Simunning uyida mehmon bo’lib o’tirgan edi, bir ayol ganchdan yasalgan idishda sof, qimmatbaho sunbul moyi olib keldi. Idishni sindirib, moyni Isoning boshiga quydi.
4Ba’zilar bundan g’azablanib, bir-biriga: Bu moyni bunday isrof etishning nima keragi bor edi?
5Mana, bu moyni uch yuz kumush tangadan ham ko’proqqa sotib kambag’allarga taqsimlab berish mumkin edi-ku! – deb ayolni qattiq koyishdi.
6Qo’yinglar uni! – dedi Iso. – Nega ayolni xijolatda qoldiryapsizlar? U Men uchun ezgu ish qildi.
7Kambag’allar har doim sizlar bilan birga bo’ladilar. Istagan vaqingizda ularga ezgulik qila olasizlar. Lekin Men doim sizlar bilan birga bo’lmayman.
8Ayol qo’lida borini berdi. U Mening tanamga xushbo’y moy surtib, hozirdan dafnga tayyorladi.
9Sizlarga chinini aytayin: Injil Xushxabari dunyoning qaysi erida targ’ib qilinsa, bu ayol ham eslanib uning qilgan ishi yodga olinadi.
10Shunda o’n ikki shogirddan biri bo’lgan Yahudo Ishqariyot chiqib, Isoni tutib berish uchun oliy ruhoniylarning oldiga bordi.
11Ular buni eshitib, sevindilar va Yahudoga pul berishga ahd qildilar. U esa Isoga xiyonat qilish uchun qulay payt izlay boshladi.
12Yahudiylar xamirturushsiz non eydigan Fisih bayramining birinchi kunida qurbon qo’zisini so’yish kerak edi. Bu kunda shogirdlar Isoga: Fisih bayram taomini qaerda emoqchisan? Biz borib tayyorgarchilik qilaylik, – deyishdi.
13Iso shogirdlaridan ikkitasini yuborayotib, ularga dedi: Shaharga boringlar, sizlarga ko’zada suv ko’tarib ketayotgan odam uchraydi; uning orqasidan boringlar.
14U kiradigan uyning egasiga: “Ustozimiz: Shogirdlarim bilan Fisix bayram taomini eydigan xona qaerda, deb so’rayapti”, deb aytinglar.
15U kishi sizlarga shinam, tayyorlab qo’yilgan katta bolaxonani ko’rsatadi. U erda biz uchun hozirlik ko’ringlar.
16Shogirdlar jo’nashdi. Shaharga kirganlarida, xuddi Isoning aytganini topdilar va Fisih bayram taomini tayyorladilar.
17Oqshom bo’lgach, Iso o’n ikki shogirdi bilan birga u erga keldi.
18Ular eb o’tirganlarida Iso: Sizlarga chinini aytayin, Men bilan taom eyayotgan sizlardan bir kishi Meni tutib beradi, – dedi.
19Shogirdlar xafa bo’lib, birin-ketin: O’sha men emasmi? – deb Undan so’ray boshladilar. [Va shogirdlardan biri yana: O’sha men emasmi? – dedi.]
20 Iso ularga javoban dedi: O’n ikki shogirdimdan biri-da, kim Men bilan birga kosaga non ivitib esa, o’shadir.
21To’g’ri, Inson O’g’lining taqdiri oyatda yozilganiday ketyapti. Lekin Inson O’g’lini tutib beradigan o’sha odamning holiga voy! U odamning tug’ilmagani o’zi uchun yaxshiroq bo’lar edi.
22Ular ovqatlanayotganda, Iso nonni oldi, duo o’qib sindirdi va shogirdlariga berib: –Olinglar, englar, bu Mening tanamdir, – dedi.
23Kosani ham oldi va shukrona duosini o’qib ularga uzatdi. Hammalari undan ichdilar.
24Iso ularga dedi: Bu ko’plar uchun to’kiladigan, Yangi Ahdni kuchga kiritadigan Mening qonimdir.
25Sizlarga chinini aytayin: Xudoning Shohligida Men yangi sharob ichadigan kungacha uzum ne’matini boshqa ichmayman.
26So’ng ular kuylab, Zaytun tog’i tomon ketdilar.
27Iso shogirdlariga dedi: Bu tunda hammangiz Mendan yuz o’girasizlar. Chunki Tavrotda Shunday yozilgan: “Men cho’ponni jarohatlayman, Qo’ylar o’zi tarqab ketadi”.
28Biroq Men o’lib tirilganimdan keyin, sizlarni Jalilada kutaman.
29Butrus Isoga: Agar hamma Sendan yuz o’girsa ham men o’girmayman! – dedi.
30Iso unga: Senga rostini aytsam, bugun, shu kechasiyoq, xo’roz ikki marta qichqirmasdanoq, sen Mendan uch marta tonasan, – dedi.
31Lekin Butrus yana ta’kid bilan o’zinikini tasdiqlab: Men Sen bilan birga o’lishim kerak bo’lsa ham, Sendan aslo tonmayman, – dedi. Boshqa hamma shogirdlar ham Shunday deyishdi.
32So’ngra Getsemaniya degan bir joyga keldilar. Iso shogirdlariga: Men ibodan qilgunimcha, sizlar bu erda o’tirib turinglar, – dedi.
33Butrus, Yoqub va Yuhannoni O’zi bilan birga olgan Iso vahimaga tushdi va qattiq qayg’ura boshladi.
34Shogirdlariga: Mening jonim o’lim oldidaligini sezib, juda qiynalmoqda. Shu erda qolinglar-da, sergak turinglar, – dedi.
35Bir oz nari ketib erga yiqildi, agar iloji bo’lsa, bu soatning alami meni chetlab o’tsin deb ibodat qildi.
36Ey aziz Otam! – dedi. – Sen hamma narsaga qodirsan, bu zaqqum kosani Mening yonimdan o’tkazib yuborgin. Lekin Mening istaganim emas, Sening istaganing bo’lsin.
37Shogirdlari oldiga qaytib kelgach, ularni uxlab yotgan holda ko’rdi. Butrusga dedi: Simun! Uxlayapsanmi? Bir soatgina ham uyg’oq o’tira olmadingmi?
38Vasvasaga tushmaslik uchun hushyor bo’lib, ibodat qilib turinglar. Ruh tetik, tana esa zaifdir.
39Iso yana borib, o’sha so’zlarni aytib ibodat qildi.
40U qaytib kelib, shogirdlarini yana uxlab yotgan holda ko’rdi. Ularning ko’zlarini g’aflat bosgan edi. Unga nima deb javob berishlarini bilmas edilar.
41Uchinchi marta borib kelib, Iso shogirdlariga dedi: Sizlar hali ham beparvo uxlab, rohatlanib yotibsizlarmi? Bas endi, mana vaqt-soati keldi. Inson O’g’li gunohkorlar qo’liga tutib berilyapti.
42Turinglar, ketaylik! Mana, Menga xiyonat qiluvchi yaqinlashib qoldi.
43Iso hali gapirib turganida, o’n ikki shogirdidan biri Yahudo qo’qqisdan kelib qoldi. Uning yonida oliy ruhoniylar, ulamolar va oqsoqollar tomonidan yuborilgan, qilich va tayoq ushlagan olomon bor edi.
44Xoin Yahudo: “Men kimni o’psam, u O’sha Kishidir. Uni ushlanglar va ehtiyot qilib olib ketinglar”, – deb ular bilan til biriktirgan edi.
45Yahudo keliboq, Isoga yaqinlashdi-da: Ustoz! Ustoz! – deb Uni o’pdi.
46Shu onda odamlar Isoga dast solib, Uni ushlab olishdi.
47Isoning yonida turganlardan biri qilichini qinidan sug’urdi-da, oliy ruhoniy qaroliga bir urib qulog’ini kesib tashladi.
48Iso ularga dedi: Sizlar Meni qo’lga olish uchun qaroqchiga qarshi chiqqandek qilichu tayoqlar bilan qurollanib kelibsizlar.
49Men esa har kuni ma’badda sizning orangizda edim, ta’lim berardim, sizlar-chi Meni qo’lga olmadingizlar. Ammo zotan oyatlar bajo kelishi lozim.
50O’shanda hamma shogirdlari Isoni tashlab, qochib ketishdi.
51Yalang’och tanasini choyshabga o’ragan bir yigit ham Isoga ergashib borayotgan edi. Askarlar uni ushlab olganda,
52u choyshabni tashlab, ulardan yalang’och holda qochib qutuldi.
53Isoni bosh oliy ruhoniyning oldiga olib keldilar. Uning yoniga hamma oliy ruhoniylar, oqsoqollar va ulamolar yig’ildilar.
54Butrus esa Isoga uzoqdan, to oliy ruhoniyning hovlisi ichigacha ergashib kelgandi. Xizmatkorlar bilan birga olov yonida o’tirib, isindi.
55Oliy ruhoniylar va Oliy Kengashning barcha a’zosi Isoga o’lim jazosi berish uchun Unga qarshi guvoh izlar edilar, lekin topolmas edilar.
56Ko’p odamlar Unga qarshi soxta guvohlik berayotgan bo’lsalar-da, ammo bergan guvohliklari bir-biriga mos kelmas edi.
57Soxta guvoxlardan ba’zilari so’zga chiqib Shunday der edilar:
58U: “Inson qo’li bilan qurilgan bu ma’badni Men buzib tashlayman-u, uch kunda inson qo’llarisiz, boshqa bir ma’badni tiklayman”, – deganini eshitgan edik.
59Lekin bu xususda ham guvohlarning bergan ma’lumotlari bir-biriga zid edi.
60 Bundan keyin bosh oliy ruhoniy o’rtaga chiqib Isodan so’radi: Sen nega hech javob qaytarmayasan? Ularning Senga qo’ygan ayblariga nima deysan?
61Iso esa indamadi, hech javob qaytarmadi. Bosh oliy ruhoniy yana Undan so’radi: Muborak Xudoning O’g’li – Masih Senmisan?
62Iso: Men O’shaman, va siz Inson O’g’lini qodir Tangrining o’ng tomonida o’tirib, osmon bulutlari bilan kelayotganini ko’rasizlar, – dedi.
63Shundan keyin bosh oliy ruhoniy o’z kiyimlarini yirtib – Bizlarga yana guvohlarning nima keragi bor?
64Kufr etganini o’zlaringiz eshitdingizlar. Bunga nima deysizlar? – dedi. Hammalari Uni o’limga loyiq deb topishdi.
65Ba’zilar Unga tupura boshlashdi. Uning yuz-ko’zini bog’lab, mushtlaganlaricha: Payg’ambarligingni ko’rsat-chi! – deyishardi. Xizmatkorlar ham Uni shapaloqlashardi.
66Butrus pastdagi hovlida ekan, oliy ruhoniyning xizmatkor ayollaridan biri kelib qoldi.
67Isinib turgan Butrusni ko’rib, unga tikilib qaradi-da: Sen ham nosiralik Iso bilan birga eding-ku! – dedi.
68Lekin Butrus inkor etdi: Sen nima deyapsan o’zi, tushunmayapman, anglamayapman – dedi-yu, boshqa yoqqa tashqi hovliga chiqib ketdi. Shu payt xo’roz qichqirdi.
69Xizmatkor ayol uni yana uchratib, u erda turganlarga: Bu ulardan biri-ku! – deb so’zlay boshladi.
70Butrusga gapira boshlashdi: Haqiqatan sen ulardan birisan, jalilaliksan, [lahja juda o’xshaydi.]
71– Sizlar aytayotgan bu Odamni men tanimayman! – deb Butrus la’nat o’qib, qasam icha boshladi.
72Naq shu payt xo’roz ikkinchi marta qichqirdi. Isoning: “Xo’roz ikki marta qichqirmasdanoq, sen Mendan uch marta tonasan”, – degan so’zi Butrusning esiga tushib, yig’lay boshladi.

15-bob
1Tong otar-otmas, oliy ruhoniylar, oqsoqollar va ulamolar hamda Oliy Kengashning qolgan a’zolari maslahatlashib olishdi va Isoni bog’latib, Pilatga olib borib topshirishdi.
2Pilat Isodan: Sen yahudiylarning Podshosimisan? – deb so’radi. – O’zing aytding, – deb javob berdi Iso.
3Oliy ruhoniylar Uni ko’p masalada ayblayotgan edilar.
4Pilat yana Unga: Sen hech narsaga javob bermaysanmi ? Ko’ryapsan-ku, Senga qarshi ayblar juda ko’p! – dedi.
5Lekin Iso boshqa hech javob bermadi. Pilat bunga hayron qoldi.
6Har bayramda Pilat xalqining iltimosiga binoan bir mahbusni ozod qilar edi.
7O’shanda isyon vaqtida qotillik qilgan Barabba ismli bir kishi o’z sheriklari bilan qamoqda edi.
8Xalq yangitdan qiychuvlashib, Pilatdan har doim qilib kelgan ishni ular uchun ado etishni so’ray boshladi.
9Oliy ruhoniylar Isoni ko’rolmaganlaridan tutib berganliklarini bilgan Pilat:
10Yahudiylarining Podshosini oldingizga chiqarib yuborishimni istaysizlarmi? – deb so’radi.
11Oliy ruhoniylar esa buning o’rniga yaxshisi Barabbani ozod qilishini talab qilinglar, deb xalqni qo’zg’ab qo’ydi.
12Pilat yana ularga xitob qildi: Unday bo’lsa, sizlar yahudiylarning Podshosi deb atagan Kishini nima qilishimni istaysizlar?
13Uni xochga mixlab qo’y! – deb qaytadan shovqin-suron ko’tarishdi.
14Pilat so’radi: U nima yomonlik qilibdi? – Uni xochga mixlab qo’y! – deb yana kuchliroq baqirishdi.
15Shundan keyin Pilat xalqni mamnun qilay, deb ularning oldiga Barabbani chiqarib yubordi. Isoni esa rosa savalatgandan so’ng xochga mixlash uchun askarlarga topshirdi.
16Askarlar Isoni hukumat saroyidagi mahkama binosiga olib borib, butun bo’linmani Uning boshiga to’plashdi.
17Unga shohona to’n kiydirishdi va tikanlardan toj o’rib boshiga qo’yishdi.
18Yashavor, ey yahudiylarning Podshosi! – deb Uni qutlay boshlashdi.
19Qamish bilan Uning boshiga urib, yuziga tupurishdi. Uning oldida tiz cho’kib, ta’zim qilishdi.
20Uni Shunday masxara qilganlaridan keyin, Undan shohona to’nni echib olib, O’zining kiyimlarini kiydirishdi va Uni xochga mixlash uchun olib ketishdi.
21Iskandar va Rufning otasi, kirineyalik Simun ismli bir kishi daladan kelib o’tib ketayotgan edi. Bu kishini Isoning xochini ko’tarib borishga majbur qilishdi.
22Nihoyan Isoni “Boshsuyagi” ma’nosini beruvchi Go’lgota degan joyga olib kelishdi.
23Unga mirra aralashtirilgan sharob berishdi, lekin U ichmadi.
24Bundan so’ng Isoni xochga mixlab qo’yishdi. Uning kiyimlarini esa o’zaro bo’lishib, kim nima oladi deb qur’a tashlashdi.
25Uni xochga mixlaganlarida soat to’qqiz edi.
26Boshi ustida “Yahudiylarning Podshohi” deb Uning aybini ko’rsatadigan yozuv bor edi.
27Iso bilan birga ikki qaroqchini ham – birini Uning o’ng tomoniga, ikkinchisini esa chap tomoniga xochga mixlab qo’ydilar.
28[Shunday qilib, “U jinoyatchilar qatorida turdi”, degan oyat bajo bo’ldi.]
29O’tib ketayotganlar boshlarini chayqagancha Isoni haqoratlashardi: Hey ma’badni buzib uch kun ichida tiklaydigan!
30O’zingni O’zing qutqarib, xochdan tushib ko’r-chi!
31Oliy ruhoniylar va ulamolar ham ularga qo’shilib, Isoni masxaralay ketishdi. Ular bir-biriga: Boshqalarni qutqardi, O’zini esa qutqara olmaydi!
32Isroilning Podshosi Masih endilikda xochdan tushsin, toki biz ko’rib Unga ishonaylik! – deyishardi. Iso bilan birga xochga mixlanganlar ham Uni so’kar edilar.
33Tush chog’i butun erni qorong’ilik qoplab, soat o’chgacha davom etdi.
34Soat uchda Iso baland ovoz bilan: – Elohi, Elohi, lamo shavaqtani? – deb faryod qildi. Bu so’zning tarjimasi: “Tangrim, Tangrim, nega Meni tashlab qo’yding?” – demakdir.
35U erda turgan ba’zilar buni eshitib: Qarang, U Ilyos payg’ambarni chaqiryapti-ku, – deyishdi.
36Shunda birov yugurib borib, shimgichni sirkaga botirib, qamishning uchiga ilib qo’ydi-da, Isoga ichirmoqchi bo’ldi. U: To’xtanglar, ko’raylik-chi, Ilyos kelib xochdan tushirarmikan, – dedi.
37Ammo Iso qattiq faryod qildiyu jon berdi.
38Ma’baddagi parda yuqoridan pastgacha yirtilib, ikkiga bo’linib ketdi.
39Isoning qarshisida turgan yuzboshi Uning Shunday qattiq faryod qilib jon berganini ko’rib: Haqiqatan ham bu Odam Xudoning O’g’li ekan! – dedi.
40U erda uzoqdan qarab turgan ayollar bor edi.Ular orasida magdalalik Maryam, kichik Yoqub bilan Yusufning onasi Maryam hamda Salomiya bor edilar.
41Iso Jalilada ekanligida, ular Unga xizmat qilib ergashib kelgan edilar. U erda Iso bilan birga Quddusga kelgan boshqa ko’p ayollar ham bor edi.
42Juma kuni kech kirishiga sal qolgan, dam olish kuniga tayyorgarlik qilish vaqti tugayotgan edi.
43Shunda Oliy Kengashning taniqli a’zosi, Xudo Shohligiga ko’z tikib yurgan arimateyalik Yusuf jur’at etib, Pilatning huzuriga bordi. Va Isoning jasadini so’radi.
44Pilat Uning darrov o’lganiga hayron bo’ldi. Yuzboshini chaqirib: Uning o’lganiga ko’p bo’ldimi? – deb so’radi.
45Yuzboshidan bilib olgach, jasadni Yusufga berdi.
46Yusuf kafan sotib oldi. Isoni xochdan tushirib olib, kafanga o’radi va qoyada o’yilgan qabrga qo’ydi. Keyin qabrning og’ziga bir toshni yumalatib keltirib, qo’yib ketdi.
47Magdalalik Maryam bilan Yusufning onasi Maryam esa Isoning qaerga ko’milganini ko’rdilar.

16-bob
1Shanba kungi dam vaqti tugagach, magdalalik Maryam, Yoqubning onasi Maryam va Salomiya borib Isoga surtish uchun atirlar sotib oldilar.
2Yakshanba kuni juda barvaqt turib, tong otarda qabrga bordilar.
3Ular bir-biriga: Qabr og’zidagi toshni biz uchun kim ag’darib beradi? – deyishdi.
4Boshlarini ko’tarib qarashsaki, tosh allaqachon ag’darilgan ekan: u juda ham katta edi.
5Qabr ichiga kirib, o’ng tomonda o’tirgan oq kiyimli bir yigitni ko’rdilaru, cho’chidilar.
6Yigit ularga: Qo’rqmanglar! – dedi. – Sizlar xochga mixlangan nosiralik Isoni izlamoqdasizlar. U tirildi, U bu erda yo’q. Mana Uning qo’yilgan joyi!
7Endi sizlar borib Uning shogirdlariga, ayniqsa Butrusga: “U sizlarni Jalilada kutyapti; sizlarga aytganidek, Uni o’sha erda ko’rasizlar”, – deb aytinglar.
8Ayollar qabrdan chiqib, yugurib qochib ketdilar. Ularni qaltiroq va dahshat bosgan edi. Qo’rqqanlaridan hech kimga biron narsa aytmadilar.
9Yakshanba kuni erta saharda tirilgan Iso birinchi bo’lib etti jindan qutqargan magdalalik Maryamga ko’rindi.
10Maryam borib, ilgari Iso bilan birga bo’lgan, endi esa motam tutib yig’layotgan kishilarga xabar etkazdi.
11Biroq ular Isoning tirik ekanligini va Maryam Uni ko’rganligini eshitsalar ham, ishonmadilar.
12Shundan keyin Iso yo’lda bir qishloq tomon ketayotgan ikkita shogirdiga bashqacharoq qiyofada ko’rindi.
13Ular esa qaytib kelib, boshqalarga xabar etkazishdi, lekin ularga ham ishonmadilar.
14Nihoyat Iso O’zining eb-ichib o’tirgan o’n bir shogirdiga zohir bo’ldi. Uni tirilgan holda ko’rgan odamlarga ishonmay, imonsiz qolganlari, diydasini qotirgani uchun ularga ta’na qildi.
15Iso shogirdlariga dedi: “Butun jahon bo’ylab yuringlar va hamma tirik jonga Injil Xushxabarini targ’ib qilinglar.
16Kim ishonib, suvda imon keltirsa, najot topadi. Ishonmagan esa mahkum bo’ladi.
17Quyidagi alomatlar imonlilarga hamroh bo’ladi: Mening nomim bilan jinlarni quvib chiqaradilar. Yangi tillarda so’zlaydilar.
18Qo’llariga ilon olib ko’tarsalar yoki halokatli biron narsa ichsalar ham, ularga zarar etmaydi. Bemorlarga qo’llarini qo’yganda, ular sog’ayib ketadilar”.
19Rabbimiz Iso shogirdlariga ushbularni tayinlab bo’lgach, osmonga ko’tarildi va Xudoning o’ng tomoniga o’tirdi.
20Shogirdlar esa ketib, hamma yoqda voizlik qilib yurdilar. Rabbimiz ularga ko’maklashar va paydo qilgan mo’’jizalar orqali O’z kalomini tasdiqlar edi. OMIN.

Luqo bayon etgan Xushxabar

Luqo bayon etgan Xushxabar

1-bob
1Oramizda avj olgan voqealarni hikoya qilishga kirishgan ko’plarning tashabbuslari ma’lumdir.
2Bu bo’lib o’tgan hodisotlarni boshdanoq o’z ko’zlari bilan ko’rib, bizga naql qilgan kishilar Ilohiy Kalomning shohidu xizmatkorlari bo’lmishlar.
3Shunday qilib, men ham boshidan hammasini sinchiklab tekshirganimdan keyin, ey muhtaram Teofil, bu voqealarning tafsilotini tartib ila sizga yozib berishni munosib ko’rdim,
4toki siz berilgan ma’lumotlarning juda asosli ekanligini bilingiz.
5Yahudiya yurtida Hirod hokimlik qilayotgan davrda ruhoniylarning Abiyo ajdodidan Zakariyo ismli bir ruhoniy bor edi. Uning xotini esa Horun avlodidan bo’lib, oti Elisabet edi.
6Bularning ikkovi ham solih va xudojo’y kishilar bo’lib, Xudovandning butun amru farmonlariga bekami-ko’st rioya qilib yurishar edi.
7Lekin Elisabet pushtsiz bo’lganidan, ularning farzandi yo’q edi; buning ustiga ikkovi ham qartayib qolgan edilar.
8Xizmat navbati o’z avlodiga qolgan bir kunda Zakariyo Xudo huzurida ruhoniylik xizmatini o’tab turgan edi.
9Ruhoniylar odati bo’yicha, Xudovand ma’badiga kirib xushbo’y tutatqilar tutatish qur’asi unga nasib etgan edi.
10Tutatqi tutatish vaqtida katta jamoat tashqarida ibodat qilayotgan edi.
11Shu payt Xudovandning bir farishtasi tutatqi tutatiladigan qurbongohning o’ng yog’ida paydo bo’lib, Zakariyoga zohir bo’ldi.
12Zakariyo uni ko’rib, esankiradi-yu vahimaga tushdi.
13Farishta unga dedi: Zakariyo, qo’rqma, chunki sening iltijolaring ijobat bo’ldi. Xotining Elisabet senga bir o’g’il tug’ib beradi va uning ismini Yahyo qo’yasan.
14U senga shodlik va baxt-saodat keltiradi, uning tug’ilganidan ko’plar quvonadi.
15U Xudovand nazarida ulug’ kishi bo’ladi, mayu sharobni sira ichmaydi. Onasi qornidan u Muqaddas Ruhga to’lib tushadi.
16Isroil farzandlaridan ko’plarini u o’zlarining Egasi – Xudovandga qaytarib qo’yadi.
17U Ilyos payg’ambarning ruhi va qudrati ila Rabbimiz oldida yurib keladi. Otalar dilini farzandlariga qaytarib, osiy bandalarning fikrini solihlar tomon moyil qilib, hozirlanmish bir xalqni Rabbimizga taqdim etadi.
18Zakariyo farishtaga: Men bunga qanday amin bo’laman? Mana, o’zim qarib qoldimu, xotinim yoshi ham etib qoldi, - dedi.
19Farishta unga javob berdi: Men Xudo oldida turgan Jabroilman, senga bu gaplar to’g’risida xushxabar etkazish uchun yuborilganman.
20O’z vaqtida bajo bo’lajak so’zlarimga ishonmaganing uchun, mana endi tildan qolasan. Bu ishlar amalga oshadigan kungacha gapirolmaysan, - dedi.
21Shu orada Zakariyoni kutib turgan xalq uning ma’badda imillab qolganiga hayron bo’ldi.
22Zakariyo xalq oldiga chiqqach, so’zlamoqqa tili aylanmadi. Xalq uning ma’badda vahiy ko’rganligini tushundi. Zakariyo gang bo’lib qolgani uchun, ular bilan imo-ishora orqali muloqot etdi.
23Diniy xizmat muddati tugagach, Zakariyo uyiga qaytib bordi.
24Oradan kunlar o’tib, uning xotini Elisabet xomilador bo’ldi. U besh oy yashirinib yurdi.
25“Bu menga Rabbimning nazarlari tushgan shu kunlarda bo’ldi, - derdi u. – U menga e’tibor berib, el ichida yuzi qoralikdan qutultirdi”.
26Elisabetning homiladorligiga olti oy bo’lgach, Xudo farishta Jabroilni Jalilaning Nosira degan shahriga,
27Dovud avlodidan Yusuf ismli yigitga unashtirilgan bir qizga yubordi. Qizning oti Maryam edi.
28Farishta uning oldiga kirib: Salom, ey Xudo yorlaqagan! Xudovand sen bilan. Ayollar ichra muboraksan, - dedi.
29Maryam esa farishtani ko’rib, uning so’zlaridan sarosimaga tushdi. “Bu qanaqa salomlashish bo’ldi?” – deya ko’nglidan o’tkazdi.
30Farishta unga dedi: Maryam, qo’rqma, sen Xudodan inoyat topding.
31Mana, sen homilador bo’lib, o’g’il tug’ajaksan va Uning ismini Iso qo’yursan.
32U ulug’ bo’lgay, Xudoyi Taoloning O’g’li deb nom olgay. Xudoyi Taolo Unga otasi Dovudning taxtini bergay.
33U Yoqub xonadoni uzra abadiy podshohlik qilur va bu podshohlikning cheki bo’lmagay.
34Maryam: Men hali er ko’rmagan bo’lsam, bu qanday bo’ladi? – deb so’radi farishtadan.
35Farishta javob berdi: Muqaddas Ruh sening ustingga tushib keladi, Xudoyi Taoloning qudrati seni qoplaydi. Shu sababli sendan tug’ilajak bola Xudoning O’g’li deyilur.
36Mana, bepusht deb yurishgan qarindoshing Elisabet ham qariligida o’g’ilga homilador bo’ldi. Homilasi oltinchi oyda.
37Zero Xudoning biron kalomi puchga chiqmas.
38Shunda Maryam: Mana, men Xudovandning bandasiman. Menga aytganing kelsin, - dedi. Farishta esa uning yonidan g’oyib bo’ldi.
39Maryam o’sha kunlardayoq zudlik bilan yo’lga tushib, tog’lik yurtga, Yahudo qabilasiga mansub bir Shaharga bordi.
40U Zakariyoning uyiga kirib Elisabet bilan salomlashdi.
41Elisabet Maryamning salomini eshitgani zamon uning qornidagi bolasi o’ynoqlab ketdi. Elisabet Muqaddas Ruhga to’ldi-da,
42baland ovoz bilan xitob qilib dedi: Sen ayollar ichra muboraksan, qorningdagi bola ham muborakdir!
43Ne baxtki, Rabbimning onalari menga tashrif ayladilar!
44Sening saloming qulog’imga etishi bilanoq qornimdagi bola quvonchdan o’ynoqlab ketdi.
45Ey e’tiqod qilgan, baxtlisan! Chunki Xudovand senga aytganlarini amalga oshirgay.
46Maryam Shunday dedi:
47“Jon-tanim-la Xudovandni ulug’layman, Xaloskor Tangrim ila ko’nglim shod-xurram.
48Men bandai haqiriga Ul nazar soldi. Endi meni barcha avlodlar olqagay.
49Qodir Tangri azamkorlik ko’rsatdi menga; Uning ismi – muqaddasdir.
50Uning marhamatlari nasib etgay Undan qo’rqqan avlod-ajdodlarga.
51Kuchini Ul ko’rsatdi-da qo’ldan keluvchi, manmanlarni o’z xayollari-la to’zday to’zitdi.
52Taxtlaridan tushirdi hukmdorlarni, balandga ko’tardi haqir-mo’minni.
53Ochlarni to’yg’izib baxt-saodatli qildi, quppa-quruq jo’natdi boylikka o’chni.
54Ota-bobomizga bergan va’dasi bo’y-la, Ibrohimga hamda uning zurriyotiga
55Shafqat qilishni yodda tutib mangu, O’g’loni Isroilga himmat ayladi”.
56Shunday qilib, Maryam uch oycha Elisabet bilan bo’lib, o’z uyiga qaytib keldi.
57Elisabetning oy-kuni to’lib, o’g’il tug’di.
58Qo’ni-qo’shni va qarindoshlari Xudovandning unga ko’rsatgan buyuk marhamatini eshitib, u bilan birga quvonishdi.
59Sakkizinchi kuni bolani sunnat qilgani olib borishdi. Unga otasining ismini – Zakariyo qo’ymoqchi bo’lishdi.
60Bunga bolaning onasi e’tiroz bildirib: Yo’q, ismini Yahyo qo’yamiz, - dedi.
61Lekin boshqalar: Qarindosh-urug’ing orasida bu ism bilan atalgan hech kim yo’q-ku, - deyishdi unga.
62Shu payt otasiga ham imo-ishora qilib, undan bolaga qanday ism qo’ymoqchi ekanligini so’rashdi.
63Zakariyo bir taxtacha talab qildi va: “Uning ismi Yahyo bo’ladi”, - deb yozib qo’ydi. Hamma hayron qoldi.
64O’sha zahoti Zakariyoning og’zi ochilib, tilga kirdi. U Xudoni ulug’lab gapira boshladi.
65Atrofda yashovchilarning hammasini vahima bosdi. Bu haqdagi ovoza butun tog’lik Yahudiya o’lkasiga yoyilib, og’izga tushib ketdi.
66Eshitgan barchaning fikri bular bilan band bo’lib: “Ajabo, bu bola kim bo’lar ekan?” – deb yurishdi. Chunki Xudovandning qo’li unda namoyon edi.
67Chaqaloqning otasi Zakariyo Muqaddas Ruhga to’lib, bashorat qilib dedi:
68“O’z xalqini yo’qlab, asoratdan qutqargan Rabbimiz Isroilning Xudovandiga hamdu sanolar!
69U quli Dovud xonadonidan chiqqan qudratli Najotkorni berdi bizga;
70Qadimdan muqaddas payg’ambarlar orqali so’zlaganiga muvofiq,
71U barcha ashaddiy dushmanlarimiz qo’lidan bizni qutqargay.
72Ota-bobolarimizga marhamat aylab, ular-la qilgan ahdini yodladi.
73Otamiz Ibrohimga qasamyod qilganiga ko’ra, U yovlarimiz qo’llaridan bizni qutultirib,
74umrimiz boricha O’z panohida bexatar saqlab,
75muqaddaslik va solihlik ila O’ziga xizmat qilmog’imizga iloj topajak.
76Sen ham, ey chaqaloq, haq Taoloning payg’ambari deb nom olasan. Zero sen Rabbimiz oldida yurib, U qadam bosar yo’lni muhayyo qilursan.
77Uning xalqiga gunohlari afv bo’lib, najot topajaklarini anglatarsan.
78Zero Xudoyimiz mehr-shafqati ila yuksaklikdan najot tongi yorishdi, ufqimizni ravshan qilib yubordi.
79Zulmatda, o’lim soyasida o’tirganlarga ziyosin sochdi, oyoqlarimizni esa tinchlik yo’liga burdi”.
80Shunday qilib, bola Yahyo ulg’ayib va ruhan quvvatlanib, Isroilga ko’rinadigan kunigacha cho’l-sahrolarda bo’ldi.

2-bob
1O’sha kunlarda Qaysar Avgust butun Rim dunyosidagi aholi ro’yxatga olinsin degan farmon chiqardi.
2Shunday qilib, Suriyada Kviriniy hokimlik qilganda ilk bor ro’yxatga olish sodir bo’ldi.
3Har kim ro’yxatdan o’tish uchun o’z shahriga bordi.
4Shuningdek, Yusuf ham Jalilaning Nosira shahridan Yahudiyaga, Dovudlar shahri Baytlahmga bordi. Chunki u Dovud nasabi va xonadonidan edi.
5U o’ziga unashtirilgan qiz, homilador Maryam bilan birga ro’yxatdan o’tmoqchi bo’ldi.
6Ular o’sha erda bo’lganlarida esa Maryamning oy-kuni to’ldi.
7U o’zining to’ng’ich o’g’lini tug’di. Uni yo’rgaklab, oxurga yotqizib qo’ydi, chunki musofirxonada ularga joy yo’q edi.
8O’sha yurtda cho’ponlar bor edi. Ular tunda suruvlarini poylab, dalada tunar edilar.
9To’satdan Xudoning farishtasi ularning oldida paydo bo’ldi va ilohiy nur ularning ko’zlarini qamashtirdi. Bu dahshat cho’ponlarni vahimaga soldi.
10Qo’rqmanglar! – dedi ularga farishta. – Men sizlarga el-xalqni cheksiz quvontirajak Xushxabarni keltirdim.
11Bugun Dovudlar shahrida sizlar uchun Xaloskor tug’ildi. U Rabbimiz – Masihdir.
12Mana, sizlarga Uning belgisi: yo’rgaklangan, oxurda yotgan chaqaloqni topasizlar.
13Birdaniga farishta yonida lak-lak samoviy qo’shinlar bo’y ko’rsatdi. Ular Xudoga hamd-sano aytishardi:
14“Samodagi Xudoga hurmatu izzat, erdagi bandalarga tinchligu marhamat!”
15Farishtalar ular oldidan osmonga ko’tarilgan zamon, cho’ponlar o’zaro so’z qotdilar: Qani kelinglar, Baytlahmga borib, Xudovand bizga bildirgan bu voqeani ko’raylik!
16Ular yugura borishib, Maryam, Yusuf va oxurda yotgan chaqaloqni topdilar.
17Ko’rishiboq, chaqaloq haqida o’zlariga aytilgan bashoratdan so’zladilar.
18Hamma eshitganlar cho’ponlarning gapiga juda hayron bo’lishdi.
19Maryam esa bu so’zlarning barini diliga tugib olib, chuqur o’ylab yurdi. Oxiri cho’ponlar:
20Biz hamma narsani ayni aytilganidek topdik, - deb, eshitib ko’rganlari uchun Xudoga hamdu sano o’qib, qaytdilar.
21Oradan sakkiz kun o’tib, chaqaloqni sunnat qilmoq lozim bo’ldi. Maryam homilador bo’lishidan oldin farishta unga buyurganiday, bolaning ismini Iso qo’ydilar.
22Musoning qonunida bayon etilgan chilla davri tamom bo’lgach, Xudovandga bag’ishlash uchun Isoni Quddusga olib keldilar.
23Chunki Xudovand Qonunida: “Tug’ilgan har bir to’ng’ich o’g’il Xudovandga bag’ishlansin”, deb bitilgan.
24Yana Xudovand Qonunida aytilishicha, ular “ikkita musicha yoki ikkita kaptar palaponini” qurbon qilishga niyat qildilar.
25O’sha vaqtda Quddusda Shim’o’n nomli bir odam bor edi. U solih va dindor bo’lib, Isroilning tasalli topish zamonini intizor bo’lib kutar edi. Muqaddas Ruh esa unga yor edi.
26Muqaddas Ruh unga: “Sen Xudovand yuborgan Masihni ko’rmaguningcha, o’lmaysan”, deb ilhom bergan edi.
27Shunday qilib, Shim’o’n Muqaddas Ruh ta’sirida ma’badga bordi. Isoning otasiyu onasi Ilohiy Qonunda buyurilgan marosimlarni ijro qilaylik, deb chaqaloqni ichkari olib kirganlarida,
28Shim’o’n chaqaloqni quchog’iga bosib, Xudoni ulug’lab dedi:
29“Hoy Egam, Sen aytgan so’zingga muvofiq, qulingga endi tinch javob bergaysan.
30Zeroki o’z ko’zim-la ko’roldim filhol
31barcha ellar uchun hozirlagan najoting,
32turli elu xalqlarga ilohiy nur sochuvchi, xalqing Isroilga esa sharaf keltiruvchi najoting”.
33Isoning otasi Yusuf va onasi U haqda aytilgan bu so’zlarga hayron bo’lishdi.
34Shim’o’n ularni duo qilib, Isoning onasi Maryamga dedi: Mana, shu yotgan go’dak Isroilda ko’plarning qulashi va yuksalishiga sababchi bo’ladi, ilohiy sinoat deb ko’p qarshilik qo’zg’aydi.
35Sening qalbingga ham bu tig’ sanchilar, ko’plarning qalbidagi fikr-xayoli ham oshkor bo’lib qolar.
36U erda Osher qabilasidan Filuilning qizi Anna ismli juda keksa bir payg’ambar ayol ham bor edi. U yosh er ko’rib, etti yilda tul qolgan edi.
37Sakson to’rt yoshar beva endi ma’baddan hech ayrilmasdi, ro’za tutardi, kechayu kunduz toat-ibodat qilib, Xudo xizmatida edi.
38Shu onda u ham yaqinlashib, Xudovandni madh etgancha Quddusning najot kuniga ko’z tikib yurganlarning hammasiga bu bola haqida so’zlay boshladi.
39Yusuf bilan Maryam Xudovand Qonunida buyurilgan butun udumlarni bajo keltirgandan keyin Jalilaga, o’z Shaharlari Nosiraga qaytib bordilar.
40Bola esa o’sib, hikmatga boy va ruhan baquvvat bo’la borgan sayin, Xudoning inoyati Unda namoyon bo’lar edi.
41Isoning ota-onasi har yili Fisih bayramida Quddusga borar edilar.
42Iso o’n ikki yoshga to’lganda, ular yana odatdagiday bayram uchun Quddusga bordilar.
43Bayram kunlari tamom bo’lib, ular uyga qaytar ekanlar, o’smir Iso Quddusda qoldi. Isoning ota-onasi esa buni payqamadilar.
44U boshqalar bilan kelyapti, deb o’yladilar. Bir kunlik yo’l yurishgach, qarindosh bilan tanishlari orasida Isoni qidira boshladilar.
45Uni topolmay, qidira-qidira Quddusga qaytdilar.
46Uch kundan so’ng Uni ma’baddan topdilar. U muallimlar orasida o’tirib, ularni tinglar va ham savollar berar edi.
47Uni tinglayotganlarning bari Uning fahm-idrokiga va berayotgan javoblariga hayron edilar.
48Ota-onasi Uni ko’rib, ajablandilar. Onasi Unga: Bolam, nega bizni bunday ovora qilding? Mana, otang bilan men juda qayg’urib Seni qidirib kelyapmiz, - dedi.
49Iso ularga: Meni qidirishingizning nima keragi bor edi? Yoki Otamning ishlari bilan mashg’ul bo’lishim kerakligini bilmas edingizmi? – dedi.
50Ammo ular Uning aytgan so’zlarini tushunmadilar.
51Iso ular bilan birga jo’nab, Nosiraga qaytib keldi. Ularga itoatli bo’lib yurdi. Onasi esa bu gaplarning hammasini diliga tugib oldi.
52Shunday qilib, Iso zakovatda ham, yoshda ham ulg’ayib borib, Xudo va bandalarning mehrini qozonar edi.

3-bob
1Qaysar Tiberius saltanatining o’n beshinchi yili edi. Yahudiyada Po’ntiy Pilat, Jalilada Hirod, Itureya bilan Traxonit viloyatlarida uning ukasi Filip, Avilina yurtida esa Lisaniy hokimlik qilar edilar.
2Hanan va Kayafa oliy ruhoniy lavozimida edilar. O’sha vaqtda sahroda yashayotgan Zakariyoning o’g’li Yahyoga Xudo kalomi keldi.
3Yahyo O’rdun daryosi atrofidagi butun yurtlarni keza boshladi, xalqni tavba-tazarru qilishga va gunohlari kechirilishi uchun suvga cho’mib imon keltirishga chorladi.
4Bu voqea xuddi Isha’yo payg’ambarning kitobida bitilgan oyatga to’g’ri keladi: “Mana, cho’lda nido yangramoqda: Xudovand yo’lini tayyorlangiz, ravon aylangiz so’qmoqlarin! – deya.
5Neki soy bor, to’lajak lim-lim, har tog’u tosh cho’kajak bir qur. Qing’ir-qiyshiq yo’llar rostlanib, past-balandliklar tekis bo’lur,
6har bir bashar Xudo najotin ko’rur”.
7Yahyo o’z huzurida suvga cho’mib imon keltirish uchun kelayotgan xalq ommasiga xitob qildi: Hoy ilonlar zoti-ey! Boshingizga kelayotgan Xudo g’azabidan qochishni sizlarga kim uqtirdi?
8Bundan buyon tavba qilganingizga yarasha samara beringlar! O’zingizcha: Otamiz Ibrohim, deb o’ylab o’tirmanglar. Men sizlarga: Xudo shu toshlardan Ibrohimga avlod tiklashga qodir, deyapman.
9Hozirdan daraxtlar ildizida bolta yotibdi-ku. Endi yaxshi meva bermagan har bir daraxt kesilib olovga tashlanadi.
10Xaloyiq Yahyodan so’radi: Unday bo’lsa, biz nima qilishimiz kerak?
11U javob berib dedi: Kimning ikkita ust-boshi bo’lsa, birini muhtojlarga bersin. Kimning oziq-ovqati bo’lsa, u ham Shunday qilsin.
12Soliqchilardan ba’zilari ham suvda imon keltirish uchun kelib, Yahyodan: Ustoz, biz nima qilishimiz kerak? – deb so’rashdi.
13Yahyo: Sizlarga buyurilganidan ortig’ini talab qilmanglar, - deb javob berdi.
14Ba’zi bir askarlar ham undan: Xo’sh, bizlar nima qilishimiz kerak? – deb so’radilar. Yahyo ularga: Hech talonchilik qilmanglar, hech kimning haqini emanglar, o’z maoshingiz bilan qanoatlanib yuringlar, - dedi.
15Xaloyiq umidvor bo’lib, Yahyo haqida: “Bu Masih emasmikin?” – deb ko’ngildan o’tkazib turar edi.
16Yahyo esa hammaga javoban dedi: Men sizlarni suvgagina cho’mdirib yuribman. Lekin bundan so’ng mendan qudratli Kishi kelmoqda, men Uning choriq iplarini echishga ham munosib emasman. U sizlarni Muqaddas Ruhga va olovga cho’mdiradi.
17Uning panshaxasi qo’lida tayyor turibdi, U O’z xirmonini shopirib tashlaydi: bug’doyni O’z omboriga to’plab, somonni esa so’nmas o’tda yondirib yuboradi.
18Yahyo yana ko’p narsalar xususida xaloyiqqa nasihat qilib, Xushxabarni bayon etar edi.
19Viloyat hokimi Hirod ham Yahyo tarafidan fosh bo’lib qoldi. Chunki u o’z ukasining xotini Hirodiyani olgan va boshqa bir qator yomonliklar ham qilgan edi.
20Shunday qilib, Hirod qilg’iliklari etmaganday, buning ustiga Yahyoni zindonga qamatib qo’ydi.
21Barcha xaloyiq suvga cho’mib imon keltirayotgan vaqtda, Iso ham suvga cho’mdi. U ibodat qilib turganda osmon ochilib ketdi
22va Muqaddas Ruh jism tusini olib, kaptar shaklida Uning ustiga tushib keldi. Osmondan esa: “Sen Mening sevikli O’g’limsan, Sendan mamnunman”, - degan sado keldi.
23Iso O’z xizmatini boshlagan vaqtda o’ttiz yoshlar chamasida edi. U Yusufning o’g’li hisoblanar edi. Yusuf esa – Eli o’g’li,
24Mattot o’g’li, Leviy o’g’li, Malkiy o’g’li, Yanay o’g’li, Yusuf o’g’li,
25Mattatiyo o’g’li, Omo’s o’g’li, Nahum o’g’li, Hesli o’g’li, Nagay o’g’li,
26Mahat o’g’li, Mattatiyo o’g’li, Shim’iy o’g’li, Yo’seh o’g’li, Yo’do o’g’li,
27Yuhanno o’g’li, Rezo o’g’li, Zarubobil o’g’li, Sha’ltiel o’g’li, Neriy o’g’li,
28Malkiy o’g’li, Addiy o’g’li, Qosam o’g’li, Elmodam o’g’li, G’er o’g’li,
29Yo’shua o’g’li, Il’azar o’g’li, Yorim o’g’li, Mattot o’g’li, Leviy o’g’li,
30Shim’o’n o’g’li, Yahudo o’g’li, Yusuf o’g’li, Yunus o’g’li, Elyoqim o’g’li,
31Maliyo o’g’li, Manno o’g’li, Mattato o’g’li, Natan o’g’li, Dovud o’g’li,
32Ishay o’g’li, Obid o’g’li, Bo’az o’g’li, Salmo’n o’g’li, Nahsho’n o’g’li,
33Amminadob o’g’li, Rom o’g’li, Hasro’n o’g’li, Paras o’g’li, Yahudo o’g’li,
34Yoqub o’g’li, Ishoq o’g’li, Ibrog’im o’g’li, Terah o’g’li, Naho’r o’g’li,
35Sarug’ o’g’li, Rag’u o’g’li, Falaj o’g’li, Haver o’g’li, Shalah o’g’li,
36Qenan o’g’li, Arpaxshod o’g’li, Som o’g’li, Nuh o’g’li, Lamak o’g’li,
37Matushaloh o’g’li, Hano’h o’g’li, Yored o’g’li, Maholalil o’g’li, Qenan o’g’li,
38Eno’sh o’g’li, Shit o’g’li, Odam o’g’li, Xudo o’g’li edi.

4-bob
1Iso Muqaddas Ruhga to’lgan holda O’rdun daryosidan qaytib keldi. U Muqaddas Ruhning ta’sirida sahroda aylanib yurib,
2qirq kun iblis tomonidan vasvasaga solindi. U bu kunlarda hech narsa emay, oxirida och qoldi.
3O’shanda iblis Isoga: Agar Sen Xudoning O’g’li bo’lsang, bu toshga buyur, nonga aylansin! – dedi.
4Iso bunga javoban: Tavrotda: “Inson yolg’iz non bilan emas, balki Xudoning har bir kalomi bilan yashaydi”, deb yozilgan, - dedi.
5So’ng Isoni baland bir toqqa olib chiqib, iblis bir lahzada olamning barcha saltanatlarini Unga ko’rsatdi.
6Iblis Isoga dedi: Barcha bu o’lkalar ustidan hokimlik qilishni hamda bularning shon-shuhratini Senga beraman; ular menga topshirilgan va men istaganimga beraman.
7Endi Sen menga sajda qilsang bas, hammasi Seniki bo’ladi.
8Iso javob berib: Yo’qol oldimdan shayton! Tavrotda: “Egang Xudovandga sajda qil, birgina Unga itoatda bo’l”, deb yozilgan, - dedi.
9Keyin iblis Isoni Quddusga olib bordi. Uni ma’badning tepasiga turg’izib, Shunday dedi: Agar Sen Xudoning O’g’li bo’lsang, O’zingni bu erdan pastga tashla-chi.
10Chunki Shunday bitilgani bor: “U O’z farishtalariga sen haqda amr etgay toki seni asrab qolsinlar.
11Ular seni qo’llarida ko’tarib ketar, oyog’ing ham toshga qoqilmagay”.
12Iso iblisga javoban: Yana: “Egang Xudovandni sinama”, deb yozilgani ham bor, - dedi.
13Iblis esa barcha vasvasalarini tamom qilgandan keyin vaqtincha Isodan uzoqlashdi.
14Iso Muqaddas Ruh qudratida Jalilaga qaytib keldi. U haqda mamlakat bo’ylab ovoza tarqaldi.
15Yahudiylar ibodatxonalarida ta’lim bergan sari, hamma Uning duosini qildi.
16So’ng Iso o’sib tarbiyalangan joyi Nosiraga bordi. O’z odati bo’yicha shanba kunida ibodatxonaga kirib, tilovat qilish uchun o’rnidan turdi.
17Unga Isha’yo payg’ambarning kitobidan uzatdilar. U kitobni ochib, quyidagi oyat yozilgan joyni topdi:
18“Xudovandning Ruhi Menga yor. U Meni muqaddas moy-la moyladi. Bechoralarga mujda etkazmoq uchun, dilabgorlarga shifo bermoq uchun, asirga: ozod bo’lgil, basirga: ochilsin ko’zing, demoq-chun, mazlumga erkinlikni e’lon etib,
19marhamat yili bo’lgay, demoq-chun, Xudovand Meni yubordi”.
20Keyin Iso kitobni yopib, xizmatkorga berib, o’tirdi. Ibodatxonadagi barchaning ko’zi Unga tikildi.
21Iso ularga so’zlay boshladi: Sizlar eshitgan kalom shu bugun bajo bo’ldi, - dedi.
22Hamma Isoning aytganlarini ma’qullar edi. Uning og’zidan chiqqan latif so’zlarga mahliyo bo’lishib: “Yusufning o’g’li emasmi O’zi?” – deb qo’yar edilar.
23Iso ularga dedi: Sizlar albatta: “Ey tabib, o’zingni o’zing davola” degan matalni esimga tushirmoqchisizlar. “Biz eshitganimizday, Kafarnahumda ro’y bergan ishlarni bu erda, o’z yurtingda ham qil-chi”, deb aytmoqchisizlar-da.
24Keyin Iso davom etdi: Sizlarga chinini aytayin, hech qanday payg’ambar o’z yurtida qabul qilinmaydi.
25Masalan, Ilyos payg’ambar davrida uch yilu olti oy osmon tutilib, butun mamlakatda og’ir ocharchilik bo’lganda, Isroilda ko’p beva ayollar bor edi.
26Ammo Ilyos ularning birontasiga yuborilmay, faqatgina Sido’n diyoridagi Sarafat shahrida yashovchi bir bevaga yuborilgan edi.
27Xuddi shu singari Elisha payg’ambarning davrida ham Isroilda ko’p moxovlar bor edi. Ammo bularning birontasi sog’aymagan bo’lsa-da, faqatgina suriyalik Naoman sog’ayib qoldi, - dedi.
28Yig’ilgan jamoat bularni eshitib, hammalari qattiq g’azablanib ketishdi.
29O’rinlaridan turib, Isoni Shahardan tashqariga haydab chiqarishdi-da, Uni tashlab yuborish uchun o’z Shaharlari qurilgan tepaning chetiga olib borishdi.
30Lekin Iso ularning orasidan yorib o’tib, ko’zdan g’oyib bo’ldi.
31Iso Jalilaning Kafarnahum shahriga kelib, shanba kunlarida xalqqa ta’lim beradigan bo’ldi.
32Xalq esa Isoning ta’limotiga hayron qoldi, chunki Uning so’zida kuch-qudrat bor edi.
33Shaharning ibodatxonasida jinga chalingan, yomon ruhli bir odam bor edi. U baland ovoz bilan baqirib:
34Qo’ysang-chi, nosiralik Iso! Bizlar bilan nima ishing bor? Sen bizni halok qilgani kelding-ku! Sening kimligingni bilaman: Sen Xudoning Azizisan! – dedi.
35Jim bo’l va bu odamdan chiqib ket! – dedi Iso jinga do’q urib. Jin esa bu odamni hammaning ko’z o’ngida erga qulatdi-da, unga hech qanday zarar etkazmay, chiqib ketdi.
36Hammani vahima bosdi. Xalq o’zaro mulohaza qilib: “Bu qanday gap ekan? U yomon ruhlarga ham kuch-qudrat va hokimlik bilan buyuradi, ular esa chiqib ketadi!” – deyishar edi.
37Shunday qilib, Iso haqidagi shov-shuv yon-atrofga ovoza bo’ldi.
38Iso ibodatxonadan chiqib Simunning uyiga kirdi. Simunning qaynonasi og’ir isitmada qiynalib yotgan edi. Isoga kasalni ko’rib qo’yishni iltimos qilishdi.
39Iso ayolning yoniga kelib, isitmani koyib qo’ydi. Isitma esa o’sha zahoti ayolni tark etdi. U turiboq, ularga xizmat qilishga tutindi.
40Quyosh botgan chog’, hamma turli xastaliklarga yo’liqqan odamlarni Isoning huzuriga keltirishardi. Iso qo’llarini har biriga tegizib ularga shifo berardi.
41Jinlar esa: “Sen Xudoning O’g’li - Masihsan” – deb baqirganlaricha, ko’p odamlarni tark etardilar. Iso jinlarga do’q urib, gapirishlariga monelik qilardi. Chunki ular Uning Masihligini bilardi.
42Kunduz bo’lgach, Iso uydan chiqib xilvat joyga tortinib ketdi. Xalq esa Uni qidirib topib, tashlab ketmaslikni so’rab yolvordi.
43Iso ularga: Men Xudo saltanati to’g’risidagi Xushxabarni boshqa Shaharlarga ham etkazishim farz, Men Shuning uchun yuborilganman, - dedi.
44Shunday qilib, Iso Jalila yurtining ibodatxonalarida voizlik qilib yurdi.

5-bob
1Bir kuni Iso Genisaret ko’li yoqasida turganda, xaloyiq Xudoning kalomini tinglash uchun Uning huzurida tirband edi.
2Iso ko’l qirg’og’ida turgan ikki qayiqni ko’rdi. Baliqchilar shu orada qayiqdan chiqib, to’rlarini yuvayotgan edilar.
3Qayiqlardan biri Simunning qayig’i edi. Iso unga tushib, qirg’oqdan biroz nariroq suzib borishni Simundan iltimos qildi. So’ng o’tirib, qayiq ichidan xalqqa ta’lim berishga tushdi.
4Nasihatlarini tugatib, Iso Simunga: Chuqurroq suvlarga suzib borib, o’lja uchun to’rlaringizni tashlanglar, - dedi.
5Simun javob berib: Ustoz, bizlar tuni bo’yi urinib, hech narsa tutolmadik. Lekin Sening so’zing bo’yicha to’rni tashlayman, - dedi.
6Ular Isoning aytganini qilgach, juda ko’p baliq ovladilarki, hatto to’rlari yirtilib ketdi.
7Ular boshqa qayiqdagi o’rtoqlariga yordam berishlari uchun ishora qildilar. O’rtoqlari kelib, ikkala qayiqni cho’kar darajada to’ldirib oldilar.
8Simun Butrus buni ko’rdi-da, Isoning tiziga cho’kkalab: Yo Rabbiy! Mening oldimdan ketgin, chunki men gunohkor insonman, - dedi.
9Ular tutgan bunday mo’l baliq ovidan o’zini va u bilan bo’lganlarning hammasini vahima bosgan edi.
10Simunning sheriklari Zabadiy o’g’illari Yoqub bilan Yuhanno ham vahimaga tushishgan edi. Iso Simunga qarab: Qo’rqma, bundan buyon insonlarni ovlaysan, - dedi.
11Ular ikkita qayiqni qirg’oqqa tortdilar va hammasini qoldirib, Isoning ortidan ergashdilar.
12Iso bir Shaharda bo’lganida, butun tanasi moxov bo’lgan bir kishi kelib qoldi. U Isoni ko’rib, yuz tuban erga tashlandi-da: Ey Hazrat, agar istasang, meni moxovlikdan poklay olasan, - deb yalindi.
13Iso qo’lini uzatdi va unga tegizib: Istayman, pok bo’l! – deb qo’ydi. Moxovlik esa o’sha zahoti undan aridi.
14Iso unga buni hech kimga aytmaslikni tayinladi. Unga: Borib o’zingni ruhoniyga ko’rsat, darding ariganini tasdiqlatish uchun Muso payg’ambar amr etgan qurbonliklarni keltirib ber; bundan hammaga dalolat bo’lsin, - dedi.
15Shu bilan Iso haqdagi gap-so’z yana ko’proq yoyilib ketdi. Tumonat xaloyiq Uni tinglash va o’zlarining dardlaridan forig’ bo’lish uchun Uning oldiga yig’ilib kelar edi.
16U esa goho-goho xilvat joylarga chekinib, ibodat qilar edi.
17Iso ta’lim berayotgan kunlarning birida Jalila bilan Yahudiya yurtlarining har bir qishlog’idan hamda Quddusdan farziylar va Tavrot tafsirchilari keldi. Ular o’tirib tinglar ekanlar, xastalarni shifolovchi ilohiy kuch Isoda namoyon bo’layotgan edi.
18Kimsalar to’shakda shol bir odamni olib keldilar. Uni uyga, Isoning oldiga olib kirishga urindilar.
19lekin odam ko’pligidan buning ilojini topolmay, uyning tomiga chiqib, tomni yorib, sholni to’shagi bilan o’rtaga, Isoning oldigayoq tushirdilar.
20Iso ularning e’tiqodini ko’rib: Ey odam bolasi, sening gunohlaring kechirildi, - dedi.
21Ulamolar va farziylar esa: “Kufrlik qilayotgan bu Odam kim ekan? Yolg’iz Xudodan boshqa gunohlarni kim kechira oladi?” – deb mulohaza yurita boshladilar.
22Iso ularning mulohazalarini sezib, bunga javoban: Sizlar ko’ngilda nimalarni mulohaza qilyapsizlar? – dedi.
23Nimani aytish osonroq: Gunohlaring kechirildi, deb aytishmi, yoki: O’rningdan turib yura qol, deb aytishmi?
24Lekin Inson O’g’lining er yuzida gunohlarni kechirish qudrati borligini ham bilib qo’yinglar! Shunday deyishi bilan Iso shol odamga qayrilib: Senga aytaman: O’rningdan tur, to’shagingni ol-da, uyingga yur! – dedi.
25Shol o’sha zahoti hammaning ko’z o’ngida o’rnidan turib ketdi, o’zi yotgan to’shagini olib, Xudoni ulug’lab uyiga ketdi.
26Hammani vahima bosdi. Xudoni olqishlar ekanlar: Biz ajib ishlar ko’rdik-da bugun, - dedilar qattiq qo’rqib.
27Shundan so’ng Iso u erdan chiqib, soliq yig’adigan joyda o’tirgan Leviy nomli soliqchini ko’rib qoldi, unga: Mening orqamdan yur! – dedi.
28U o’rnidan turdi, hamma narsasini qoldirib, Isoning ketidan ergashdi.
29So’ngra Leviy o’z uyida Iso sharafiga katta ziyofat berdi. Ular bilan birga eb-ichib o’tirganlar orasida oddiy xalqdan talay kishi va ko’pgina soliqchilar bor edi.
30Din olimlari va farziylar esa zorlanib, Isoning shogirdlariga: Nega sizlar soliqchiyu gunohkorlar bilan birga eb-ichib o’tiribsizlar? – deyishdi.
31Iso ularga Shunday javob berdi: Sog’lar emas, bemorlar tabibga muhtojdir.
32Men taqvodorlarni emas, gunohkorlarni tavbaga chaqirgani kelganman.
33Yana Unga dedilar: Mana Yahyoning shogirdlari tez-tez ro’za tutib ibodat qilishadi, farziylarning shogirdlari ham xuddi Shunday qilishadi. Sening shogirdlaring-chi, nega eb-ichib yuribdilar?
34Iso ularga dedi: Kuyov davrada bo’lgan vaqtda to’y ahlini ro’za tutishga majbur qilib bo’larmikin?
35Biroq kuyov ulardan judo bo’lgan kunlar keladi, ana o’shanda ro’za tutadilar.
36Iso ularga bir masalni ham aytib berdi: Hech kim yangi kiyimdan yirtib olib, eski kiyimga yamoq solmaydi. Aks holda yangi kiyim yirtiq-yamoq bo’ladi va yangi kiyimdan olingan yamoq ham eski kiyimga to’g’ri kelmaydi.
37Shuningdek, hech kim yangi sharobni eski meshga quymaydi. Chunki yangi sharob meshni yirtadi, sharob to’kiladi va mesh ham nobud bo’ladi.
38Aksincha, yangi sharobni yangi meshga quyish kerak. [Shunda u ham, bu ham saqlab qolinadi.]
39Hech kim eski sharobni sipqirar ekan, yangisini istamaydi. “Eskisi shirin”, - deb o’tiraveradi.

6-bob
1Fisih bayramidan keyingi birinchi shanbada Isoning g’alla dalasidan o’tishiga to’g’ri keldi. Uning shogirdlari boshoqlarni uzib, kaftga uqalab eyayotgan edilar.
2Ba’zi farziylar esa ularga dedi: Nega sizlar dam olish kunida qilish mumkin bo’lmagan ishni qilyapsizlar?
3Iso ularga Shunday javob berdi: Nahotki sizlar Dovud bilan uning hamrohlari och qolganda nimalar qilganini hech o’qimagan bo’lsangiz?
4Dovud Xudoning uyiga kirib, faqat ruhoniylargina eyishi mumkin bo’lgan baxshida nonlarni olib eb, hamrohlariga ham bergan edi.
5Keyin Iso ularga dedi: Inson O’g’li dam olish kunining ham hokimidir.
6Boshqa shanba kunida ham Iso ibodatxonaga kirib ta’lim berishga tushdi. U erda o’ng qo’li qurib qolgan bir odam bor edi.
7Ulamolar bilan farziylar Isoni ayblash uchun biron vaj topish maqsadida, U shanba kunida ham odamni sog’aytirarmikan, deb Uni kuzatib turdilar.
8Iso bo’lsa, ularning fikrlarini bilib, qo’li shol odamga: O’rningdan turib o’rtaga chiq! – deb buyurdi. U o’rtaga chiqdi.
9Iso hammaga xitob qilib dedi: Men sizlarga savol beray: dam olish kunida nima qilish lozim – yaxshilikmi yoki yomonlikmi? Jonni xalos qilishmi yoki halok qilishmi? Ular indamadilar.
10Iso ularga birin-ketin ko’z yururtirdi-da, u odamga: Qo’lingni uzat! – dedi. U odam Shunday qilishi bilanoq shol qo’li boshqa qo’liday soppa-sog’ bo’lib qoldi.
11Boshqalar esa jazavalanib, Isoni nima qilsak ekan, deb o’zaro fikrlasha boshladilar.
12O’sha kunlarda Iso ibodat uchun toqqa chiqdi va kechani Xudoga ibodat qilish bilan o’tkazdi.
13Tong yorishgach, shogirdlarini yoniga chaqirdi va oralaridan quyidagi o’n ikki kishini tanlab, havoriy qilib tayinladi:
14U Butrus deb ham yuritgan Simun, uning ukasi Idris, Yoqub, Yuhanno, Filip, Bartolmey,
15Matto, To’ma, Alfey o’g’li Yoqub, vatanparvar deb tanilgan Simun,
16Yoqub o’g’li Yahudo va keyinchalik hiyonat qilgan Yahudo Ishqariyot.
17Shundan so’ng Iso ular bilan birga pastga tushib, yassi bir joyda to’xtadi. Uning ko’plab shogirdlari, Shuningdek, butun Yahudiyadan, Quddusdan, Tir va Sido’n sohillaridan kelgan juda katta olomon
18Isoni tinglash va o’z xastaliklaridan forig’ bo’lish uchun u erga to’plangan edilar. Yomon ruhlardan aziyat tortganlar ham kelib, shifo topar edilar.
19Butun xalq Unga qo’l tegizish ilinjida intilar edi, chunki Undan hammani sog’aytiradigan shifobaxsh bir kuch chiqar edi.
20Iso ko’zlarini shogirdlariga tikib, dedi: “Ey kambag’allar, saodatlisiz! Chunki Xudoning Shohligi siznikidir.
21Ey hozir och-yupunlar, saodatlisiz! Chunki siz to’q bo’lajaksizlar. Ey hozir yig’layotganlar, saodatlisiz! Chunki sizga sevinch kulgisi kelur.
22Inson O’g’liga yon bosganingiz uchun odamlar sizdan nafratlansa, jamiyatdan quvg’in qilib, haqorat qilsa, nomingizga dog’ tushirib etsa badnom, siz baribir saodatmandsizlar!
23O’sha kunda sevining, sevinchdan o’ynanglar! Zero sizga samo mukofoti buyuk bo’lur. Payg’ambarlarga ham otalari shu yo’lni tutgan.
24Lekin boylar, holingizga voy! Chunki siz o’z huzuringizni olib bo’ldingiz.
25Ey hozir to’qlar, holingizga voy! Chunki siz och qolajaksizlar. Hozir kulguvchilar, holingizga voy! Siz yig’lab-ho’ngraysizlar.
26Siz haqda xush gapirsa-da hamma insonlar, bu holda ham holingizga voy! Soxta payg’ambarlarga ham otalari shu yo’lni tutgan”.
27“Lekin siz, tinglayotganlarga aytaman: dushmanlaringizni sevinglar, sizdan nafratlanganga yaxshilik qilinglar.
28Sizga qarg’ish yog’dirganga duolar o’qing. Sizga ozor berganlar uchun ibodat qilinglar.
29Bir chakkangga urganga ikkinchisini ham tut. To’ningni olgandan ko’ylagingni ham ayamagil.
30Sendan so’ragan har kimsaga ber, senikini olgandan qaytarib berishni talab qilma.
31Odamlar sizlarga qanday muomala qilishlarini istasangizlar, siz ham ularga Shunday muomalada bo’ling.
32Agar sizni sevganlarnigina sevsangiz, qanday savob qilgan bo’lasizlar? Ana, gunohkorlar ham o’zlarini sevganlarni sevadilar.
33Agar o’zingizga yaxshilik qilganlargagina yaxshilik qilsangiz, qanday savob qilgan bo’lasiz? Ana, gunohkorlar ham xuddi Shunday qiladilar.
34Agar siz qaytarib olishga umid qilib qarz bersangiz, qanday savob qilgan bo’lasiz? Ana, gunohkorlar ham qancha qarzlari bo’lsa, shuncha qaytarib olish maqsadidagina gunohkorlarga qarz beradilar.
35Lekin siz dushmanlaringizni seving, yaxshilik qiling, hech narsa tama qilmay qarz bering. Shunda buyuk mukofot olib, Taoloning o’g’illari bo’lasizlar. Chunki Uning O’zi ham noshukurlar bilan yomon niyatlilarga nisbatan mehribon-ku.
36Shunday qilib, Otangiz rahmdil bo’lgani kabi, sizlar ham rahmdil bo’linglar”.
37“Boshqalarni hukm qilmang, sizlar ham mahkum bo’lmaysiz. Boshqalarni ayblamang, sizlar ham aybdor bo’lmaysiz. Boshqalarni kechiring, sizlar ham kechirilasiz.
38Boshqalarga bering, sizlarga ham qaytadi – yaxshilab bosilgan, silkitilgan, to’lib-toshgan o’lchov bilan qo’yin-qo’njingizga to’kiladi. Chunki sizlar qanday o’lchov bilan o’lchasangizlar, xuddi Shunday o’lchov sizlarga ham tatbiq etiladi”.
39Iso ularga quyidagi matalni ham aytib berdi: “Ko’r ko’rni etaklab yura olarmikin? Ikkalasi ham chohga tushib ketmasmikin?
40Ana, shogird o’z ustozidan yuqori bo’lmas. Ammo kamolotga etgandan keyin har kim o’zining ustoziday bo’lur.
41Sen nega birodaringning ko’zidagi zirapchaga qaraysan-u, lekin o’z ko’zingdagi xodani sezmaysan?
42Sen o’z ko’zingdagi xodani ko’rmay turib qanday birodaringga: “Kel, birodarim, ko’zingdagi zirapchani chiqaray”, deya olasan? Ey ikkiyuzlamachi! Oldin o’z ko’zingdan xodani chiqarib qo’y, keyin birodaringning ko’zidan zirapchani chiqarishni aniq ko’rasan”.
43“Yaxshi daraxt yomon meva bermas, yomon daraxt ham yaxshi meva bermas.
44Har bir daraxt o’z mevasidan bilinur. Tikanzordan anjir terilmas, butazordan uzilmas uzum.
45Yaxshi odam o’zining yaxshi qalb xazinasidan yaxshilik chiqarur. Yomon odam o’zining yomon qalb xazinasidan yomonlik chiqarur. Odamning dili nimaga to’lib-toshsa, tili o’shani gapirur”.
46“Nega sizlar Meni “Yo Rabbim, yo Rabbim” deb chaqirasizlar-u, aytganlarimni qilmaysizlar?
47Mening oldimga kelgan va so’zlarimni eshitib, bajo keltirgan har bir kishining kimga o’xshashligini sizlarga uqtiray:
48U uy qurayotganda qazib chuqur qilgan va poydevorini tosh ustiga o’rnatgan odamga o’xshaydi. Sel toshib, o’sha uyni suv bosibdi-yu, lekin uyni qo’zg’atolmabdi. Chunki u tosh ustiga mahkam o’rnatilgan ekan.
49Lekin so’zimni eshitib, unga amal qilmagan kishi uyini tuproq ustiga, poydevorsiz qurgan odamga o’xshaydi. U uyni suv bosgan hamon qulab tushibdi, uning xarobaligi esa qo’rqinchli bo’libdi”.

7-bob
1Iso O’zini tinglab turgan xalqqa bu so’zlarini aytib bo’lganidan keyin, Kafarnahum shahriga kirdi.
2U erda bir yuzboshining juda aziz xizmatkori kasal bo’lib, o’lim to’shagida yotgan edi.
3Yuzboshi Isodan xabardor bo’lib, U kelib xizmatkorini davolasin, deb iltimos qilish uchun yahudiylarning oqsoqollarini Uning huzuriga yubordi.
4Ular Isoning yoniga kelgach, bir samimiy o’tinch bilan: U Sening shafoatingga munosibdir.
5U xalqimizni sevadi, bizga hatto ibodatxona ham qurib bergan, - deyishdi.
6Iso ular bilan birga ketdi. U uyga yaqinlashib qolganda, yuzboshi Isoga bu gaplarni aytgani do’stlarini peshvoz chiqardi: Ey Hazrat, ovora bo’lma! Kulbamga oyoq bosishing uchun munosib emasman.
7Shuning uchun Sening oldingga borishni ham o’zimga loyiq ko’rmadim. Sen birgina so’z aytsang, bas, xizmatkorim sog’ayib ketadi.
8Chunki men ham buyruqqa tobe odamman, Shuningdek, mening ixtiyorimda ham askarlar bor. Birisiga “ket” desam, ketadi, boshqasiga “kel” desam, keladi; biron xizmatkorimga “shuni qil” desam, qiladi.
9Iso bu so’zlarni eshitgach, yuzboshiga hayron qoldi. U o’girilib, orqasidan ergashib kelayotgan xaloyiqqa: Sizlarga shuni aytib qo’yay, Men bunday zo’r e’tiqodni Isroilda ham topganim yo’q, - dedi
10Yuborilganlar uyga qaytib kelishganda, bemor xizmatkorni tuzalgan holda ko’rdilar.
11Oradan ko’p o’tmay, Iso Nain degan Shaharga ketdi. Ko’plab shogirdlari va ancha xalq U bilan birga yurishar edi.
12Iso Shaharning darvozasiga yaqinlashganda, bir beva ayolning yakkayu yagona o’g’li o’ligini ko’tarib chiqayotgan edilar. Tumonat Shahar aholisi u ayolni o’rab olgan edi.
13Rabbimiz Iso onani ko’rgach, unga rahmi kelib: Yig’lama! – dedi.
14U yondashib, tobutga qo’l tegizdi. Tobutkashlar to’xtab qolishdi. Iso o’likka: Ey yigit, senga aytyapman: tur o’rningdan! – dedi.
15O’shanda o’lik rostlanib o’tirdi-da, gapira boshladi. Iso uni onasiga topshirdi.
16Hammani vahima bosdi. “Oramizda buyuk payg’ambar paydo bo’ldi, Xudo O’z xalqini yo’qlab keldi”, - deganlaricha, Xudoni olqishlar edilar.
17Shu tariqa Isoning dong’i butun Yahudiya hamda yon-atrofdagi joylarga tarqaldi.
18Yahyoning shogirdlari bu bo’lib o’tgan voqealar haqida ustozlariga xabar berishdi.
19Shunda Yahyo shogirdlaridan ikkitasini chaqirib: “Keladigan Qutqaruvchi Senmisan, yoki biz boshqasini kutaylikmi?” – deb so’rash uchun ularni Isoning oldiga yubordi.
20Ular Isoning oldiga kelib: Bizni Yahyo payg’ambar yubordi. U Sendan: “Keladigan Qutqaruvchi Senmisan, yoki biz boshqasini kutaylikmi?” deb so’rayapti, - deyishdi.
21Naq shu paytda Iso turli xastalik va illatlarga mubtalo va yovuz ruhlarga chalingan talay xalqqa shifo berib, ko’pgina ko’rning ko’zini ham ochib yurgan edi.
22Iso Yahyoning shogirdlariga javoban dedi: Boringlar, ko’rib eshitayotganlaringizni Yahyoga bildiringlar: ko’rlar ko’ryapti, o’liklar tirilyapti va bechoralar Xushxabarni eshityaptilar.
23Meni deb vasvasaga tushmagan baxtlidir!
24Yahyoning xabarchilari ketgandan keyin, Iso xalqqa qarata Yahyo to’g’risida gapira boshladi: “Sahroga nima ko’rgani bordingizlar? Shamolda xilpirab turgan qamishnimi?
25Axir, nima ko’rgani bordingizlar? Bashang kiyingan odamnimi? Biroq bashanglar, nash’alarda yashovchilar podshohlarning saroyida bo’ladi-ku!
26Axir, nima ko’rgani bordingizlar? Payg’ambarnimi? Ha, sizlarga rostini aytsam, payg’ambardan ham ulug’ini ko’rdingizlar.
27Bu kishi haqida Tavrotda Shunday yozilgan: “Men Sendan avval O’z elchimni yuborarman, u Sening oldingda yo’l hozirlab yurar”.
28Sizlarga aytamanki, ayol zotidan tug’ilganlar orasida Yahyo payg’ambardan ulug’roq biron payg’ambar yo’q. Shunga qaramay, Xudoning Shohligida eng kichik hisoblangani ham undan kattadir”.
29Shunda barcha xalq va hatto soliqchilar ham Yahyoning va’ziga quloq solib, suvda imon keltirdilar va Xudoni odil deb tan oldilar.
30Lekin din olimlari va farziylar suvda imon keltirmay, Yahyoning va’zini, Shuningdek, o’zlariga mo’ljallangan Xudo irodasini rad qildilar.
31“Shunday qilib, bu nasl odamlarini nimaga tenglashtiray? – davom etdi Rabbimiz Iso. – Ular nimaga o’xshaydi?
32Ana ular maydonda o’tirishib, bir-biroviga: “Sizlarga nay chaldik, o’ynamadinglar, sizlarga yig’i chiqardik, yig’lamadinglar”, - deb qichqirashidan bolalarga o’xshaydilar.
33Chunki Yahyo payg’ambar kelib non emadi, sharob ichmadi; sizlar esa uni “jin uribdi” deysizlar.
34Inson O’g’li kelib, ham edi, ham ichdi; bu gal esa Uni “kabobxo’ru sharobxo’r, soliqchilar bilan gunohkorlarning do’sti” deysizlar.
35Va lekin ilohiy hikmat unga rioya qiluvchilar orqali oqlanadi”.
36Farziylardan biri Isoni taom eyishga taklif qildi. Iso farziyning uyiga kirib, dasturxon atrofida o’tirdi.
37Bu Shaharlik gunohkor deb tanilgan bir ayol Isoning farziy uyida mehmon bo’lganligini bilib, bir ganch idishda atir moy olib keldi.
38Isoning orqa tomonida, oyoqlari yonginasida turganicha yig’lab, ko’z yoshlari bilan Uning oyoqlarini ho’llay boshladi. So’ng sochlari bilan Isoning oyoqlarini artgancha, o’pa turib atir moy surtdi.
39Isoni taklif etgan farziy buni ko’rgach: “Agar bu odam payg’ambar bo’lganida edi, Unga suykalib turgan shu ayolning kimligini, qanaqa gunohkor ayol ekanligini bilar edi”, - deb ko’nglidan o’tkazdi.
40Iso unga qayrildi: Simun, senga aytadigan so’zim bor. Aytgil, Ustoz! – dedi u.
41Iso dedi: Bir qarz beruvchining ikki qarzdori bor ekan, biri besh yuz, ikkinchisi ellik kumush tanga qarz bo’lgan ekan.
42Biroq qarzdorlarning to’lash uchun hech narsasi bo’lmaganidan, u ikkovini ham kechiribdi. Aytib ber-chi, ulardan qaysi biri uni ko’proq sevar ekan?
43Simun javob berib: Mening fikrimcha, ko’proq qarzi kechirilgan kishi bo’lsa kerak, - dedi. To’g’ri mulohaza qilding, - dedi unga Iso.
44Keyin ayolga o’girilib: Bu ayolni ko’ryapsanmi? – dedi Simunga. – Men sening uyingga kelganimda, oyoqlarimni yuvgani suv berganing yo’q. U esa o’zining ko’z yoshlari bilan oyoqlarimni ho’llab, sochlari bilan artib quritdi.
45Sen-chi Meni o’pganing yo’q, bu ayol esa kelganimdan beri oyoqlarimni o’pishdan to’xtamayapti.
46Sen boshimga hatto moy quymading, u esa-chi oyog’imga atir moy surkadi.
47Shuning uchun senga aytib qo’yay: uning ko’p gunohlari kechirilgan, ko’p sevishining sababi ana shunda. Kimki oz kechirilsa, u oz sevadi.
48So’ng Iso ayolga qayrilib: Gunohlaring kechirildi, - dedi.
49Iso bilan birga eb-ichib o’tirganlar o’zlaricha fikr yurita boshlashdi: “Kim bo’ldi bu gunohni ham kechirayotgan?”
50Iso esa yana ayolga: Ishonching seni qutqardi, eson-omon borgil, - dedi.

8-bob
1Oradan ko’p o’tmay, Iso Shaharu qishloqlar bo’ylab Xudo saltanati to’g’risidagi Xushxabarni tarqatar edi. O’n ikki U bilan birga yurishar edi.
2Shuningdek, yomon ruhlardan va turli kasalliklardan xalos bo’lgan bir necha ayollar, shu jumladan ichidan ettita jin chiqib ketgan magdalalik Maryam,
3Hirodning saroy boshqaruvchisi Xuzaning xotini Yo’anna, Susanna va boshqa ko’p ayollar ham Iso bilan yurib, o’z mol-mulklarini sarf qilib, Uning tirikchiligiga xizmat qilishar edi.
4Yana ko’p xalq to’planib, barcha Shaharlar aholisi ham Uning oldiga oqib kelayotgan bir paytda, Iso masal bilan gap boshladi.
5“Urug’ sepuvchi o’z urug’ini sepish uchun chiqibdi. Sepayotganda ba’zi urug’lar yo’l yoqasiga tushib, poymol bo’libdi. Osmondagi qushlar kelib, urug’larni cho’qib ketibdi.
6Ba’zi urug’lar toshloq erga tushibdi. Urug’lar ko’karib chiqibdiyu, lekin tuproq namsiz bo’lgani uchun qurib qolibdi.
7Yana boshqa urug’lar tikanlar orasiga tushibdi. Tikanlar o’sib, urug’larni bo’g’ib qo’yibdi.
8Yana ba’zi urug’lar yaxshi erga tushibdi. Ular ko’karib chiqib, yuz marta ko’p hosil beribdi”. Iso bularni aytib bo’lib: “Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!” – deb xitob qildi.
9Shogirdlar Isodan: Boyagi masalning ma’nosi nima? – deb so’rashdi.
10U Shunday javob berdi: Xudo Shohligining sirlarini bilish qobiliyati sizlarga nasib bo’lgan. Boshqalarga bo’lsa, hamma narsani masallar bilan tushuntiraman, toki oyatdagidek: “Ular qarab turib ko’rmasinlar, eshitib turib anglamasinlar”.
11“Bu masalning ma’nosi shu: Urug’ – Xudoning kalomidir.
12Yo’l yoqasiga tushgan donlar Shunday odamlarni bildiradiki, ular kalomni eshitadilar, lekin keyin imon va najot topmasliklari uchun iblis ularning yuragidan kalomni olib ketadi.
13Toshloq erga tushgan donlar esa Shunday odamlarni bildiradi: ular kalomni eshitganda uni sevinch bilan qabul qilaveradilar. Lekin ular ildizga ega emas. O’qtin-o’qtin ishonsalar-da, sinov vaqtida imondan qaytadilar.
14tikanlar orasiga tushgan urug’lar Shunday insonlarni bildiradiki, ular kalomni eshitadilar, biroq hayotning tashvishlari, boylik va zavq-shavq savdolari ostida bo’g’ilib, pishiq hosil bermaydilar.
15Yaxshi erga tushgan urug’ esa Shunday kishilarni bildiradi: ular kalomni eshitib, yaxshi, sof yurakda saqlaydilar va chidam bilan hosil beradilar”. [Iso bularni aytib: “Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!” – deb xitob qildi.]
16“Hech kim shamni yoqib, uni idish bilan yopmaydi yoki chorpoya tagiga qo’ymaydi. Aksincha, kirganlar yorug’likni ko’rsin, deb uni shamdonga qo’yadi.
17Shuningdek, oshkora bo’lmaydigan hech qanday sir yo’q, ma’lum va ayon bo’lmaydigan hech narsa yo’q.
18Shu sababdan qanday tinglayotganingizga diqqat etinglar. Chunki kimda bor bo’lsa, unga yana beriladi. Kimda yo’q bo’lsa, o’zida bor bo’lishini fikr qilgan narsasi ham undan tortib olinadi”.
19Isoning onasi bilan ukalari Uning oldiga keldilar, ammo xaloyiq ko’pligidan Unga yaqinlasha olmadilar.
20Isoga: Onang va ukalaring Seni ko’rmoqchi bo’lib tashqarida turibdilar, - degan xabarni etkazishdi.
21Iso ularga Shunday javob berdi: Mening onam va ukalarim – Xudo kalomini tinglovchi va bajo keltiruvchilardir.
22Kunlarning birida Iso O’z shogirdlari bilan qayiqqa tushib ularga: Ko’lning narigi tomoniga suzib o’taylik, - dedi. Ular jo’nab ketishdi.
23Suzib ketayotganlarida Iso uxlab qoldi. Ko’lda qattiq bo’ron turdi. Qayiq suvga to’lib, ular havfli ahvolda qoldi.
24Shogirdlar Isoning yoniga borib: Ustoz, Ustoz, halokatdamiz! – deb Uni uyg’otishdi. Iso turib shamolga va to’lqinlanayotgan suvlarga do’q urdi. Shu zahoti bo’ron tinib, sukunat tushdi.
25Iso shogirdlariga: Ishonchingiz qani? – dedi. Ular esa juda qo’rqib dong qotib qolishdi. Kim ekan U? Mana shamollar va suvlarga ham buyuradi, ular esa Unga bo’ysunadi! – deyishdi bir-biriga.
26Jalilaning qarshi tomonidagi Gadara yurtiga suzib keldilar.
27Iso qirg’oqqa chiqishi bilan Shahardan bir odam uchradi. Bu odam ancha vaqtdan beri jinga giriftor bo’lib, kiyim ham kiymasdi. U uyda ham turmay, qabriston g’orlarida yashar edi.
28Isoni ko’rgach, u qichqirib yubordi-da, o’zini Uning oldiga tashlab, baland ovoz bilan: Ey Iso, Xudoyi Taoloning O’g’li, men bilan nima ishing bor? O’tinaman, meni qiynama! – dedi.
29Chunki Iso yomon ruhga bu odamdan chiqib ketishini buyurgan edi. Uni saqlash uchun zanjir-kishan bilan bog’lagan bo’lsalar-da, lekin u bandilarni uzib tashlar va uni tutib cho’l-sahrolarga sudrab borar edi.
30Iso undan so’radi: Isming nima? Ismim Tumonat, - dedi u. Chunki uning vujudini bir talay jin chirmagan edi.
31Jinlar o’zlarini tubsiz qa’rga yubormaslikni Isodan yolvorib so’radilar.
32Shu tog’ning yon bag’rida katta bir to’ng’iz podasi o’tlab yurgan edi. Jinlar to’ng’izlarga kirishga ruxsat berishi uchun Isodan yolvorib so’radilar. Iso ularga ruxsat berdi.
33Shunda jinlar odamdan chiqib, to’ng’izlarga kirib oldilar. To’ng’iz podasi tik qiyalikdan pastga yopirildi va ko’lda g’arq bo’ldi.
34To’ng’iz boquvchilar sodir bo’lgan voqeani ko’rgach, yugurib borib Shaharda va ovullarda bularni gapirib berdilar.
35U joylar aholisi esa bo’lib o’tgan hodisani ko’rish uchun dalaga chiqib, Isoning yoniga keldi. Jin chiqqan odamni kiyingan va aqli raso holatda Isoning oyog’i tomonda o’tirganini ko’rib, vahimaga tushishdi.
36Hodisani ko’rganlar esa u odamning jindan qanday qutulganini hammaga so’zlab berishdi.
37Shunda Gadara atrofidan kelgan barcha aholi qattiq dahshatga tushdi, ularning eridan chiqib ketishni Isodan iltimos qilishdi. Iso esa qayiqqa tushib qaytib ketdi.
38Jinlardan xalos bo’lgan odam Iso bilan birga yurmoqlikni Undan so’radi. Lekin Iso unga:
39O’z uyingga qaytib borib, Xudo sen bilan nimalar qilganini gapirib ber, - deb uni jo’natdi. U kishi borib, Iso u bilan nimalar qilganini butun Shaharda e’lon qiladigan bo’ldi.
40Iso bariga qirg’oqqa qaytib kelgach, xalq Uni quvonib qarshiladi, chunki hamma Uni kutib turgan edi.
41Shu payt ibodatxonaning jamoaboshisi bo’lgan Yair ismli bir kishi kelib qoldi. Isoning oyoqlariga o’zini tashlab, uning uyiga borishini o’tinib so’radi.
42Chunki uning o’n ikki yoshlardagi birgina qizi o’lim to’shagida yotar edi. Iso borarkan, xaloyiqning soquvida qoldi.
43Shu o’rtada o’n ikki yildan beri qon ketishidan azob chekayotgan bir ayol ham bor edi. U bor-yo’g’ini tabiblarga sarf etgani bilan hech biridan shifo topmagan edi.
44Ayol Isoga orqa tomondan yaqinlashib, etagiga elas qo’l tekizgan onda qon oqishi darhol to’xtadi.
45Kim u Menga qo’lini tegizgan? – dedi Iso. Hamma tongach, Butrus bilan yonidagilar dedi: Ustoz, xaloyiq Seni o’rab, siqib turibdi, Sen esa-chi, Menga kim qo’l tegizdi, deysan?
46Lekin Iso: Kimdir Menga aniq tegdi-da, Men O’zimdan bir kuch chiqqanini sezdim, - dedi.
47Ayol boshqa yashirina olmaganini payqagach, qaltiragancha Isoga yaqinlashib, Uning oyoqlariga o’zini tashladi-yu, Unga qanday maqsad bilan tekkanligini va o’sha zahoti qanday darddan xalos bo’lganini butun xalqqa eshittirib so’zlab berdi.
48Iso unga: Dadil bo’l, qizim! Ishonching seni qutqardi, eson-omon borgil, - dedi.
49Iso gapini hali tugatmasdanoq, jamoaboshining uyidan kimdir kelib, jamoaboshiga: Qizingiz o’ldi, Ustozni ovora qilmay qo’yaqoling, - dedi.
50Buni eshitgan Iso u odamga: Qo’rqma, faqat ishongin, qizing qutqariladi, - dedi.
51Iso o’sha uyga kelib, Butrus, Yuhanno, Yoqub va qizning ota-onasidan boshqa hech kimning O’zi bilan ichkariga kirishiga ruxsat bermadi.
52Hamma qizcha uchun yig’lab nola qilayotgan edi. Biroq Iso: Yig’lamanglar, u o’lgan emas, faqat uxlab yotibdi, - dedi.
53Ular qizchaning o’lganligini bila turib, Uning ustdan kulishdi.
54Iso esa [hammani tashqariga chiqarib,] qizchaning qo’lidan ushlab qoldi-da: Ey qizaloq, o’rningdan tur! – deb xitob qildi.
55Qizchaning ruhi taniga qaytdi. U shu ondayoq o’rnidan turib ketdi. Iso unga ovqat berishni buyurdi.
56Qizning ota-onasi hayron qoldilar. Iso esa ularga bo’lgan voqea haqida hech kimga aytmaslikni buyurdi.

9-bob
1Iso o’n ikki shogirdini yoniga chaqirib, ularga butun jinlar ustidan hokimlik qilish va kasallarni sog’aytirish qudratini berdi.
2Xudoning Shohligini e’lon qilish va xastalarga shifo berishga ularni yuborib,
3Iso dedi: “Yo’lga hech narsa olmanglar: hassa ham, to’rva ham, non ham, aqcha ham, bir juft ham ko’ylak ham olmanglar.
4Qaysi uyga kirsangizlar, u erdan jo’naguningizcha o’sha uyda qolinglar.
5Agar biror Shaharda sizni qabul qilmasalar, u erdan chiqayotganingizda aholiga ogohlantirish tariqasida oyoqlaringizdagi changni qoqib ketinglar”.
6Shogirdlar jo’nadilar. Qishloqdan-qishloqqa o’tib borib, hamma yoqda Xushxabarni targ’ib qilar, kasallarga shifo berar edilar.
7Viloyat hokimi Hirod sodir bo’layotgan ajoyibotlarni eshitib, esankirab qoldi. Chunki ba’zilar: “Yahyo tirilib kelibdi”, - desalar,
8boshqalar esa: “Ilyos payg’ambar paydo bo’libdi”, - derdilar. Yana boshqalar bo’lsa: “Qadimgi payg’ambarlardan biri tirilib kelibdi”, - deb yurishdi.
9Hirod bo’lsa: “Men Yahyoni boshidan judo qilganman. Endi bunday ishlarni qilyapti, deb yurishgani kim ekan?” – dedi-da, Isoni ko’rgisi keldi.
10Shu orada Isoning havoriylari safardan qaytib kelib, qilgan ishlarini Unga aytib berishdi. Iso havoriylarni Baytsayda nomli Shahar yaqinidagi xilvat joyga O’zi bilan olib ketdi.
11Ammo xaloyiq buni bilib, Uning orqasidan boraverdi. Iso ularni yaxshi qarshilab, Xudoning Shohligi to’g’risida suhbatlashdi, shifoga muhtojlarni davoladi.
12Kun botib, kech kira boshladi. Isoning o’n ikki shogirdi Uning oldiga kelib: Xaloyiqqa ruxsat ber, atrofdagi ovul va qishloqlarga borib rizqini topsin, tunasin. Chunki bunda ovloq joydamiz, - dedilar.
13Sizlar ularga ovqat beringlar! – dedi Iso. Beshta non va ikkita baliqdan boshqa biron narsamiz yo’q-ku. Borib shuncha kishiga ovqat sotib ololamizmi? – dedi shogirdlar.
14O’sha erda besh mingga yaqin erkak bor edi. Iso shogirdlariga: Xaloyiqni har qatorga elliktadan qilib o’tqazinglar, - dedi.
15Shogirdlari xuddi Shunday qilib, hammani o’tqazdilar.
16Iso beshta non bilan ikkita baliqni oldi-yu, osmonga qarab shukrona duosini o’qidi. So’ng bularni mayda-mayda qilib, xalqqa tarqatish uchun shogirdlariga berdi.
17Hammalari eb to’ydi. Ortib qolgan burdalarni terib olishganda, o’n ikki savat chiqdi.
18Bir vaqtda Iso yolg’iz O’zi ibodat qilar edi. Shogirdlari ham yaqin turar edilar. Iso ulardan: Xalq Meni kim deb hisoblaydi: - deya so’radi.
19Ular javob berib: Yahyo payg’ambar deb hisoblaydi, boshqalar esa Ilyos payg’ambar deb hisoblaydi. Yana boshqalar bo’lsa: “Qadimgi payg’ambarlardan biri tirilib kelibdi”, deb o’ylab yurishibdi, - dedilar.
20Iso ulardan: Sizlar-chi, Meni kim deb hisoblaysizlar? – deb so’radi. Bunga javoban Butrus: Sen Xudo yuborgan Masihsan! – dedi.
21Iso bularni hech kimga aytmanglar, deb shogirdlariga qat’iy buyruq berdi.
22“Inson O’g’li ko’p azob chekishi, oqsoqollar, oliy ruhoniylar va ulamolar tomonidan rad qilinib o’ldirilishi, uchinchi kuni esa qayta tirilishi kerak”, - dedi.
23So’ng hammaga xitob qilib dedi: “Agar kim Menga ergashishni istasa, o’zidan kechsin va har kuni o’z xochini ko’tarib, ortimdan yursin.
24Kim o’z jonini saqlab qolmoqchi bo’lsa, uni yo’qotadi. Kim Men uchun jonini yo’qotsa, uni saqlab qoladi.
25Agar inson butun dunyoni egallab olsa-yu, biroq o’ziga zarar etkazsa yoki halokatga yo’liqsa, bundan qanday foyda ko’radi?
26Kim Mendan va Mening so’zlarimdan uyalsa, Inson O’g’li ham O’zi, Otasi va muqaddas farishtalar salobati ila kelganida, undan uyaladi.
27Sizlarga chinini aytayin: bu erda turganlardan ba’zilari borki, Xudoning Shohligini ko’rmaguncha, o’lim ko’rmaydilar”.
28Iso bu so’zlarni aytganidan keyin sakkiz kuncha o’tib, Butrus, Yuhanno va Yoqubni olib, ibodat qilish uchun toqqa chiqdi.
29U ibodat qilayotganida, yuzining ko’rinishi o’zgarib, kiyimlari yashinday oq bir tusda yarqirab ketdi.
30-31Shu onda nur yog’ilib turgan ikki zot – Muso va Ilyos payg’ambarlar paydo bo’lib, Iso bilan gapga tushdilar. Ular Isoning yaqinda Quddusga borib olamdan o’tishi to’g’risida suhbatlashar edilar.
32Butrus va u bilan birga bo’lganlarni uyqu elitgan edi. Qo’qqisdan uyg’onishib, nurli Isoni va U bilan birga turgan ikki zotni ko’rdilar.
33U zotlar endi Isodan ajralib ketaylik, degan paytda Butrus Isoga: Ustoz, bizga bu joy juda yoqyapti! Qani, uchta chayla quraylik – birisi Senga, birisi Musoga, birisi Ilyosga.., - dedi. Ammo u nima deyarini bilmas edi.
34Butrus gapini tugatmasdanoq, bir bulut paydo bo’lib ularga soya soldi. Ular bulut ostida qolib, vahimaga tushdilar.
35Bulut ichidan: Bu Mening aziz O’g’limdir; Unga quloq solinglar, - degan sado eshitildi.
36Sado uzilgach, shogirdlar Isoning u erda yolg’iz qolganini ko’rdilar. Ular ko’rganlarini yashirib, o’sha kunlarda hech kimga bildirmadilar.
37Ertasi kuni ular tog’dan tushdi. Isoni ko’p xaloyiq qarshiladi.
38Kimdir birdan xalq ichidan dod soldi: Ustoz! Sendan yalinib so’rayman, o’g’limga bir qaragin, u mening yagona bolam-ku.
39Bir ruh bolani tutib turadi va u birdaniga baqirib yuboradi. Ruh uni og’zidan ko’pik chiqquncha erga yiqitib sudraydi, uni obdan qiynab, zo’rg’a undan ayriladi.
40Men Sening shogirdlaringga ruhni quvinglar, deb yolvordim, lekin ular eplolmadi, - dedi.
41Iso bunga javoban: Ey vafosiz va buzuq nasl! Qachongacha sizlar bilan birga bo’laman? Qachongacha sizlarga chidab turaman? O’g’lingni bu erga keltir! – dedi.
42Bola yaqinlashmasdanoq, jin uni erga ag’anatib ura ketdi. Lekin Iso yomon ruhga bas qilishni buyurdi, bolani sog’aytirdi va uni otasiga topshirdi.
43Hamma Isoning buyukligiga hayron qoldi. Isoning qilayotgan ishlaridan hamma taajjubda ekan, U O’z shogirdlariga:
44“Sizlar bu so’zlarimni quloqlaringizga quyib olinglar! – dedi. – Inson O’g’li odamlar qo’liga tutib berilishi muqarrardir”.
45Shogirdlar bo’lsa, bu so’zni tushunmadilar. Bu so’z ularning tushunchasidan yashirin bo’lib, ma’nosiga etmadilar, Isodan so’rashga esa qo’rqardilar.
46Shogirdlar orasida: qay birimiz kattamiz, degan tortishuv bo’ldi.
47Ularning ko’nglidan fikrni uqib, Iso bir bolani olib O’zining yoniga turg’izdi-da,
48ularga dedi: Kim bu bolani Mening nomimdan qabul qilsa, Meni qabul qilgan bo’ladi. Kim Meni qabul qilsa, Meni yuborganni qabul qilgan bo’ladi. Orangizda kim eng kichik ekan, mana u buyuk hisoblanadi.
49Shunda Yuhanno so’z oldi: Ustoz! Sening noming bilan jinlarni quvayotgan bir odamni ko’rdik. U biz bilan yurmagani sababli, unga buni man etdik.
50Man qilmang – dedi Iso. – Kimki sizga qarshi emas, u siz tomonda.
51Isoning olamdan o’tish kunlari yaqinlasharkan, U Quddusga borishga jazm qildi.
52O’zidan oldin xabarchilarni yubordi. Ular Iso kelishiga hozirlik ko’rish uchun Samariyaning bir qishlog’iga kirdilar.
53Lekin U Quddusga ketayotgan sayyoh ko’rinishida bo’lgani uchun, samariyaliklar Isoni qabul qilmadilar.
54Shogirdlari Yoqub ila Yuhanno buni ko’rib: Rabbiy, istasang biz Ilyos payg’ambar qilganidek, bularni gumdon qilish uchun osmondan olov tushsin deb aytaylik! – dedilar.
55Iso esa ularga burildi-da, ta’na qilib: Sizlar qanday ruhda borayotganingizni bilmaysizlar, - dedi.
56Inson O’g’li inson jonini halok qilish emas, xalos qilish uchun kelgan. So’ngra ular boshqa qishloq sari ketdilar.
57Yo’lda ketar ekanlar, kimdir Isoga: Hazrat, qaerga borma, men Sening orqangdan yuraman, - dedi.
58Iso unga: Tulkilarning inlari, ko’k qushlarining uyalari bor. Lekin Inson O’g’lining bosh suqadigan joyi yo’q, - dedi.
59Boshqa birisiga Iso: Orqamdan yur! – dedi. Lekin u: Hazrat, oldin borib otamni ko’mib kelishga ijozat ber, - dedi.
60Iso unga: O’liklarni qo’y, ularni o’zicha o’lik bo’lganlar ko’msin. Sen esa borib, Xudoning Shohligi haqida xabar tarqatgin, - dedi.
61Yana boshqa biri: Hazrat, men Sening orqangdan yuraman. Faqat oldin borib uydagilar bilan xayrlashishimga ijozat ber, - dedi.
62Lekin Iso unga dedi: Qo’llarini omochda tutib, orqasiga qaragan hech kim Xudoning Shohligi uchun layoqatli bo’lmas.

10-bob
1Bu hodisalardan keyin Rabbimiz Iso boshqa etmish shogirdni tanlab, O’zi tashrif buyuradigan har bir Shahar, har bir joyga O’zidan oldin borib tursin uchun ularni ikkita-ikkitadan yubordi.
2Ularga xitoban dedi: “Hosil mo’l, biroq yumushchilar oz. O’z hosilingni yig’ib-teradigan yumushchilar yubor, deb hosil Egasiga iltijo qilinglar.
3Boringlar! Sizni bo’rilar orasiga qo’zilarday yuboryapman.
4Hamyon ham, to’rva ham, choriq ham olmang, yo’lda hech kimga salom bermanglar.
5Qaysi uyga kirsangizlar, avval boshda: “Uyingizga tinchlik bo’lsin”, deb salom beringlar.
6Agar u erda biror tinchliksevar bo’lsa, uning boshi salomat bo’ladi. Bo’lmasa, salomingiz sizlarga qaytib keladi.
7Kirgan uyda qolinglar, sizlarga nimaiki bersalar, uni eb-ichinglar. Chunki mehnatkash o’z mehnatiga yarasha taqdirlanmoqqa munosibdir. Uyma-uy o’tib yurmanglar.
8Qaysi Shaharga kelganingizda sizlarni qabul qilsalar, oldingizga qo’yilganini englar.
9O’sha erdagi kasallarga shifo berib, ularga: “Xudoning Shohligi sizlarga yaqinlashdi”, deb aytinglar.
10Agar qaysi Shaharga kelganingizda sizlarni qabul qilmasalar, u erdan chiqayotganingizda ko’cha-ko’yda baralla:
11“Shahringizdan oyoqlarimizga yopishgan changni ham qoqib, o’zingizga qoldirib ketyapmiz. Biroq shunga qaramay bilib qo’yinglarki, Xudoning Shohligi sizlarga yaqinlashdi”, deb aytinglar.
12Sizlarga gapim shuki, qiyomat kunida u Shahardan ko’ra Sado’m shahrining holi engilroq bo’ladi”.
13“Sening holingga voy, ey Horazin! Sening holingga voy, ey Baytsayda! Agar sizlarda sodir bo’lgan mo’’jizalar Tir bilan Sido’n Shaharlarida yaratilganida, ular allaqachon julga o’ranib, kulga o’tirib, tavba qilgan bo’lardilar.
14Mana qiyomat kunida sizdan ko’ra Tir va Sido’nning hoi engilroq bo’ladi.
15Ey sen, ko’kkacha o’rlagan Kafarnahum, tuban ketajaksan tamug’ga!
16Sizni tinglagan Meni tinglagan bo’ladi. Sizni rad etgan Meni rad etgan bo’ladi. Meni rad etgan esa Meni Yuborganni rad etgan bo’ladi”.
17Etmish shogird quvonch bilan safardan qaytib kelib Isoga: Rabbiy, Sening nomingni tilga olsak, jinlar ham bizga bo’ysunadi-ku! – dedilar.
18Iso ularga dedi: Men shaytonning osmondan yashinday tushganini ko’rdim.
19Mana, Men sizlarga ilonu chayonlarni ezib tashlash hamda dushmanning butun kuch-qudratini oyoq-osti qilish iqtidorini berganman. Hech narsa sizlarga zarar etkazmaydi.
20Biroq ruhlar sizga bo’ysunayotganidan quvonmanglar, balki nomlaringiz osmonda yozilganidan quvoninglar!
21O’sha paytda Iso ilohiy ruhdan ilhomlanib, juda xurram bo’lib dedi: Ey Ota, eru ko’k Hukmdori! Sen bu ishlarni donoyu oqillardan yashirib, go’daklarga ma’lum etganing uchun Senga hamdu sano aytaman. Ha Ota, Sening ezgu xohishing Shunday edi.
22[Keyin Iso shogirdlariga o’girilib, dedi:] Otam Menga hamma narsani topshirgan. O’g’ilning kimligini Otadan boshqa hech kim bilmaydi, Otaning kimligini ham O’g’ildan va O’g’il bilim berishni istagan kishidan boshqa hech kim bilmaydi.
23So’ng shogirdlariga qarab, Iso alohida dedi: Sizlar ko’rayotgan narsalarni ko’rib turgan ko’zlar saodatlidir!
24Sizlarga shuni aytayin: Ne-ne payg’ambaru podshohlar siz ko’rayotganni ko’rmoq orzu etgandilar, lekin ko’rolmadilar, siz eshitayotganni eshitmoq orzu etgandilar, lekin eshitolmadilar.
25Shunda Isoni sinash maqsadida kelgan Tavrot tafsirchilaridan biri oyoqqa turib, Unga savol berdi: Ustoz, abadiy hayot nasib bo’lmog’i uchun nima qilishim kerak?
26Tavrotda nima yozilgan? Qanday o’qiysan? – deb so’radi Iso.
27U kishi Shunday javob berdi: “Egang Xudovandni butun qalbing, butun joning, butun quvvating va butun onging bilan sev, yaqiningni esa o’zing kabi sev”, - deb yozilgan.
28Iso unga: Sen to’g’ri javob berding, Shunday qilgin, ana shunda yashaysan! – dedi.
29Ammo u odam o’zini oqlamoqchi bo’lib: Xo’p, menga yaqin kim? – deb so’radi Isodan.
30Iso unga o’rnakli naql bilan javob qaytardi: Bir odam Quddusdan Erixoga borar ekan, qaroqchilar qo’liga tushib qolibdi. Qaroqchilar uning kiyimlarini echib olib, o’lasi qilib urib, shu holicha tashlab ketibdilar.
31Ittifoqo shu yo’ldan bir ruhoniy borar ekan. Uni ko’rib yonidan o’tib ketibdi.
32U joyga bir levit ham kelib, u odamni ko’riboq yonidan o’tib ketaveribdi.
33Bir samariyalik yo’lovchi esa bu joydan o’tarkan, uning ustidan chiqib qolibdi va holiga ko’p kuyunibdi.
34uning yoniga kelibdi-da yaralariga moy surib, sharob quyib, bog’lab qo’yibdi. So’ng uni o’z uloviga mindiribdi-da, mehmonxonaga olib kelib, unga g’amxo’rlik qilibdi.
35Ertasiga jo’nayotganida ikki kumush tanga chiqaribdi-da, mehmonxona egasiga berib: “Unga yaxshi qaragin. Agar bundan ziyod xarj qilar bo’lsang, men qaytib kelganimdan so’ng senga beraman”, – deb ketibdi.
36Seningcha, uchchovidan qaysi biri qaroqchilarning qo’liga tushgan odamning yaqini sanaladi?
37Tavrot tafsirchisi: Unga shafqat qilgan odam-da, - deb javob beribdi. Bor, sen ham Shunday qil! – dedi unga Iso.
38O’z yo’llarida davom etishdi. Iso bir qishloqqa kirdi. Bu erda Marta ismli ayol Uni uyiga taklif qildi.
39Uning Maryam ismli bir singlisi bor edi. Maryam Isoning oyoqlari oldida o’tirib Uning so’zlarini tinglar edi.
40Marta esa tayyorgarchilik ishlari bilan juda ovora edi. Nihoyat u Iso yoniga kelib: Hazrat! Singlim bir o’zimni xizmatda qoldirib qo’yganiga e’tibor bermayapsanmi? Unga aytgin, menga yordam bersin! – dedi.
41Iso unga Shunday javob berdi: Marta, Marta, buncha urinib tashvishlanmasang!
42Zarur bo’lgan bittagina ish bor. Maryam esa o’zi uchun yaxshi ulushni tanladi va bu undan tortib olinmaydi.

11-bob
1Iso bir joyda ibodat qilar edi. Ibodatni tamom qilgach, shogirdlaridan biri Unga: Rabbiy! Yahyo o’z shogirdlarini o’rgatganidek, bizni ham ibodat qilishga o’rgat, - dedi.
2Iso ularga dedi: Ibodat qilayotganingizda Shunday deb aytinglar: Ey, Otamiz! Sening muqaddas isming ulug’lansin. Sening Shohliging kelsin.
3Kundalik rizqimizni berib turgin.
4Gunohlarimizni kechirgin, chunki biz ham o’zimizga qarzdor bo’lgan har bir kishini kechiramiz. Bizni vasvasaga duchor qilmagin.
5Yana ularga dedi: “Faraz qilaylik, orangizda bir kishining do’sti bor. Yarim kechada do’sti uning oldiga kelib: Do’stim, menga uchta non qarz berib tur.
6Mening bir do’stim yo’ldan o’ta turib, tashrif buyurdi. Oldiga qo’yadigan hech narsam yo’q, - deydi.
7Unisi ichkaridan javob berib: Meni bezovta qilma, eshik qulf, bolalarim men bilan bir to’shakda yotishibdi, endi o’rnimdan turib senga berolmayman, - deydimi?
8Sizlarga rostini aytsam: o’z do’sti bo’lgani uchun ham turib unga bermasa-da, lekin uning shilqimligi tufayli u turib, qancha so’rasa, shuncha beradi.
9Shunday qilib, Men sizga aytaman: so’rab turinglar, sizga beriladi. Izlab turinglar, topasizlar. Taqillatib turinglar, eshik ochiladi.
10Chunki har bir so’ragan olar, izlagan topar, taqillatganga eshik ochilar.
11Orangizdagi qaysi bir ota, o’g’li undan non so’rasa, unga tosh beradi? Yoki baliq so’rasa, unga baliq o’rniga ilon beradi?
12Yoki tuxum so’rasa, unga chayon beradi,
13Shunday qilib, sizlar yovuz bo’la turib bolalaringizga yaxshi hadyalar bera bilar ekansiz, samodagi Ota undan so’raganlarga Muqaddas Ruhni berishi yanada shubhasizdir”.
14Bir kuni Iso soqovdan jinni quvib chiqardi. Jin chiqqandan so’ng, soqov tilga kirdi, xalq esa hayratda qoldi.
15Ammo oralaridan ba’zilari: “U ins-jinslar boshlig’i iblisning kuchi bilangina jinlarni quvib chiqaryapti!” – dedilar.
16Boshqalar esa Isoni sinab ko’rmoqchi bo’lib, osmondan dalolat ko’rsatishni Undan talab qildilar.
17Iso ularning qalb kechinmalarini bilib, dedi: “O’z ichidan bo’lingan har bir podshohlik nuraydi, o’z ichidan bo’lingan xonadon xarob bo’ladi.
18Agar shayton ham o’zaro bo’lingan bo’lsa, uning saltanati qanday tura oladi? Sizlar bo’lsa, yana Meni iblis kuchi bilan jinlarni quvib chiqarayotibdi, deysiz-a?
19Agar Men jinlarni iblis kuchi bilan quvib chiqarayotgan bo’lsam, u holda sizlarning o’g’illaringiz kimning kuchi bilan quvib chiqarishadi? Shu sabab ham ular sizga hakam bo’ladilar.
20Agar-chi Men Xudo dasti ila jinlarni quvib chiqarayotgan ekanman, bu Xudo Shohligining sizga etib kelgani demak.
21Agar kuchli odam o’z uyini qurol-yarog’i bilan qo’riqlab tursa, uning mol-mulki bexatar bo’ladi.
22Ammo undan kuchliroqi hujum qilib uni engsa, u tayangan barcha qurollarini tortib oladi va o’ljasini istaganga taqsimlab beradi.
23Kim Men bilan birga bo’lmasa, Menga qarshidir. Kim Men bilan birga yig’masa, sochadi.
24Yovuz ruh insondan chiqqanidan keyin, rohat izlab suvsiz erlarni aylanib yuradi va topmagach: “Chiqqan uyimga qaytib boraman”, deydi.
25Kelgach esa, uyni supurilgan va yig’ishtirilgan holda ko’radi.
26Shunda borib, o’zidan ham yovuzroq boshqa ettita ruhni chaqiradi va ular bilan uyga kirib yashay boshlaydi. U odamning keyingi holi avvalgidan battarroq bo’lar”.
27Iso bu so’zlarni aytayotganda, xalq orasidan bir ayol ovozini baland qilib: Seni asragan qorin, Seni emizgan ko’krak baxtlidir! – deb yubordi.
28Lekin Iso dedi: Aniqrog’i, Xudo kalomini tinglab uni bajo keltirganlar baxtlidir!
29Ko’pdan-ko’p xaloyiq yig’ila boshlagach, Iso so’z ochib dedi: “Bu nasl yomondir! Bu nasl bir dalil izlamoqda, ammo Yunus payg’ambarning alomatidan boshqa unga dalil berilmaydi.
30Yunus Nineviya aholisi uchun qanday alomatli bo’lgan bo’lsa, Inson O’g’li ham bu nasl uchun Shunday alomatli bo’ladi.
31Janub malikasi qiyomat kunida bu nasl odamlari bilan birga tirilib, ularni mahkum etadi. Chunki Sulaymonning hikmatini tinglash uchun dunyoning olis elidan kelgan. Hamda mana, Sulaymondan buyukrog’i bu erdadir!
32Nineviya odamlari qiyomat kunida bu nasl bilan birga turib, uni mahkum etadilar. Chunki ular Yunusning va’zi sababli tazarru qilganlar. Hamda mana, Yunusdan buyukrog’i bu erdadir!”
33“Hech kim shamni yoqib, uni ko’rinmas erga yoki chelakning tagiga qo’ymaydi. Aksincha, kirganlar ziyoni ko’rsin, deb uni shamdonga qo’yadi.
34Tanning chirog’i – ko’z. Aga ko’zing tiniq bo’lsa, butun taning ham nurli bo’lar. Agarda ko’zing yomon bo’lsa, taning ham qorong’i bo’lar.
35Shuning uchun ichingdagi nur qorong’i bo’lmasligiga e’tibor ber.
36Agar taningda biron qorong’i qism bo’lmay, hamma joyi nurlanib tursa, shunda yonar chiroq seni yoritgandek, butun taning ham yorqin bo’lar”.
37Iso bularni gapirib turganda, bir farziy Uni dasturxonga taklif qildi. Iso uning uyiga kirib, ovqatlanishga o’tirdi.
38Iso ovqatdan oldin qo’llarini yuvmaganini farziy ko’rib, ajablandi.
39Rabbimiz Iso unga dedi: “Ey farziylar, sizlar piyolayu tovoqning sirtini tozalaysiz-u, ammo ichingiz talonchilik va yovuzlikka to’lib-toshadi!
40Hoy befahmlar! Sirtni yaratgan ichni ham yaratgan emasmi?
41Yaxshisi, o’zingizda boridan xayr-sadaqa beringlar, shunda sizlar uchun hamma narsa halol bo’ladi.
42Ey farziylar, holingizga voy! Sizlar yalpiz, za’faron va har xil sabzavotdan ushr berasiz-u, ammo haqqoniyat va Xudo sevgisiga beparvosizlar! Bularning birini bajara turib, ikkinchisini ham tashlab qo’ymasligingiz kerak edi.
43Ey farziylar, holingizga voy! Sizlar ibodatxonalarda to’rda o’tirish va xalq yig’inlarida alik olishni yaxshi ko’rasizlar.
44Holingizga voy, ey munofiq tafsirchilar hamda farziylar! Sizlar odamlar sezmay ustidan bosib o’tgan belgisiz qabrlarga o’xshaysizlar”.
45Shu mahalda Tavrot tafsirchilaridan bir so’zga chiqib Isoga: “Ustoz, bu so’zlarni aytib, bizni ham ranjitding-ku”, - dedi.
46Iso esa aytdi: “Ey tafsirchilar, sizlarning ham holingizga voy! Siz ko’tarib bo’lmaydigan yuklarni insonlarga yuklaysiz-u, o’zlaringiz esa u yuklarga barmog’ingizni ham tekkizmaysizlar.
47Holingizga voy! Sizlar ota-bobolaringiz o’ldirgan payg’ambarlarga maqbara qurasizlar.
48Shu bilan ota-bobolaringizning qilmishlarini tasdiqlab, ularga hamfikrdek bo’lmoqdasizlar. Ular-chi payg’ambarlarni o’ldirishgandi, sizlar esa ularga maqbara qurib yuribsizlar!
49Shuning uchun ham Xudo O’z hikmatlarida Shunday degan: “Men ularga payg’ambarlar va rasullar yuboraman. Ulardan ba’zilarini o’ldiradilar, ba’zilarini esa quvg’in qiladilar”.
50-51Shu sababli, dunyo bino bo’lgandan beri to’kilgan barcha payg’ambarlar qoni, Hobildan tortib, qurbongoh ila ma’bad orasida o’ldirilgan Zakariyogacha to’kilgan barcha qonlar shu naslning bo’yniga tushadi! Ha, sizlarga yana aytamanki, bu qonlar shu nasldan talab qilinadi!
52Ey tafsirchilar, ma’rifat kalitini qo’lga olganingiz uchun holingizga voy! O’zlaringiz-ku eshikdan kirganingiz yo’q, kirmoqchi bo’lganlarga esa to’sqinlik qilib turibsizlar”.
53Iso bularni endi aytib tugatar ekan, ulamolar va farziylar Uni qattiq siquvga oldilar, ko’plab so’roqlarga javob berishga majburladilar.
54Uning og’zidan Uni ayblovchi biron gap chiqishini poylab, Uni tuzoqqa tushirish payida edilar.

12-bob
1Shu orada minglarcha odam to’planib, bir-birini ezayotganday tuyular edi. Iso oldin O’z shogirdlariga qarab so’zlay boshladi: farziylarning xamirturushidan (ya’ni riyokorligidan) ehtiyot bo’linglar!
2Ochilmay qoladigan hech yopiq narsa yo’q, bilinmay qoladigan hech qanday sir yo’q.
3Sizning qorong’ilikda so’zlayotganlaringiz yorug’likda eshitilajak, berk eshiklar orqasida quloqqa shivirlaganlaringiz tomlar uzra e’lon etilajak”.
4“Men siz, do’stlarimga aytaman: badanni o’ldirib, keyin boshqa biron narsa qilishga qodir bo’lmaganlardan qo’rqmanglar.
5Biroq kimdan qo’rqishingiz kerakligini sizlarga uqtiray: kishini o’ldirgandan keyin jahannamga tashlashga ham qodir bo’lgan Xudodan qo’rqinglar. Ha, sizlarga aytaman, Undan qo’rqinglar!
6Beshta chumchuq ikki tangaga sotilmaydimi? Xudo huzurida bularning birisi ham unutilmagay.
7Sizlarga kelsak, boshingizdagi sochlar ham bari sanoqli. Demak, qo’rqmanglar, siz ko’pdan-ko’p chumchuqlardan qadrliroqsiz.
8Sizlarga yana shuni aytay: kimda-kim insonlar odida Meni tan olsa, Inson O’g’li ham Xudo farishtalari oldida uni tan oladi.
9Biroq kimda-kim insonlar oldida Meni inkor etsa, u Xudo farishtalari oldida ham inkor etiladi.
10Kimki Inson O’g’liga qarshi so’z aytsa, kechiriladi. Lekin kim Muqaddas Ruhni kufr qilsa, kechirilmaydi.
11Sizlarni diniy hay’atlar va boshliqlar, hokimlar oldiga olib kelganlarida nima deb, qanday gapirib, o’zimizni himoya qilamiz, deb qayg’urmanglar.
12Chunki nima deyish kerakligini o’sha onda Muqaddas Ruh sizlarga o’rgatadi”.
13Xaloyiq ichidan kimdir Isoga: Ustoz, akamga ayt, merosni men bilan bo’lsin, - dedi.
14Iso unga: Ey inson! Meni sizlarga kim qozi yoki meros bo’luvchi qilib qo’ydi? – dedi.
15Keyin xaloyiqqa: Ehtiyot bo’linglar, o’zingizni har turli tamagirlikdan saqlanglar. Zero inson umri uning mol-mulki ko’pligiga bog’liq emas, - dedi.
16Iso ularga Shunday masal keltirdi: “Bir boy odamning dalasi mo’l hosil berib turar ekan.
17Boy o’z-o’ziga: Nima qilay? Hosilni qo’yadigan joyim yo’q, - deb o’ylab yurgan ekan.
18Mana bunday qilaman, - debdi oxiri, - omborlarimni buzib, kattarog’ini quraman, butun g’alla va mollarimni shu erga joylayman.
19So’ng o’z-o’zimga: Ey jonim, deyman, sen ko’p yillarga etgulik davlat to’plading. Endi rohat qil, eb-ichgin, kayf-safo surgin, - debdi.
20Lekin Xudo unga: Ey nodon! Bu kechayoq joning olinadi. Shunda bu tejab qo’yganlaring kimga qoladi? – debdi.
21O’zi uchun boylik to’plab, Xudo nazarida boyimagan kishining qismati ana Shunday bo’ladi”.
22Iso shogirdlariga yana dedi: "Binobarin, sizlarga aytamanki, nima eymiz, deb joningiz uchun, nima kiyamiz, deb taningiz uchun tashvishlanib yurmanglar.
23Jon ovqatdan, tan esa kiyimdan a’lodir.
24Qarg’alarga qaranglar: ular na ekadi, na o’radi, na omborlari va na qo’rxonalari bor. Shunga qaramay, Xudo ularning rizqini beradi. Sizlar esa qushlardan naqadar qadrlisizlar!
25Sizlardan kim tashvishlanib, o’z umrini bir lahza bo’lsin uzaytira olar ekan?
26Bu qadar kichik ishni qilishga qurbingiz etmas ekan, boshqa narsalar tashvishini qilmoq ne darkor?
27Piyozgullarga qaranglar, ular qanday o’sadi! Ular mehnat ham qilmaydi, charx ham yigirmaydi. Ammo sizlarga aytamanki, hatto podshoh Sulaymon o’zining shuhrat cho’qqisida ham bularning biriday kiyinmagan edi.
28Bugun bor bo’lib, ertaga o’choqqa tashlanadigan dasht o’tiga Xudo bunday zeb bergan bo’lsa, sizlarni undan kam ko’rarmikin, ey imoni sustlar!
29Nima eymiz, nima ichamiz, deb qayg’urib yurib, bezovta bo’lmanglar.
30Dunyo xalqlari hadeb bu narsalarning payida yuradilar. Lekin sizlarning Otangiz bularga muhtoj ekanligingizni biladi-ku!
31Sizlar yaxshisi Xudo Shohligi payida bo’linglar va qolgani sizga nasib etadi.
32Qo’rqmagil, ey kichik poda! Otangiz shohlikni sizlarga berishni munosib ko’rdi.
33Mol-mulkingizni sotib, sadaqa beringlar. O’zingizga eskirmaydigan hamyonlar qilib, ko’klarda bitmas-tuganmas xazina hozirlanglar. U erda ularga o’g’ri ham yaqinlashmas, kuya ham tushmas.
34Xazinangiz qaerda bo’lsa, yuragingiz ham o’sha erda bo’lur".
35“Bellaringiz belbog’li, chiroqlaringiz yonib tursin!
36sizlar xo’jayin to’ydan qaytishini kutib turgan, u kelib eshikni taqillatishi bilan ochib berishga tayyor turgan odamlardek bo’linglar.
37Xo’jayin kelganida xushyor holda ko’rgan xizmatkorlar baxtlidir! Sizlarga chinini aytayin, u xizmatkorlarini o’tqazib, bel bog’lagancha o’zi ularning xizmatiga tushib ketadi.
38Xoh yarim kechada, xoh tong otarda xo’jayin kelib qolsa-yu xizmatkorlarni Shunday holda uchratsa, ular qanday baxtlidirlar!
39Ammo bilinglarki, agar uy egasi o’g’ri qay soatda kelishini bilganida, u bedor bo’lib, uyiga lahim qazilishiga yo’l qo’ymas edi.
40Shuningdek, sizlar ham tayyor bo’lib turinglar, chunki Inson o’g’li siz o’ylamagan soatda kelib qoladi”.
41Shu payt Butrus Isodan: “Rabbiy Sen u masalni faqat biz uchun aytyapsanmi, yoki hamma uchunmi?” – deb so’radi.
42Rabbimiz Iso dedi: “Uy ahliga o’z vaqtida rizq-ro’z tarqatish uchun xo’jayin xizmatkorlariga boshliq qilib qo’ygan ishonchli va aqlli uy boshqaruvchi kim?
43Xo’jayin kelib, xizmatkorini yumush qilib turganida ko’rsa, u qanday baxtlidir!
44Sizlarga chinini aytayin, o’zining butun mol-mulklari ustidan uni nazoratchi qilib qo’yadi.
45Mabodo u xizmatkor o’z ko’nglida: “Xo’jayinim yaqin orada kelmaydi”, deb qarolu cho’rilarni ura ketsa-da, eb-ichib mast-alast bo’lsa,
46u xo’jayin xizmatkori kutmagan bir kunda, o’ylamagan bir soatda kelib qoladi-yu, uni tilka-pora qilib, booshiga dahriylar kunini soladi.
47Xo’jayinning xohishini bilib, tayyor bo’lmagan, xo’jayin istagicha ish tutmagan xizmatkor ko’p tayoq eydi.
48Bilmay turib jazoga munosib ish qilgan xizmatkor esa oz tayoq eydi. Kimga ko’p berilgan bo’lsa, undan ko’p talab qilinadi. Kimga ko’p ishonib topshirilgan bo’lsa, undan ko’proq undiriladi”.
49“Men er yuziga o’t yoqish uchun keldim. O’t endiyoq alanga olishini qanchalar istardim!
50Men juda og’ir dard-alamni boshdan kechirishim kerak. Bu amalga oshmaguncha naqadar qiynalaman!
51Meni er yuziga tinchlik keltirish uchun kelgan, deb o’ylaysizlarmi? Sizga yo’q, aksincha, nizo solgani kelganman, deyapman.
52Zero bundan buyon bir uyda besh kishi o’zaro bo’lingan bo’ladi, uchtasi ikkitasiga va ikkitasi uchtasiga qarshi tarafkashlik qiladi.
53Ota o’g’liga qarshi, o’g’il otasiga qarshi, ona qiziga qarshi, qiz onasiga qarshi, qaynona keliniga qarshi, kelin qaynonasiga qarshi chiqadi”.
54Iso xalq ommasiga yana ushbuni ham aytdi: “Siz g’arbdan bulut ko’tarilganini ko’rdingizmi, hamon “jala bo’ladi” deysizlar va xuddi Shunday bo’ladi.
55Janub shamoli esgan vaqtda sizlar “jazirama issiq bo’ladi” deysizlar va Shunday bo’ladi.
56Ey riyokorlar! Eru ko’k yuzini aniqlay bilasiz-u, nega bu vaqt soatning ma’nosini bila olmaysizlar?
57Nahotki o’zingizcha to’g’ri yo’lni payqamasangiz?
58Sen raqibing bilan birga mahkamaga borayotganingda yo’l-yo’lakay u bilan kelishishga harakat qil. Aks holda u seni qozining oldiga sudrab keladi, qozi seni zindonbonga topshiradi, zindonbon esa seni zindon qa’riga tashlaydi.
59Senga gapim shuki: so’nggi tiyinni to’lamaguningcha, u erdan chiqmaysan.

13-bob
1O’sha vaqtda kimlardir Isoga kelib, hokim Pilat o’ldirgan jalilaliklar haqida xabar qilishdi. Pilat ularni tig’dan o’tkazib, qonlarini o’zlari so’ygan qurbonlar qoniga aralashtirib tashlagan edi.
2Iso xabarchilarga dedi: “Sizningcha, bu jalilaliklar boshqa butun Jalila kishilaridan ko’proq gunohkor bo’lgani uchun shunchalik jafo chekdilarmi?
3Sizga yo’q deyman, lekin tavba qilmasangiz, hammalaringiz ham ular kabi halok bo’lasiz.
4Masalan Siloam minorasi qulaganda, o’n sakkiz kishi ezilib nobud bo’lgan edi. Sizlar bu kishilarni Quddusda yashovchi hammadan ko’ra aybdorroq deb o’ylaysizmi?
5Sizga yo’q deyman. Lekin tavba qilmasangiz, hammalaringiz ham ular kabi halok bo’lasiz”.
6Iso quyidagi masalni ham aytib berdi: “Bir kishining uzumzorida o’tqazilgan anjir daraxti bor ekan. Kishi kelib, undan meva izlabdi-yu, lekin topolmabdi.
7U bog’bonga: Men uch yildan beri bu anjir daraxtidan meva izlab kelaman va topolmayman. Uni kesib tashla. Nega u erni band qilib turibdi? – deb aytibdi.
8Bog’bon esa Shunday javob beribdi: Xo’jayin, daraxtingiz bu yil ham tursin. Men uning yon-bag’irlarini bir chopib go’ng solay.
9Balki meva berar. Mayli, agar bermasa, unda kelgusi yil kesib tashlarsiz”.
10Shanba kuni Iso yahudiy ibodatxonalarining birida ta’lim berayotgan edi.
11U erdagi bir ayol o’n sakkiz yildan beri yomon ruhdan qiynalib og’rigan, ikki bukilgan, qaddini sira tiklayolmas edi.
12Iso uni ko’rgach, yoniga chaqirib dedi: Ey xotin, sen dardingdan xalos bo’lding!
13So’ng qo’llarini ayolning boshiga qo’ydi. Ayol qaddi tiklandi-qoldi. Xudoga olqishlar ayta boshladi.
14Iso dam olish kuni ham shifolash bilan mashg’ul ekanligini ko’rgan jamoaboshi achchiqlanib, jamoaga: Ishlash uchun olti kun bor. Davolanmoqchi bo’lsangiz, shanbadan boshqa kun kelinglar, - dedi.
15Rabbimiz Iso unga javoban dedi: Ey munofiq! Shanba kuni bo’lishiga qaramay, har biringiz o’z ho’kiz yoki eshagingizni oxurdan echib sug’organi olib bormaysizmi?
16Shunga ko’ra, o’n sakkiz yildan beri shayton bog’lab qo’ygan, bobomiz Ibrohim qizi hisoblangan bu ayolni shanba kuni kishanlaridan ozod qilish o’rinli emasmidi?
17Isoning bu so’zlari unga qarshilik ko’rsatganlarning hamasini uyatga qo’ydi. Butun xalq esa Iso bajarayotgan barcha ajoyib ishlarni ko’rgani sayin quvonar edi.
18Iso yana so’z oldi: “Xudoning Shohligi nimaga o’xshash? Uni nimaga tenglashtirayin?
19U bir odam o’z bog’iga ekkan xantal urug’iga o’xshar. Urug’ unib, ulkan daraxt bo’libdi-ki, shohlari aro ko’k qushlari ham qo’nib uya quribdi”.
20Tag’in dedi: “Xudoning Shohligini nimaga o’xshatay?
21U bir ayol butun xamirni oshirish uchun uch tog’ora unga qorishtirib solgan xamirturush burdasiga o’xshar”.
22Iso Quddus tomon yo’l olib, Shaharma-qishloq yurib, ta’lim berar edi.
23Kimdir Unga savol berdi: Hazrat, najot topadiganlar ozmi? Iso hammaga aytdi:
24“Tor eshikdan kirish uchun jon kuydiringlar. Sizga shuni aytay:
25Uy egasi turib eshikni berkitib qo’ygach, ko’plar kirish uchun intiladilar, biroq kira olmaydilar. O’shanda sizlar ham tashqarida qolib: Yo Rabbiy, yo Rabbiy, bizlarga ochib ber! – deb eshikni taqillata boshlaysizlar. Lekin U sizlarga: Kim va qaerdan ekaningizni bilmayman, - deb javob beradi.
26Shunda sizlar: Biz Sening oldingda eb-ichdik, Sen bizning ko’chalarda ta’lim berib yurding-ku, - deb aytasizlar.
27U esa: Kimsiz, qaerdansiz, bilmayman, deb sizlarga aytib edim-ku. Ey badkirdorlar to’dasi, Mening ko’zimdan uzoqlashinglar! – deydi.
28O’shanda yig’i-sig’i va ohu vohlar chekasizlar. Chunki o’zingizni tashqariga quvg’indi, Ibrohim, Ishoq, Yoqub va barcha payg’ambarlarni esa Xudoning Shohligi soyasida ko’rasizlar.
29Sharqu g’arbdan, shimolu janubdan odamlar kelib, Xudo Shohligida ziyofatga o’tiradilar.
30O’sha vaqt ba’zi oxirgilar birinchi, birinchilar esa oxirgi bo’ladi”.
31O’sha kuni farziylardan ayrimlari Isoning oldiga kelib: Bu erdan chiqib ket, chunki Hirod Seni o’ldirmoqchi, - deyishdi.
32Iso ularga Shunday dedi: Borib u tulkiga aytinglar: Men bugun va erta jinlarni quvib, shifokorlik qilmoqdaman. Uchinchi kuniyoq davrim tugar.
33Shunday bo’lsa ham, Men bugun, erta va indin O’z yo’limdan og’may yuraverishim kerak. Chunki payg’ambar Quddusdan tashqarida o’ldirilishi maholdir.
34O Quddus, Quddus! Payg’ambarlarni qatl qilib, huzuringga yuborilganlarni toshbo’ron qilguvchi Shahar! Tovuq o’z jo’jalarini qanotlari ostiga qanday to’plasa, Men ham sening bolalaringni necha bor Shunday to’plamoqchi bo’ldim va lekin siz istamadingiz.
35Mana, sizning uy-joyingiz huvillab qoladi. Sizga shuni aytib qo’yay: “Xudovand nomidan Kelayotgan muborak”, - deb xitob qilmaguningizcha, Meni yana ko’rmaysizlar.

14-bob
1Bir shanba kuni Iso farziylar mazhabi boshliqlaridan birining uyiga mehmonga bordi. Uni zimdan kuzatib turishardi.
2Isoning oldida istisqo dardidan qiynalib yurgan bir odam paydo bo’ldi.
3Iso uni ko’rishi bilan Tavrot tafsirchilari va farziylarga qayrilib: Dam olish kunida kishini shifolash mumkinmi, yo’qmi? – deb so’radi.
4Ular esa indamadilar. Iso bu odamni ushladi-da, shifolab, jo’natib yubordi.
5So’ng din peshvolariga dedi: Sizlardan kimningdir o’g’li yoki ho’kizi quduqqa tushib ketsa, shanba kuni bo’lishiga qaramay, darhol chiqarib olmasmidingiz?
6Ular esa bu gapga biron javob topa olmadilar.
7Mehmonlar to’rda o’tirishga intilayotganlarini payqagan Iso ularga ibratli naql aytdi:
8“Seni birov nikoh to’yiga chaqirsa, to’rga chiqib o’tiraverma. Ehtimol, taklif etilganlar orasida sendan e’tiborlirog’i bo’lib qolar.
9Shunda ikkovingizni ham chaqirgan mezbon kelib senga: “Bu o’rinni unga bo’shatib ber”, - deyishi mumkin. Sen esa hijolat tortib, poygahda o’tirishga majbur bo’lasan.
10Shuning uchun taklif etilgan bo’lsang, poygahda o’tirib tur, toki mezbonning o’zi kelib senga : “Do’stim, iltimos to’rga chiqqin”, - deb aytsin. Shunda boshqa mehmonlar ko’zida sening hurmating ortadi.
11Kimki o’zini yuqori olsa, pasaytiriladi. Kimki o’zini past olsa, yuksaltiriladi”.
12So’ng Iso O’zini taklif qilgan uy egasiga dedi: “Tushki yoki kechki ziyofat qilganingda, do’st, aka-uka, qarindosh-urug’ va boy qo’shnilaringnigina chaqirib turma. Chunki ular ham seni chaqirib, qarimta qilishiga to’g’ri keladi.
13Aksincha, ziyofat berganingda, qashshoq, mayib, shol va ko’rlarni chaqir.
14Shunda sen baxtlisan. Chunki ular senga qarimtasini qaytara olmasa-da, lekin qiyomatda solihlar tirilganida sen buning qarimtasini ko’rasan”.
15Iso bilan birga dasturxon atrofida o’tirganlardan biri bu so’zlarni eshitib, Unga: Xudoning Shohligida tuz totgan kishi baxtlidir! – dedi.
16Iso O’z navbatida unga dedi: “Bir odam kechki katta dasturxon yasab, ko’plarni taklif etibdi.
17Ziyofat vaqti etganida: Kelinglar, dasturxon tayyor bo’ldi, - deb mehmonlarni chaqirmoq uchun xizmatkorini yuboribdi.
18Shunda hammalari kelishib olgandek, uzr so’ray boshlashibdi. Birinchisi unga: Men er sotib oldim, borib uni ko’rishim kerak. Iltimos, meni kechiring, - debdi.
19Boshqasi esa: Men besh juft ho’kiz sotib oldim, ularni sinagani boryapman. Iltimos, meni kechiring, - debdi.
20Uchinchi birovi ham: Men xotin oldim, Shuning uchun kelolmayman, - debdi.
21Xizmatkor qaytib kelib, xo’jayiniga vaziyatni tushuntiribdi. Xo’jayin g’azablanib, xizmatkoriga: Tez bo’l, Shaharning yo’lak va ko’chalarini kezib chiq, qashshoq, mayib, shol va ko’rlarni bu erga olib kel, - debdi.
22Xizmatkor borib kelib: Xo’jayin buyurganlaringizni bajardim-u, yana ham bo’sh joy bor, - debdi.
23Shunda xo’jayin xizmatkorga: Yo’llarga chiq, so’qmoqlarga bor, elni kelishga qista, toki uyim to’lsin, - debdi.
24Sizlarga aytamanki, chaqirilgan odamlardan birortasi ham ziyofatimdan totib ko’rmaydi. [Chunki da’vat etilganlar ko’p, ammo tanlanganlar ozdir.]”
25Ko’pdan-ko’p xaloyiq Iso bilan birga borar ekan, U o’girilib ularga dedi:
26“Agar kim Mening huzurimga kelsa-yu, o’zining ota-onasi, xotini, bola-chaqasi, aka-ukasi, opa-singillari va hatto o’z jonidan ko’ngil uzmasa, u Mening shogirdim bo’lolmaydi.
27Kimki o’z xochini ko’tarib orqamdan yurmasa, Mening shogirdim bo’lolmaydi.
28Sizlardan birortangiz imorat qurmoqchi bo’lsangiz, uni bitirish uchun mablag’ etarlimi, deb oldindan xarajatini hisoblab chiqmaysizmi?
29Bo’lmasa poydevor solib, imorat qura bilmasangiz, o’tgan-ketgan ko’rib:
30“Bu odam qurishni boshladi-yu bitira olmadi”, - deb masxara qilishadi.
31Yoki qaysi podshoh boshqa bir podshohga qarshi urushga borsa, o’zimning o’n ming askarim bilan yigirma ming askarga qarshi chiqishga kuchim etarmikin, deb oldindan o’tirib maslahatlashmas ekan?
32Kuch etmasa, dushman hali uzoqdaligida uning oldiga elchi yuborib sulh so’raydi.
33Shunday qilib, sizlardan har biringiz o’zingizning bor-yo’g’ingizdan ko’ngil uzmasangiz, Mening shogirdim bo’lolmaysiz.
34Tuz – yaxshi narsa. Lekin tuz o’z ta’mini yo’qotsa, uni yana nima bilan sho’r qilish mumkin?
35Erga ham, go’ngga ham yaramaydi, uni axlatga tashlab yuboradilar. Kimning eshitar qulog’i bo’lsa, eshitsin!”

15-bob
1Har qanday gunohkor odamlar va soliqchilar Isoni tinglash uchun Uning oldiga oqib kelar edilar.
2Buni ko’rgan farziylar va ulamolar: “Mana, U gunohkorlarni qabul qilib, birga eb-ichmoqda”, - deb norozilik bildirdilar.
3Iso esa ularga quyidagi masalni aytib berdi:
4“Sizlardan kimningdir yuzta qo’yi bo’lsa-yu, ulardan birortasini yo’qotsa, to’qson to’qqiztasini dashtda qoldirib, yo’qolgan qo’yni topmaguncha qidirmaydimi?
5Uni topgach, quvonib elkasiga olib ko’tarib ketadi.
6Uyga kelgach, do’stlari bilan qo’shnilarni chaqirib: “Men bilan birga quvoninglar, men yo’qolgan qo’yimni topdim”, - deydi.
7Sizlarga aytamanki, xuddi shunga o’xshab, tavbaga hojat sezmagan to’qson to’qqiz taqvodordan ko’ra, tavba qilgan bittagina gunohkor uchun osmonda shodlik bo’ladi”.
8“Yoki qaysi bir ayolning o’nta kumush tangasi bo’lsa-da, bittasini yo’qotib qo’ysa, u sham yoqib pulni topmagunicha uyini supurib-sidirib sinchiklab qidirmaydimi?
9Pulni topgach, dugonalari bilan qo’shnilarini chaqirib: “Men bilan birga quvoninglar, men yo’qolgan tangamni topdim”, - deydi.
10Sizlarga aytamanki, xuddi Shuningdek, tavba qilgan bitta gunohkor uchun Xudo farishtalari huzurida shodlik bo’ladi”.
11Iso yana dedi: “Bir odamning ikki o’g’li bor ekan.
12Ularning kichigi otasiga: Ota, mol-mulkingizdan menga tegishli qismini bering, - debdi. Ota bisotini ikki o’g’liga bo’lib beribdi.
13Bir necha kundan keyin kichik o’g’il bor-yo’g’ini yig’ishtirib, uzoq bir mamlakatga ketibdi. U erda shaloq yashab, mol-dunyosini ko’kka sovurib yuribdi.
14Borini isrof etgandan keyin, u mamlakatda og’ir qahatchilik boshlanibdi, yigit ham muhtojlikka yo’liqibdi.
15U borib, bu mamlakat fuqarolaridan biriga yollanibdi. U esa yigitni o’z dalasidagi to’ng’izlarni boqishga yuboribdi.
16Nihoyat yigit to’ng’izlar eydigan qo’zoqlar bilan qornini to’ydirishga ham zor bo’libdi, lekin unga shuni ham ravo ko’rishmas ekan.
17O’ziga kelgach u debdi: “Otamning qanchadan-qancha yollanma ishchilarining noni oshib-toshib yotibdi, men esa bu erda ochlikdan o’lyapman.
18Endi otamning oldiga boray va unga: Ota, men Xudoga va sizga qarshi gunoh qildim.
19Endi sizning o’g’lingiz atalishga loyiq emasman. Meni yollanma ishchilaringiz qatoriga qabul qilsangiz bas, deyman”.
20Yigit otasi oldiga ravona bo’libdi. U hali uzoqda kelayotganligidayoq,otasi o’g’lini ko’rib, ko’ngli bo’shab ketibdi. Yugurgancha borib, o’g’lining bo’ynidan quchib, yuz-ko’zlaridan o’pibdi.
21O’g’li unga: Ota, men Xudoga va sizga qarshi gunoh qildim. Endi sizning o’g’lingiz deb atalishga loyiq emasman, - debdi.
22Ota xizmatkorlariga Shunday buyuribdi: Tez bo’ling, eng nafis to’n keltirib elkasiga yoping, qo’liga uzuk taqing, oyoqlariga choriq kiygizinglar.
23Bo’rdoqini olib chiqib, so’yinglar, eb-ichaylik, xursandchilik qilaylik.
24Chunki mening bu o’g’lim o’lgan edi – tirildi, yo’qolgan edi – topildi. Shunday qilib, xursandchilik qila boshlabdilar.
25Katta o’g’il shu paytda dalada ekan. Qaytayotib uyga yaqinlashganda, qulog’iga cholg’u va o’yin-kulgu sadolari eshitilibdi.
26Xizmatkorlardan birini chaqirib: Nima gap? – deb so’rabdi.
27Ukangiz keldi, otangiz uni sog’-salomat ko’rgani uchun bo’rdoqini so’ydilar, - debdi u.
28Shunda katta o’g’il achchiqlanib, ichkariga kirgisi kelmabdi. Otasi esa tashqariga chiqib, o’g’liga o’tinib gapiribdi.
29U otasiga javob beribdi: Men shuncha yildan beri sizga xizmat qilaman. Sira sizning buyrug’ingizga qarshi chiqqanim yo’q. Lekin do’stlarim bilan xursandchilik qilishim uchun siz menga bitta uloq ham atamadingiz.
30Ammo mol-mulkingizni fohishalarga sarflab qaytgan anavi o’g’lingizga bo’rdoqi so’yibsiz!
31Otasi unga Shunday javob beribdi: O’g’lim! Sen doimo men bilan birgasan, mening hamma narsam seniki.
32Biroq bugun shodlanish, xursandchilik qilish kerak. Chunki sening bu ukang o’lgan edi – tirildi, yo’qolgan edi – topildi”.

16-bob
1Iso O’z shogirdlariga ham aytdi: “Bir boyning xo’jalik ishlarini boshqaruvchisi bor ekan. Boyning qulog’iga, ish boshqaruvchi mol-mulkingizni bejo sarf qilib yuribdi, degan chaquv etibdi.
2Shunda boy ish boshqaruvchini chaqirib: Sen to’g’ringda uzunquloq gap yuribdi. Ishlaringning hisobini ber, sen endi uyimni boshqarolmaysan, - debdi.
3Ish boshqaruvchi o’zicha: Nima qilsam ekan? – debdi. – Xo’jayinim boshqaruvchilikni qo’limdan olyapti. Er qazishga kuchim etmaydi, tilanchilik qilish esa menga uyat.
4Boshqaruvchilikdan bo’shatilganimdan so’ng odamlar yana o’z uylariga qabul qilishlari uchun nima qilsam bo’ladi? So’ng: Ha, topdim! – debdi-da,
5Xo’jayinidan qarz bo’lganlarning har birini alohida yoniga chaqiribdi. Birinchisidan so’rabdi: Xo’jayinimdan qancha qarzing bor?
6Yuz kuva zaytun moyi, - javob beribdi u. Tilxatingni ol, tezda o’tirib ellik kuva deb yoz! – debdi unga ish boshqaruvchi.
7Keyin boshqasidan ham so’rabdi: Sening qancha qarzing bor? Yuz qanor bug’doy, - javob beribdi u. Unga ham: Tilxatingni ol, sakson qanor deb yoz! – debdi.
8Xo’jayini esa o’zining bu shum ish boshqaruvchisini, aqlli ish qilding deb maqtabdi. Chindan ham bu dunyoning odamlari o’zlariga o’xshaganlar orasida nur ahlidan ko’ra es-hushliroq harakat qiladilar”.
9“Men sizga aytamanki, bu bevafo dunyoning boyligidan foydalanib do’st orttiringlar, toki bu boylik tugagach, sizlarni abadiy makonlarga qabul qilsinlar.
10Kichik ishda sadoqatli bo’lgan buyuk ishda ham sadoqatlidir. Kichik ishda sadoqatsiz bo’lgan buyuk ishda ham sadoqatsizdir.
11Agar siz bu bevafo dunyoning boyligiga sodiq bo’lmasangiz, haqiqiy boylikni sizga kim ishonib beradi?
12Agar boshqalarning narsasisa sodiq bo’lmasangiz, o’z nasibangizni sizga kim beradi?
13Hech qanday xizmatkor ikki xo’jayinga xizmat qilolmaydi. U yo birini yomon ko’rib, boshqasini sevadi, yoki biriga ixlos qo’yib, boshqasini xor qiladi. Siz ham Xudoga, ham pulga birdek sig’ina olmaysiz”.
14Farziy mazhabidagilar bularni eshitib, pulparast bo’lganlari uchun Isoga mazax qila boshladilar.
15Iso ularga dedi: “Siz odamlar oldida o’zingizni taqvodor qilib ko’rsatasizlar, lekin Xudo yuragingizni biladi. Ana, odamlarda ko’kka ko’tarilgan neki bo’lmasin, Xudo nazarida jirkanchdir.
16Tavrot va Payg’ambarlar davri Yahyo kelguncha davom etdi. U vaqtdan buyon Xudo Shohligi to’g’risidagi Xushxabar va’z qilinmoqda va hamma bu Shohlikka kirish uchun zo’r bermoqda.
17Biroq Tavrotdan bir chiziq yo’qolishidan ko’ra, eru osmonning yo’qolishi osonroqdir.
18Kimda-kim o’z xotinidan ajralib, boshqasiga uylansa, zino qilgan bo’ladi. Shuningdek, eridan ajralgan xotinga uylangan kishi ham zino qilgan bo’ladi”.
19“Kimxob va shoyi kiyimlar kiyib, har kuni dabdabali bazmlarda kayf-safo surgan bir boy odam bor ekan.
20Boyning darvozasi oldida hamma badaniga yara toshgan Lazar ismli bir qashshoq gadoy yotar ekan.
21U boy dasturxonidan to’kilgan ushoqlar bilan qorin to’ydirishni orzu qilar, itlar esa kelib uning yaralarini yalab ketar ekan.
22Bir kuni gadoy o’lib qolibdi, farishtalar uni Ibrohim alayhissalomning yoniga olib boribdilar. Keyin boy ham o’lib, uni ko’mishibdi.
23Tamug’ azobidan o’tar ekan, boy boshini ko’tarib uzoqdagi Ibrohimni va uning yonidagi Lazarni ko’ribdi.
24U faryod ko’tarib: Ey Ibrohim ota! Menga rahm qilib Lazarni yuborgin, u barmog’ining uchini suvga botirib, tilimga suv tomizsin. Chunki men bu olovda ko’p azob chekyapman, - debdi.
25Ibrohim unga Shunday javob beribdi: Unutma, o’g’lim, sen hayotingda yaxshilik nasibangni olib bo’lding. Lazar esa yomonlik nasibasini olib bo’ldi. Endi u bu erda tasalli topyapti, sen bo’lsang, azob chekyapsan.
26Bundan tashqari siz bilan bizning oramizda tubsiz jarlik bor. Bu erdan siz tomon o’tmoqchi bo’lganlar o’ta olmaydilar va u erdan biz tomon ham o’tmaydilar.
27Unday bo’lsa, ey ota, sendan o’tinib so’rayman, Lazarni otamning uyiga yuborgin.
28Mening beshta ukam bor. Ular ham bu azobli joyga kelmasliklari uchun ularni ogohlantirib qo’ysin, - debdi boy.
29Ibrohim unga: Ular Muso payg’ambarni va boshqa payg’ambarlarni bilishadi, ularga quloq solishsin, - debdi.
30Boy esa: Yo’q, Ibrohim ota, quloq solmaslar. Faqat o’liklardan biri ularning oldiga borsa, o’shanda tavba qilarlar, - debdi.
31Ibrohim Shunday debdi: Agar Muso va boshqa payg’ambarlarga quloq solmagan bo’lsalar, o’liklardan biri tirilib borsa ham ishonmaydilar”.

17-bob
1Iso O’z shogirdlariga yana dedi: “Vasvasalar kelishi shaksizdir. Lekin kim orqali kelsa, o’sha odamning holiga voy!
2Bu kichiklardan birontasini yo’ldan ozdirgandan ko’ra, uning bo’yniga tegirmon toshini osib, dengizga tashlanishi u uchun foydaliroq bo’lar edi.
3O’zlaringizga ehtiyot bo’linglar! Agar birodaring gunoh qilsa, unga tanbeh ber. Agar tavba qilsa, uni kechir.
4Agar senga qarshi bir kunning o’zida etti marta gunoh qilsa-yu, etti marta senga qaytib kelib: “Tavba qildim”, - desa, uni kechirib yubor”.
5Havoriylar Rabbimiz Isoga: Imonimizga imon qo’sh, - dedilar.
6Rabbimiz javob berdi: Agar zig’irday imoningiz bo’lib, shu tut daraxtiga: “Ildizing bilan qo’porilib chiq va dengizga ko’chib ildiz ot”, - desangiz, daraxt sizga bo’ysunadi.
7“Oranigzdagi qay biringiz qo’sh haydovchi yoki podachi xizmatkoringiz daladan qaytgach, unga: “Tez kelib dasturxonga o’tir”, - deysiz?
8Aksincha: “Kechki ovqatimni tayyorla, ishga bel bog’lab, ovqatlanib bo’lgunimcha, menga xizmat qil, undan keyin o’zing eb-ichasan”, - demaysizmi?
9Xo’jayin buyurgan ishlarni bajargan qul tashakkur olarmikin? Qaydam.
10Sizlar ham shunga o’xshab, o’zingizga buyurilgan hamma ishni bajargandan so’ng: “Bizlar arzimaydigan qullarmiz, faqat zimmamizdagi ishni qildik”, - denglar”.
11Iso Samariya bilan Jalila oralig’idan o’tib, Quddus tomon yo’l oldi.
12U bir qishloqqa kirayotganida, o’nta moxovga duch keldi. Ular uzoqda turgancha
13ovozlarini baland qilib: Ey Ustozimiz Iso, bizga rahm qil! – deyishdi.
14Ularni ko’rgan Iso: Borib, o’zlaringni ruhoniylarga ko’rsatinglar, - dedi. Ular esa yo’lda ketayotib, moxovdan forig’ bo’lishdi.
15Ulardan biri o’zining shifo topganini payqagach, baland ovoz bilan Xudoni ulug’lab orqaga qaytdi.
16Isoning oyoqlariga yiqilib Unga tashakkur bildirdi. Bu odam samariyalik edi.
17Iso: Shifo topgan o’n kishi edi-ku? Qolgan to’qqizingiz qani?
18Xudoni ulug’lash uchun shu begona kishidan boshqa hech kim qaytib kelmadimi? – dedi.
19So’ng u odamga: O’rningdan turib boraqol, ishonching seni qutqardi, - dedi.
20Farziylar Isoga: Xudoning Shohligi qachon keladi? – degan savolni berishdi. Iso ularga javob berdi: Xudoning Shohligi ko’zga ko’rinib kelmaydi.
21“Qara, u bu erda”, yoki “Ana u erda”, - deb ham aytishmaydi. Mana, Xudoning Shohligi o’z ichingizdadir.
22So’ng Iso shogirdlariga qayrilib, dedi: Shunday kunlar keladiki, Inson O’g’lining bittagina kunini ko’rishga havas qilasizlar, biroq ko’rolmaysizlar.
23Sizlarga: “Mana, u bu erda”, yoki “Mana, shu erda”, deb aytishsa, bormanglar, ularning orqasidan quvmanglar.
24Chunki chaqmoq chaqib, falakning bir uchidan boshqa uchigacha yarqiratib yuborganidek, Inson O’g’li ham O’z kunida xuddi Shunday paydo bo’ladi.
25Lekin undan avval U ko’p azob chekishi va bu nasl tomonidan rad qilinishi kerak.
26Nuh payg’ambar davrida qanday bo’lgan bo’lsa, Inson O’g’li keladigan kunlarda ham Shunday bo’ladi.
27Nuh kemaga kirgan kuniga qadar edilar, ichdilar, uylandilar, turmushga chiqdilar. Va to’fon kelib, hammani halok qildi.
28Lut kunlarida ham Shunday bo’ldi: eb-ichdilar, oldi-sotdi qildilar, ekin-tikin va binokorlik bilan mashg’ul bo’ldilar.
29Lekin Lut Sado’m shahridan chiqqan kuniyoq osmondan olov va oltingugurt yog’ib, hammani halok qildi.
30Inson O’g’li zohir bo’lgan kunda ham xuddi Shunday bo’ladi.
31U kunda tomning ustida bo’lgan kishi uyda qoldirgan anjomlarni olish uchun pastga tushmasin. Shuningdek, daladagi ham qaytib kelmasin.
32Lutning xotinini eslab turinglar.
33Kimki jonini saqlashga harakat qilsa, uni yo’qotadi. Kimki jonini fido qilsa, uni qutqaradi.
34Sizga yana aytamanki, o’sha kecha bir to’shakda ikki kishi bo’ladi; biri olinadi, biri qoldiriladi.
35Ikki ayol birga tegirmon tortayotgan bo’ladi; biri olinadi, biri qoldiriladi.
36[Ikki kishi dalada bo’ladi; biri olinadi, biri qoldiriladi.]
37Shogirdlar Isodan so’radi: Rabbiy, bu voqealar qaerda yuz beradi? Murda qaerda bo’lsa, kalxatlar ham o’sha erda to’planadi, - dedi Iso.

18-bob
1Iso shogirdlariga doimo, bezmasdan ibodat qilish kerakligi haqida masal aytib berdi:
2“Bir Shaharda Xudodan ham qo’rqmaydigan, odamdan ham uyalmaydigan bir qozi bor ekan.
3O’sha Shaharda bir tul ayol ham yashar ekan. U qozining oldiga doim kelib: Meni raqibimdan himoya qiling, - deb o’tinib yuribdi.
4Qozi ancha vaqtgacha e’tibor bermas ekan. Oxirida u o’ziga-o’zi: Men Xudodan qo’rqmayman, odamdan ham uyalmayman.
5Biroq mayli, bu tul ayol menga tinchlik bermayotgani uchun, uni himoya qila qolay. Bo’lmasa u kelaverib, jonimdan bezor qiladi, - debdi.
6Eshityapsizmi, insofsiz qozi nima debdi, – davom etdi Rabbimiz Iso.
7Nahotki Xudo O’ziga kechayu kunduz faryod qilayotgan O’z tanlanganlarini himoya qilmasa, nahotki ularni ko’p kuttirib qo’ysa?
8Sizlarga aytamanki, ularni ko’p o’tmay himoya qiladi. Biroq Inson O’g’li kelganida, er yuzida imon toparmikin?”
9O’zining taqvodorligini pesh qilib, boshqalarni esa kamsitib yurgan ba’zi odamlarga Iso quyidagi masalni aytib berdi:
10“Biri farziy, boshqasi soliqchi bo’lgan ikki kishi ibodat qilish uchun ma’badga kiribdilar.
11Farziy alohida turib, o’zicha Shunday ibodat qilibdi: Yo Xudo! Men boshqa odamlarday talonchi, jinoyatchi, zinogar va hatto shu soliqchi singari bo’lmaganim uchun Senga shukr aytaman.
12Haftada ikki marta roza tutaman. Topganimning o’ndan birini ushr uchun ajrataman.
13Soliqchi bo’lsa uzoqda turib, hatto ko’zlarini osmonga qaratishga ham botina olmay, ko’kragiga urganicha: Yo Xudo, men gunohkorga rahm qil! – debdi.
14Sizga aytamanki, bu odam boyagidan ko’ra oqlanib uyga qaytibdi. Chunki o’zini yuqori olgan har bir kishi pasaytiriladi, o’zini past olgan esa yuksaltiriladi”.
15Ularga qo’li tegsin, deb Isoning oldiga yosh bolalarni ham keltirishar edi. Shogirdlar buni ko’rib, keltiruvchilarni koyiy boshlashdi.
16Iso esa bolalarni yoniga chaqirib, shogirdlariga Shunday dedi: “Bolalar Mening oldimga kelishlariga ijozat bering, ularni koyimang, zero Xudoning Shohligi Shundaylarnikidir.
17Sizlarga chinini aytayin: kimki Xudoning Shohligini bola kabi qabul qilmasa, unga kirolmaydi”.
18Boshliqlardan biri Isodan so’radi: Valine’mat Ustozim! Abadiy hayot nasib bo’lmog’i uchun nima qilishim kerak?
19Iso unga dedi: Nega sen Meni valine’mat deysan? Birgina Xudodan boshqa hech kim valine’mat emas.
20Ilohiy amrlarni bilasan: “Zino qilma. Odam o’ldirma. O’g’rilik qilma. Soxta guvohlik berma. Ota-onangni hurmat qil”.
21Bularning hammasiga yoshligimdan amal qilib kelaman, - dedi boyagi boshliq kishi.
22Buni eshitib Iso: Senga yana bir narsa etishmaydi: nimaga ega bo’lsang, hammasini sot va pulini kambag’allarga bo’lish. Shundagina osmonda xazinang bo’ladi. Va so’ng kelib, Menga ergashgil, - dedi.
23Boshliq bu so’zni eshitib, juda xafa bo’ldi, negaki u haddan ziyod badavlat edi.
24Iso uning xafa bo’lganini ko’rib: Mol-dunyosi borlar Xudo Shohligiga kirishga naqadar qiynaladi!
25Boyning Xudo Shohligiga kirishidan ko’ra, tuyaning igna teshigidan o’tishi osonroqdir.
26Buni eshitganlar esa: Unday bo’lsa, kim najot topa olar ekan? – deb so’rashdi.
27Odamlarga ilojsiz narsa Xudo uchun iloji bordir, - dedi Iso.
28Mana, biz mol-holimizni qoldirib, Sening orqangdan ergashib keldik! – dedi Butrus.
29Iso shogirdlariga dedi: Sizlarga chinini aytayin, Xudo Shohligi yo’lida uy-joy, ota-ona, aka-uka, opa-singil yoki xotin-bolalarini qoldirib ketgan har bir kishi
30bu dunyodayoq qat-qat yaxshiliklar topib, u dunyoda esa abadiy hayotga muyassar bo’lur.
31Iso o’n ikki shogirdini maxsus chaqirib ularga dedi: “Biz endi Quddusga yaqinlashib qoldik. Ana o’sha erda Inson O’g’li to’g’risida yozilgan barcha payg’ambar oyatlari amalga oshadi.
32Uni majusiylarga topshiradilar, Uni masxaralab haqorat qiladilar, Uning yuziga tupuradilar.
33Uni qamchilab o’ldiradilar. Ammo uchinchi kuni U qayta tiriladi”.
34Shogirdlar esa bu so’zlardan hech narsa anglamadilar. Bu so’zlar ma’nosi ularga sirli edi, aytilganni ular idrok etmadilar.
35Iso Erixo shahriga kirib kelayotganida bir ko’r yo’l chekasida sadaqa so’rab o’tirar edi.
36Oldidan xaloyiq o’tib ketayotganini eshitib: Nima gap? – deb so’radi.
37Nosiralik Iso o’tyapti, deb unga xabar qilishdi.
38Shunda ko’r: Ey Dovud O’g’li Iso, menga rahm qil! – deb baqirib yubordi.
39Oldinda ketayotganlar esa: Jim bo’l! – deb uni koyib qo’yishdi. Lekin u yanada kuchliroq hayqira boshladi: Ey Dovud O’g’li, menga rahm qil!
40Shunda Iso to’xtab, ko’rni yoniga keltirishlarini buyurdi. Ko’r kelgach,
41Iso undan so’radi: Sen nima qilishimni istaysan? Hazrat, ko’zlarim ko’rsin! – dedi u.
42Iso unga: Ko’zlaring ko’rsin, ishonching seni qutqardi, - dedi.
43Shu zahoti ko’rning ko’zlari ko’ra boshladi. U Xudoga olqishlar aytgancha Isoning ketidan ergashdi. Buni ko’rgan butun xalq Xudoga hamdu sanolar aytdi.

19-bob
1Iso Erixo shahriga kirib, guzarlardan o’tib borardi.
2Yo’lda Zakkay ismli bir odam uchradi; u soliqchilarning boshlig’i bo’lib, juda boy edi.
3U Isoni ko’rishga, kim ekanligini bilishga oshiqar edi. Biroq bo’yi pastligi tufayli va xaloyiq ko’pligidan Uni ko’rolmadi.
4Isoni ko’rish uchun oldinga yugurib, bir yovvoyi anjir daraxtiga chiqib oldi. Chunki Iso o’sha erdan o’tishi kerak edi.
5Iso u joyga kelgach, yuqoriga qarab qo’ydi-da, unga: Zakkay! Tezroq pastga tush, Men bugun sening uyingga qo’nishim kerak, - dedi.
6Zakkay darrov pastga tushdi, Isoni quvonch bilan qarshilab, mehmon qildi.
7Buni ko’rganlarning hammasi: U gunohkor odamning uyiga tashrif buyurdi, - deb norozilik bildirishdi.
8Ammo Zakkay Rabbimiz Isoning odida qo’l qovushtirib turib, Unga dedi: Ey Hazrat, mol-mulkimning yarmini kambag’allarga berib yuboraman. Agar birovning haqqini eb ketgan bo’lsam, to’rt barobar ko’paytirib berganim bo’lsin.
9Iso unga Shunday javob berdi: Bugun bu uyga najot keldi. Chunki bu odam ham bobomiz Ibrohim o’g’lidir.
10Inson O’g’li esa adashganni izlab topish va qutqazish uchun kelgan.
11Iso Quddusga yaqinlashib qolgani sababli, Uni tinglayotgan xaloyiq Xudo Shohligi hozir namoyon bo’lishi kerak, deb o’ylar edi. Shunday qilib, Iso O’z nutqini bir masal bilan davom ettirdi.
12“Asilzoda bir odam o’zi uchun saltanat olib kelish uchun uzoq mamlakatga boribdi.
13O’zining xizmatkorlaridan o’n nafarini chaqiribdi-yu, ularga o’n tilladan bo’lib berib: Men qaytib kelgunimcha, bu pulni ishlatib turinglar, - deb jo’nab ketibdi.
14Holbuki, asilzodaning hamShaharlari uni yomon ko’rishar ekan. HamShaharlar uning orqasidan elchilar yuborib: Bu odam bizga podshoh bo’lishini istamaymiz, - deb ayttiribdilar.
15Bir muddatdan so’ng u asilzoda saltanat egasi bo’lib, o’z vataniga qaytib kelibdi. Bergan aqchalari bilan kim qancha foyda undirganini bilish uchun, xizmatkorlarini yoniga chaqirtiribdi.
16Birinchisi kelib: Xo’jayin, sizning tillangiz o’n tilla undirdi, - debdi.
17Xo’jayin unga: Ofarin, sen yaxshi xizmatkor ekansan. Kichik ishda sadoqat ko’rsatganing uchun o’nta Shahar ustidan hokim bo’lasan, - debdi.
18Ikkinchisi kelib: Xo’jayin, sizning tillangiz besh tilla foyda keltirdi, - debdi.
19Unga ham: Sen ham besh Shaharga hokimlik qilasan, - debdi.
20Uchinchisi kelib: Xo’jayin! Mana sizning tillangiz, men uni ro’molchaga tugib saqladim.
21Men sizdan qo’rqdim, siz qattiqqo’l odamsiz. Siz bermasdan olasiz, ekmasdan o’rasiz, - debdi.
22Xo’jayin esa unga debdi: Ey yomon xizmatkor, og’zingdan chiqqanini elkangga yopishtiray! Mening qattiqqo’lligimni hamda bermasdan olishimni, ekmasdan o’rishimni bilarkansan,
23nega pulimni muomalaga kiritmading? Shunda men kelib, hech bo’lmasa foydasini ko’rardim.
24So’ng xo’jayin yonida turganlarga qarab: Uning qo’lidan tillani olib, o’n tillasi borga beringlar, - debdi.
25Xo’jayin, uning o’n tillasi bor-ku! – deyishibdi ular.
26Sizlarga rostini aytsam, kimda bor bo’lsa, unga yana beriladi. Kimda yo’q bo’lsa, qo’lida bor bo’lgani ham undan tortib olinadi.
27Endi mening podshohlik qilishimni istamagan o’sha dushmanlarimga kelsak, ularni shu erga keltiringlar-da, ko’zim oldida dami tig’dan o’tkazinglar!”.
28Bu so’zlarni aytib Iso olg’a bosgancha Quddus sari yo’l oldi.
29Zaytun tog’i etagidagi Baytfagiya bilan Baytaniya qishloqlariga yaqinlashgach, U ikki shogirdini yuborib dedi:
30Qarshingizdagi qishloqqa boringlar. Qishloqqa kirgach, bog’lab qo’yilgan, hozirgacha odam bolasi minmagan xo’tikni topasizlar. Uni echib olib kelinglar.
31Agar kimki sizlardan: “Xo’tikni nega echyapsizlar?” – deb so’rab qolsa: “U Rabbimizga kerak”, deb aytinglar.
32Shogirdlar jo’nab, xuddi Isoning aytganini topdilar.
33Xo’tikni echayotganlarida uning egalari: Nega xo’tikni echyapsizlar? – deb so’rashdi.
34Shogirdlar: U Rabbimizga kerak, - dedilar.
35Xo’tikni Isoning oldiga keltirishdi-da, ustiga o’z kiyimlarini tashlab, Isoni mindirishdi.
36U minib ketayotganida, qolgan shogirdlar kiyimlarini yo’lga poyandoz qildi.
37Iso endi Zaytun tog’idan oshib, past tomonga, Shaharga qarab yurayotgan ediki, shogirdlar tumonati ko’rgan barcha mo’’jizalarini eslab xursand bo’lishdi, ovozlarini baland ko’tarib, Xudo sha’niga hamdu sanolar ayta boshlashdi:
38“Xudovand nomidan kelayotgan Podshoh muborak! Ko’klarda tinchlik, Arshi a’loda izzat!”
39Shunda xaloyiq orasidagi ba’zi farziylar Isoga: Ustoz, shogirdlaringni jim qil! – deyishdi.
40U esa ularga javoban: Sizga aytamanki, agar ular jim bo’lsa, toshlar chinqirgay! – dedi.
41Iso Quddusga kiray deganda, Shaharni ko’rib, uning holiga yig’lab yubordi:
42Koshki sen hech bo’lmasa shu kuningda tinchligingga nelar darkor ekanini bilsang edi! Biroq hozir bu ko’zlaringdan yashiringandir.
43Boshingga Shunday kunlar tushadiki, dushmanlaring atrofingga sadd chekib, chor tarafdan qurshagancha siquvga oladilar.
44Seni er bilan yakson qilib, ko’ksingdagi farzandlaringni qirg’in qiladilar. Ilohiy yo’qlash vaqt-soatini bilmaganing uchun, kulingni ko’kka sovuradilar.
45Iso ma’badga kirib, ichkarida oldi-sotdi qilayotganlarni quvib chiqara boshladi.
46Ularga Shunday dedi: Tavrotda: “Mening uyim ibodat uyi bo’lgay”, - deb yozilgan. Sizlar esa Xudo uyini qaroqchilar uyiga aylantirib yuboribsizlar!
47Iso har kun ma’badda ta’lim beradigan bo’ldi. Oliy ruhoniylar, ulamolar va xalq oqsoqollari esa uni halok qilish payiga tushdilar.
48Lekin buning chorasini topmadilar. Negaki butun xalq Isoni jonu dili bilan tinglar edi.

20-bob
1O’sha kunlarning birida Iso ma’badda ta’lim berib, xalqqa Xushxabarni bayon etar edi. Oliy ruhoniylar va ulamolar esa oqsoqollar bilan birga kelib,
2Isoga savol berishdi: Bizlarga ayt-chi, Sen bu ishlarni qanday huquq bilan qilyapsan? Bularni qilish uchun Senga kim vakolat bergan?
3Iso ularga Shunday javob berdi: Men ham sizlarga bir savol berayin, Menga aytinglar:
4Yahyo payg’ambar odamlarni suvda tavba qildirish uchun kimdan vakolat olgan edi? Xudodanmi, insondanmi?
5Ular esa o’zaro mulohaza yuritdilar: “Agar Xudodan desak, U: “Nega Yahyoga ishonmadingizlar?” – deydi.
6Agar insondan desak, butun xalq bizni toshbo’ron qiladi, chunki xalq Yahyoning payg’ambarligiga qat’iy ishonadi”.
7Nihoyat Isoga javoban: Qaerdanligini bilmaymiz, - dedilar.
8Iso ularga: Unday bo’lsa, Men ham bu ishlarni qaysi vakolat bilan qilayotganimni sizga aytmayman, - dedi.
9Iso so’zini davom ettirib, xalqqa ushbu masalni aytib berdi: “Bir odam uzumzor yaratib, uni bog’bonlarga ijaraga berib, o’zi uzoq vaqtga boshqa mamlakatga ketibdi.
10Hosil chog’i uzumzor mahsulidan unga berishlari uchun bog’bonlar oldiga bir xizmatkorini yuboribdi. Lekin bog’bonlar uni urib, quruq qaytarishibdi.
11Uzumzor egasi yana bir xizmatkorini yuboribdi. Uni ham urib, haqorat qilib, quruq qaytarib yuborishibdi.
12Yana uchinchisini yuborganda, uni ham yarador qilib, quvib chiqarishibdi.
13Shunda uzumzor egasi: Nima qilsam ekan? Sevikli o’g’limni yubora qolay. Balki uni ko’rib, insofga kelishar, - debdi.
14Ammo bog’bonlar uning o’g’lini ko’rishlari bilan o’zaro muhokamaga tushib: Bu merosxo’r-ku! Uni o’ldiramiz, merosi bizga qoladi, - deyishibdi-da,
15o’g’lini uzumzordan tashqariga haydab, o’ldirishibdi. Nachora, uzumzor egasi ularni nima ham qilardi?
16U kelib boyagi bog’bonlarni yo’q qiladi, uzumzorni esa boshqalarga topshiradi”. Buni eshitganlar: Xudo ko’rsatmasin! – deb yuborishdi.
17Iso esa ularga tikilib, Shunday dedi: U holda, Zaburdagi: “Binokorlar keraksiz deb tashlagan tosh naq binoning peshtoqidan o’rin oldi”, - degan oyat nimani ifodalaydi?
18Kimki bu toshga yiqilsa, parchalanib ketadi. Tosh kimning ustiga tushsa, uni ezib yuboradi.
19Iso bu masalni ularga qarata aytganini oliy ruhoniylar bilan ulamolar payqab, shu onda Unga qo’l uzatmoqchi bo’ldilar, lekin xalqdan hayiqdilar.
20Isoni zimdan kuzatib, uning oldiga o’zlarini mo’min-qobil kishilardek ko’rsatuvchi iskovuchlarni yubordilar. Aytadigan biron nojo’ya so’zi uchun Uni tuzoqqa ilintirish va shu yo’sin hokimning qo’li va hukmiga topshirish niyatlari bor edi.
21Ular Isodan so’radilar: Ustoz! Biz bilamizki, Sen haqiqatgo’ysan, to’g’ri ta’lim berasan, hech kimga yuz-xotir qilmasdan Xudoning haqiqiy yo’lini o’rgatmoqdasan.
22Bizga ayt-chi, Qaysarga qaramlik solig’i to’lashimiz dinga muvofiqmi, yo’qmi?
23Iso ularning makkorligini anglab: [Nega meni sinab ko’rmoqchisizlar?]
24Qani, Menga bir dinor ko’rsatinglar! Bu tangadagi surat va yozuv kimniki? – dedi. Qaysarniki, - javob berdi ular.
25Iso: Unday bo’lsa, Qaysarning haqini Qaysarga, Xudoning haqini Xudoga beringlar, - dedi.
26Shunday qilib xalq oldida aytgan bironta so’zi uchun ham Isoni tuzoqqa tushirolmadilar. Uning javobidan hayron bo’lib, lol qoldilar.
27O’shanda qayta tirilish bo’lishini inkor etadigan sadduqiylardan ba’zilari kelib, Isoga savol berdilar:
28Ey Ustoz! Muso payg’ambarimiz Shunday yozib qoldirgan: “Agar xotini bor odam farzandsiz qazo qilsa, ukasi uning xotinini olib, o’z akasiga avlod tiklasin”.
29Xo’sh, etti aka-uka bor edi. Birinchisi uylanib, bolasiz o’tib ketdi.
30Ikkinchisi ham o’sha xotinni olib o’ldi.
31Shuningdek, uchinchisi ham, hatto ettinchisigacha hammasi ham o’sha xotinni olib, farzand ko’rmay o’lib ketdilar.
32Hammasidan keyin xotin ham o’ldi.
33Xo’sh, qiyomatda u qaysi birining xotini bo’ladi ekan? Chunki u ettoviga ham xotinlik qilgan edi-ku.
34Iso ularga javoban dedi: Bu dunyoning bolalari uylanadilar va erga tegadilar.
35Lekin u dunyoga ketganlar hamda tirilishga sazovor bo’lganlar uylanmaydilar ham, erga tegmaydilar ham.
36Ular endi o’lim ko’rmaydilar. Ular farishtalar bilan teng bo’lib, qiyomat ahli sifatida Xudoning bolalari bo’ladilar.
37Muso payg’ambarning o’zi ham yonayotgan buta to’g’risidagi oyatda Xudovandni “Ibrohimning Xudosi, Ishoqning Xudosi va Yoqubning Xudosi” deb atab, o’liklarning tirilishiga ishora qilgan edi.
38Zotan Xudo o’liklarning emas, tiriklarning Xudosidir. Unga nisbatan hamma tirikdir.
39Shunda ulamolardan ba’zilari: Ustoz, Sen yaxshi so’zlading, - dedilar.
40Va Isodan yana biron gap so’rashga botinolmadilar.
41Iso ularga dedi: “Nega MasihniDovudning o’g’li deyishadi?
42Mana, Dovudning o’zi Zabur kitobida nima degan:
43“Xudovand mening Rabbimga aytdi: Yovlaringni oyoqlaring ostiga yiqitmagunimcha, Sen Mening o’ng tomonimda o’ltirib turgin”.
44Demak, Dovud Masihni Rabbim deb atagan bo’lsa, qanday qilib Masih Dovudning o’g’li bo’la oladi?”.
45Butun xaloyiq tinglab turganda Iso O’z shogirdlariga burilib dedi:
46“Uzun kiyimlar kiyib yurishni va xalq yig’inlarida alik olishni sevadigan, ibodatxonalarda yuqori o’rinni olish va ziyofatlarda to’rda o’tirishni yaxshi ko’radigan ulamolardan ehtiyot bo’linglar!
47Ular bevalarning uy-joylarini shilib, xo’jako’rsinga uzoq duo o’qiydilar. Ana bundaylar og’irroq jazoga mubtalo bo’lg’usidir.

21-bob
1Iso ma’badning sadaqa qutisiga nazar solib, xayr-ehson tashlab turgan boy odamlarni ko’rdi.
2Shuningdek, ikki tiyin tashlagan bir kambag’al beva ayolni ham ko’rdi.
3Shunda Iso dedi: “Sizlarga chinini aytayin, bu kambag’al beva hammadan ko’proq ehson berdi.
4Chunki bularning barisi o’zlarining ortiqcha pullaridan xudoyi qildi. Ammo bu ayol kamchiligiga qaramasdan, o’zining bor-yo’g’ini tashladi”.
5Ba’zi kishilar ma’badning naqadar go’zal toshlar va baxshidalar bilan bezatilgani to’g’risida so’zlashar edilar. Iso esa dedi:
6Shunday kunlar keladiki, siz shu erda ko’rib turgan binolardan biror g’isht butun qolmaydi, hammasi vayron bo’ladi.
7Ular Isodan so’radilar: Ustoz, bu ishlar qachon yuz beradi? Bularning sodir bo’lajagini qanday alomatdan bilmoq mumkin?
8Iso dedi: Yo’ldan ozmaslik uchun ehtiyot bo’linglar! Zero ko’plar “Bu Menman” va “Vaqt yaqin”, deb Mening nomim ostida keladilar. Ularning orqasidan bormanglar.
9Urush va isyonlardan darak topganda cho’chimanglar. Chunki bular avvaldan bo’lib o’tishi kerak, lekin darhol so’nggi nihoya kelmaydi.
10Keyin Iso davom etib ularga dedi: Xalq xalqqa qarshi, podshohlik podshohlikka qarshi ko’tariladi.
11Ayrim joylarda shiddatli zilzilalar, qahatchiliklar, o’latlar bo’ladi. Vahimali hodisalar sodir bo’lib, osmonda ajib g’aroyibotlar yuz beradi.
12Lekin bularning hammasidan burun sizlarni iskanjaga olib, quvg’in qiladilar, diniy hay’atlarga topshirib, zindonlarga tashlaydilar. Mening nomim tufayli sizlarni podshohlar va hokimlar oldiga olib boradilar.
13Shunda siz fursatdan foydalanib Men haqda shohidlik qilasizlar.
14O’zimizni qanday himoya qilamiz, deb oldindan qayg’urmaslikni yuragingizga tugib olinglar.
15Chunki Men sizlarni og’zi botir qilib, Shunday hikmat beramanki, sizlarga qarshi chiqqanlardan birortasi ham fikringizni inkor etolmay, gapsiz-so’zsiz qoladilar.
16Hatto ota-ona, aka-uka, qarindosh-urug’, yor-birodarlaringiz sizni tutib berishadi, ba’zilaringizni esa o’limga topshirishadi.
17Mening nomim tufayli hamma sizdan nafratlanadi.
18Biroq boshingizdan bir tola soch ham nobud bo’lmaydi.
19Sabr-bardosh bilan joningizni saqlab qolasiz”.
20“Quddusni qo’shinlar qurshab olganini ko’rganda bilingki, Shaharning xarob bo’lish vaqti yaqinlashgan.
21O’shanda Yahudiyada bo’lganlar tog’larga qochsin, Shaharning ichida bo’lganlar undan chiqsin, atrof-tevarakda bo’lganlar Shaharga aslo kirmasin.
22Chunki bu kunlar barcha oyatlar bajo bo’lg’usi intiqom kunlari bo’ladi.
23U kunlarda homilador va emizuvchi ayollarning holiga voy! Chunki er yuzini katta musibat chulg’ab olib, bu xalqning boshiga qahr-g’azab yog’adi.
24Ular qilich damidan o’tkazilib, barcha ellarga asir qilib olib ketiladilar. Yod xalqlarning davroni tugamaguncha, Quddus yod xalqlar tomonidan oyoq-osti qilinadi”.
25“Quyosh, oy va yulduzlarda ajoyib alomatlar paydo bo’ladi. Dengiz shovillab-jo’shib to’lqinlangan sari, er yuzidagi xalqlar esankirib ma’yuslikka tushadilar.
26Odamlar jahonga kelayotgan musibatlarni kutib, qo’rquvdan ado bo’ladilar. Chunki o’shanda samoviy kuchlar larzaga keladi.
27Nihoyat bulut ichida, buyuk qudrat va ulug’vorlik ila kelayotgan Inson O’g’lini ko’radilar.
28Bu voqealar ro’y bera boshlaganda, endi xalos bo’lish vaqt-soatingiz yaqinlashganini bilib, qomatingizni g’oz tutib bosh ko’taringlar”.
29Iso ularga bir masalni aytib berdi: “Anjir daraxtiga va daraxtning boshqa turlariga qaranglar:
30ular yaproq yozayotganini ko’rib, yoz kelib qolganini o’zingiz ham anglaysiz.
31Xuddi shunga o’xshab, boyagi ishlarning sodir bo’layotganini ko’rganingizda bilingki, Xudoning Shohligi juda yaqindir.
32Sizlarga chinini aytayin, bu nasl o’tmasdanoq bularning barisi sodir bo’lajak.
33Eru osmon bitar, lekin Mening so’zlarim bitmas.
34O’zingizni ehtiyot qiling! Aysh qilib, kayf surib, hayotning tashvishlari ostida bo’g’ilib, yuraklaringizni yog’ bosmasin, tag’in u kun nogahon boshga tushib sizni to’rga ilintirmasin!
35Chunki u kun er yuzida yashovchi har bir kishini bosib olajak.
36Shu sababdan doim hushyor bo’linglar. Yuz berguvchi bu musibatlardan omon qolishga kuch topib, Inson O’g’li oldida turishga munosib bo’lmoq uchun doimo ibodat qilinglar”.
37Iso kunduzi ma’badda ta’lim berar, tunlarini esa Shahardan chiqib, Zaytun tog’ida o’tkazar edi.
38Barcha xalq Isoni tinglamoq uchun ertalabdan ma’badga, Uning huzuriga oqib kelar edi.

22-bob
1Xamirturushsiz non yopiladigan Fisih bayrami yaqinlashayotgan edi.
2Oliy ruhoniy bilan ulamolar xalqdan qo’rqib, Isoni oradan ko’tarish chorasini izlardilar.
3Shunda o’n ikki havoriydan biri – Yahudo Ishqariyotning ichiga shayton kirib oldi.
4Yahudo borib, oliy ruhoniylar va ma’bad mirshabboshilari bilan Isoni qanday qo’lga tushirish to’g’risida maslahatlashib oldi.
5Ular sevinib, unga pul berishga ahd qildilar.
6Yahudo bunga rozilik berdi va Isoni xalq ko’zidan yashirincha ularning qo’liga tutib berish uchun qulay payt izlaydigan bo’ldi.
7Xamirturushsiz non eyiladigan va qurbonlik qo’zisi so’yiladigan Fisih bayramining qutlug’ kuni keldi.
8Iso Butrus bilan Yuhannoni yuborib: Boringlar, Fisih bayramini taomini eyishimiz uchun tayyorgarlik ko’ringlar, - dedi.
9Ular Isodan so’radi: Qaerda tayyorlashimizni buyurasan?
10Iso ularga dedi: Xo’sh, Shaharga kirishingizda ko’zada suv ko’tarib ketayotgan bir odam uchraydi. Ortidan u kiradigan uyga ergashib kiring
11va uy egasiga Shunday denglar: “Ustoz sendan: shogirdlarim bilan Fisih bayram taomini eydigan xona qaerda, deb so’rayotir”.
12Shunda u sizga to’shalgan katta bolaxonani ko’rsatadi. O’sha erda hozirlik ko’ringlar.
13Shogirdlar borib, xuddi Isoning aytganini topdilar va Fisih taomini tayyorlab qo’ydilar.
14Ziyofat vaqti etgach, Iso o’n ikkala havoriy bilan birga dasturxon atrofida joy oldi
15va ularga dedi: Men azob chekmasimdan avval bu Fisih taomini sizlar bilan birga eyishni juda ham orzu qilgandim.
16Sizlarga aytib qo’yay: bu taom Xudo Shohligida to’la ma’nosini topmaguncha, Men uni boshqa emayman.
17Keyin Iso kosani olib, shukrona duosini aytib dedi: Buni olinglar, o’zaro bo’lishinglar.
18Sizlarga aytib qo’yay: Xudoning Shohligi amalga oshmaguncha, Men uzum ichkiligini boshqa ichmayman.
19So’ngra nonni oldi, shukrona duosini aytib sindirdi va shogirdlariga berib: Bu sizlar uchun fido bo’layotgan Mening tanamdir. Meni eslab turish uchun Shunday qilinglar, - dedi.
20Ovqatlanib bo’lishgach, Iso yana bir bor kosani olib, Shunday dedi: Bu kosa Xudo odamzod ila tuzgan Yangi Ahdni bildiradi. Bu ahd Mening sizlar uchun to’kayotgan qonim evaziga kuchga kiradi.
21Biroq Menga hiyonat qiluvchining qo’li ham Men bilan bir dasturxonga cho’zilmoqda.
22Ha, Inson O’g’li taqdirida bo’lgan yo’ldan ketib boradir. Ammo Unga hiyonat qiluvchi kishining holiga voy!
23Kim ekan ichimizda bu ishni qiladigan? – deya havoriylar o’zaro surishtira boshladilar.
24Havoriylar orasida, bizdan kim eng buyuk deb hisoblanmog’i kerak, degan masala haqida tortishuv ham yuz berdi.
25Iso ularga dedi: “El-yurt podshohlari o’z xalqlari ustidan hukmdorlik qiladilar. Elni boshqaruvchilar olihimmat deb olqishlanadilar.
26Sizlar esa bunday bo’lmanglar. Aksincha, ichingizda kim katta bo’lsa, eng kichikday bo’lsin. Kim rahbar bo’lsa, xizmatkorday bo’lsin.
27Qay biri ulug’dir – dasturxonga o’tirganmi, yoki xizmat qilib turganmi? Dasturxonga o’tirgan emasmi? Men esa orangizda bamisoli xizmatkordirman.
28Sinov chog’larida Men bilan birga dosh berganlar sizlar bo’ldingiz.
29Shu sababdan, Otam Menga vasiyat qilgani kabi, Men ham sizga Shohlikni vasiyat qilaman.
30Siz Mening Shohligim dasturxonida eb-ichasizlar, taxtlarga o’tirib, Isroilning o’n ikki qabilasi ustidan hukmronlik qilasizlar”.
31Rabbimiz Iso yana dedi: Simun, Simun! Mana, shayton sizlarni bug’doy kabi g’alvirdan o’tkazishga izn so’radi.
32Biroq Men, imondan toymagil, deya sen uchun ibodat qildim. Sen bir kun qaytib kelganingda, birodarlaring imonini mustahkamla.
33Simun Isoga javoban: Rabbiy! Men Sen bilan zindonga ham, o’limga ham borishga tayyorman! – dedi.
34Iso dedi: Senga shuni aytayin, Butrus, bugun xo’roz qichqirmasdan avvaloq sen Meni tanishdan uch marta tonasan.
35Iso shogirdlariga dedi: Men sizlarni hamyonsiz, to’rvasiz, choriqsiz yuborganimda, biron narsada kamchiligingiz bormidi? Hech narsada! – javob berdi ular.
36Iso ularga Shunday dedi: Biroq endi kimning hamyoni bo’lsa, o’zi bilan olsin. Kimning to’rvasi bo’lsa, yonida ko’tarib yursin. Bo’lmasa, kiyimini sotib qilichga almashtirsin.
37Sizlarga aytib qo’yay: Tavrotdagi “U jinoyatchilar qatorida turdi”, - degan oyat Menda amalga oshmog’i lozim. Chindan ham, Men to’g’rimda yozilgan barcha oyatlar bajo bo’lmoqda.
38Shogirdlar: Rabbiy, ana bu erda ikkita qilich bor! – deyishdi. Bas! – dedi Iso.
39Iso u erdan jo’nab, odati bo’yicha Zaytun tog’iga chiqib ketdi. Shogirdlari ham Uning orqasidan ketdilar.
40Bu erga kelganda Iso ularga: Vasvasaga tushmaslik uchun ibodat qilib turinglar, - dedi.
41O’zi ulardan bir tosh otar masofacha nari bordi-da, tiz cho’kib ibodat qila boshladi.
42Ey Ota, koshki bu zaqqum kosani Mendan o’tkazib yuborsang! Lekin Men aytgandek emas, Sen aytgandek bo’lsin.
43Shu orada osmondan bir farishta Isoga zohir bo’lib, Uni quvvatlab turdi.
44U jon ilinjida yanada hafsala bilan ibodat qildi. Undan chiqqan ter esa erga tomayotgan qon tomchilariga o’xshar edi.
45Ibodatdan turib Iso shogirdlari yoniga keldi. Ularni qayg’udan uxlab yotgan holda ko’rdi.
46Ularga: Nega uxlab yotibsizlar? Qani turinglar, vasvasaga tushmaslik uchun ibodat qila turinglar, - dedi.
47Iso hali bularni gapirib bo’lmasidan, bir olomon ko’zga ko’rindi. O’n ikki havoriydan Yahudo ismlisi oldinda kelayotib, Isoga yaqinlashdi-da Uni o’pishga chog’landi. [Chunki u: “Men kimni o’psam, U O’sha kishidir”, deb eshlariga aytib qo’ygan edi.]
48Iso unga: Yahudo, sen Inson O’g’liga o’pish bilan hiyonat qilyapsanmi? – dedi.
49Isoning yonidagilar voqea qayoqqa yo’nalayotganini payqab: Rabbiy, qilichni ishga solaylikmi? – deyishdi.
50Ulardan biri esa oliy ruhoniyning qarolini bir urib, o’ng qulog’ini uzib tushirdi,
51shunda Iso: Qo’yinglar, bas! – dedi-da, qarolning qulog’iga qo’l tegizib, uni asl holiga qaytardi.
52So’ng O’ziga ro’para bo’lgan oliy ruhoniylar, ma’bad mirshabboshilari va oqsoqollar tomon qayrilib, dedi: Sizlar xuddi qaroqchining payiga tushgandek qilichu tayoq bilan Meni olgani kelibsizlar!
53Lekin har kuni sizlar bilan birga ma’badda bo’lganimda, Menga qo’l tegizmadinglar. Biroq endi zamon sizniki, endi zulmat hukmron.
54Isoni ushlab, bosh oliy ruhoniyning uyiga olib bordilar. Butrus esa uzoqdan ularga ergashib keldi.
55Hovlining o’rtasida olov yoqib birga o’tirishganida, Butrus ham u kishilarning orasiga o’tirdi.
56Bir oqsoch Butrusning olov yonida o’tirganini ko’rib, unga tikilib qaradi-da: Bu odam ham U bilan birga bo’lgan! – dedi.
57Lekin Butrus u ayolga: Ey singlim, men Uni tanimayman! – deb inkor etdi.
58Bir ozdan keyin boshqa bir odam Butrusni ko’rib: Sen ham ulardan birisan-ku! – dedi. Lekin Butrus unga ham: Ey birodar, men ulardan emasman! – dedi.
59Biron soat o’tgandan so’ng yana kimdir: Haqiqatan bu odam ham U bilan birga bo’lgan, asli u ham jalilalik, - dedi komil ishonch bilan.
60Lekin Butrus: Birodar, o’zi nima deyapsan? – dedi unga ham. Shu zahoti, u gapini tugatmasdanoq xo’roz qichqirdi.
61Rabbimiz Iso Butrusga qayrilib, unga ko’zini tikdi. Shunda Butrus Rabbimizning unga: “Bugun xo’roz qichqirmasdan, sen Mendan uch marta tonasan”, - degan so’zini esladi
62va tashqariga chiqib, achchiq-achchiq yig’ladi.
63Isoni ushlab turgan odamlar esa Uni haqorat qilib ura boshladilar.
64Uning ko’zlarini bog’lab, yuziga shapaloqlar tortib: Qani karomatingni ko’rsat-chi, Seni kim uryapti ekan? – deb so’rashdi Undan.
65Yana ancha kufr so’zlar bilan Uni tahqirladilar.
66Tong otgach, xalq oqsoqollari va oliy ruhoniylar bilan ulamolar to’planib, Isoni o’zlarining Oliy Kengashi o’tkaziluvchi mashvaratxonalariga keltirdilar.
67Sen Masihmisan? Bizlarga ochig’ini ayt! – deyishdi Uni so’roq qilib. Iso ularga shundoq dedi: Sizlarga aytsam, ishonmaysizlar.
68Sizlarga savol bersam, javob bermaysiz, Meni ozod ham qilmaysizlar.
69Biroq bundan buyon Inson O’g’li Qodir Tangrining o’ng tomonida o’ltirajak.
70Shunda hamma birdaniga: Demak, Sen Xudoning O’g’limisan? – deb so’rashdi. O’sha Men ekanimni o’zingiz aytdingizlar, - dedi ularga Iso.
71Shunda ular: Bizga yana qanday guvohlik kerak? O’z og’zidan o’zimiz eshitdik, axir! – deyishdi.

23-bob
1Butun Kengash a’zolari turib, Isoni Pilatning oldiga keltirdilar.
2Ular ayblovni boshlab: Biz bu odam xalqimizni yo’ldan ozdirayotganini aniqladik. U Qaysarga soliq to’lashni man etib, O’zini-O’zi Masih, ya’ni podshoh deb aytmoqda, - dedilar.
3Pilat Isodan: Sen yahudiylarning Podshohimisan? – deb so’radi. Iso unga javob berib: O’zing aytyapsan, - dedi.
4Pilat oliy ruhoniylarga va xalq yig’iniga xitoban: Men bu odamda hech qanday ayb ko’rayotganim yo’q, - dedi.
5Lekin ular qattiq turib: Jaliladan tortib shu ergacha – butun Yahudiya bo’ylab ta’limotini yoyib, xalqni g’alayonga solmoqda, - dedilar.
6Pilat Jalila so’zini eshitgach: Bu odam jalilalikmi? – deb so’radi.
7Isoning Hirod hukumati doirasidan ekanligini bilgach, Uni shu kunlarda Quddusda turgan Hirodning qoshiga yubordi.
8Hirod Isoni ko’rib juda kayfi chog’ bo’ldi, chunki U haqda xabardor bo’lib, anchadan beri Uni ko’rmoqchi bo’lgan, U qilgan biron-bir mo’’jizani o’z ko’zi bilan ko’rishni umid qilib yurgan edi.
9Shunday qilib, Unga ancha savollar berdi. Biroq Iso unga hech bir javob qaytarmadi.
10Atrofda turgan oliy ruhoniylar va ulamolar esa Uni shiddat bilan qoraladilar.
11Hirodning o’zi ham askarlari bilan birga Isoni kamsitib masxara qildi-da, Unga shohona chopon kiydirib, Pilatning oldiga qaytarib yubordi.
12Bu hodisadan avval bir-biriga adovatda bo’lgan Hirod va Pilat o’sha kuni do’stlashdilar.
13Pilat esa oliy ruhoniylar, boshliqlar va xalqni bir erga chaqirib,
14ularga dedi: Sizlar bu odamni xalqni yo’ldan ozdirishda ayblab oldimga olib keldinglar. Ammo men Uni o’z ko’zlaringiz oldida tekshirib ko’rsam-da, sizlar qo’yayotgan ayblarning birontasini ham Undan topmadim.
15Men Uni Hirodning oldiga yubordim, Hirod ham hech nima topolmadi. Xullas, Unda o’limga loyiq biror-bir ayb topilmadi.
16Binobarin, Uni bir kaltaklab bo’shatib yuboraman.
17[Pilat ayni har bayramda bir mahbusni ozod qilishiga to’g’ri kelar edi.]
18Xaloyiq esa bir og’izdan: Unga o’lim! Bizlarga Barabbani chiqarib yubor! – deb baqira ketishdi.
19Barabba esa Shaharda yuz bergan isyonga aralashib qotillik qilganligidan zindonga tashlangan edi.
20Pilat Isoni bo’shatib yubormoqchi bo’lib, yana bir bor xaloyiqqa xitob etdi.
21Lekin ular: Uni xochga mixlab qo’y! Xochga! – deb qichqirdilar.
22Pilat uchinchi marta ularga xitoban: U axir nima yomonlik qildi? Men Unda o’limga loyiq biror-bir ayb topganim yo’q. Shunday ekan, men Uni bir kaltaklab bo’shatib yuborayin, - dedi.
23Biroq ular ovozlari boricha qichqirishda davom etib, Isoni xochga mixlashni qattiq turib talab qildilar. Nihoyat xaloyiq va oliy ruhoniylarning baqiriq-chaqiriqlari ustun keldi
24va Pilat ularning talabiga ko’ndi.
25Ular so’rab turgan, isyonchiligi va qotilligi uchun zindonga solingan odamni ozodlikka chiqarib, Isoni esa ularning ixtiyoriga topshirdi.
26Isoni olib chiqayotganlarida, daladan kelayotgan Simun ismli kirineyalik bir odamni ushlashdi-da, Isoning orqasidan ko’tarib borish uchun xochni unga yuklashdi.
27Juda ko’p xaloyiq, jumladan Isoga yig’i qilib ko’ksiga urayotgan talay xotin-qizlar Uning orqasidan ergashib bordi.
28Iso ularga qarab: Ey Quddus qizlari! – dedi. – Men uchun yig’lamanglar, aksincha, o’zingiz va bolalaringiz uchu yig’langlar.
29Zero Shunday kunlar keladiki: “Tug’magan ayollar, bepusht qorinlar, bola emizmagan ko’kraklar baxtlidir”, - deb aytishadi.
30O’shanda tog’larga: “Ustimizga qulang!”, tepaliklarga esa: “Bizni bosib oling!” – deb aytishadi.
31Yam-yashil og’ochga bunday qilishsa, qurigan og’ochga ne qilishar ekan?
32Iso bilan birga ikki jinoyatchini ham o’limga olib bordilar.
33Boshsuyagi degan joyga kelganlarida, Isoni hamda o’ng va so’l tomonida ikkala jinoyatchini xochga mixlab qo’ydilar.
34Iso: Ey Ota! Ularni kechirgin, ular nima qilayotganlarini bilmaydilar, - der edi. Askarlar qur’a tashlab, Isoning kiyimlarini bo’lib ola boshladilar.
35Xaloyiq tomosha qilib turdi. Ular bilan birga boshliqlar ham Isoning ustidan xiringlashib: Boshqalarni qutqarar edi. Modomiki U Xudoning arzandasi – Masih ekan, qani O’zini-O’zi qutqarsin-chi! – deyishardi.
36Askarlar ham Unga sirka ichirgani yaqinlashib:
37Agar Sen yahudiylarning Podshohi bo’lsang, O’z-O’zingni qutqar-chi! – dedilar istehzo bilan.
38Isoning boshi uzra [yunon, lotin va ibriy tillarida] “Yahudiylarning Podshohi budir” – degan yozuv bor edi.
39Osilgan jinoyatchilardan biri: Agar Sen Masih bo’lsang, qani O’zingni va bizlarni ham qutqar, - deb Isoni kufr etdi.
40Ikkinchisi esa unga ta’na qilib: Sen ham ayni jazoga mahkum bo’lib, Xudodan qo’rqmaysanmi?
41Mana bizlar qilmishimizga yarasha odilona jazo oldik. U esa hech qanday yomonlik qilgani yo’q, - dedi.
42Keyin Isoga: Yo Rabbiy, Shohligingga kirganingda meni eslagin! – dedi.
43Iso unga dedi: Senga chindan aytamanki, bugunning o’zida sen Men bilan birga jannatda bo’lasan.
44Tush chamasida quyosh qorayib, butun erni soat uchgacha davomli zulmat qopladi.
45Ma’baddagi parda o’rtasidan yirtilib ketdi.
46Iso baland ovoz bilan faryod qildi: Ota! Ruhimni Sening qo’llaringga topshiryapman. Shunday dedi-da, jon taslim qildi.
47Voqeani ko’rib turgan yuzboshi Xudoni ulug’lab: Haqiqatan ham bu solih Odam ekan, - dedi.
48Tomoshaga to’plangan butun xaloyiq sodir bo’lgan voqealarni ko’rib, ko’ksiga ura-ura qaytib ketdi.
49Isoni bilganlarning bari, shu jumladan, Jaliladan Unga ergashib kelgan ayollar uzoqda turgancha, bu hodisotni kuzatdilar.
50Kengash a’zolaridan Yusuf ismli yaxshi va solih bir kishi bor edi.
51U yahudiylarning Arimateya shahridan bo’lib, Xudo Shohligiga ko’z tikib yurar edi. U Kengashning qarorida ham, ishida ham ishtirok etmagan edi.
52Yusuf Pilatning oldiga borib Isoning jasadini so’radi.
53So’ng Uni xochdan tushirib olib kafanladi va qoyada o’yilgan, hali ichiga kimsa qo’yilmagan bir qabrga qo’ydi.
54U kun juma bo’lib, dam olish vaqti boshlanishiga sal qolgan edi.
55Jaliladan Iso bilan birga kelgan ayollar ham ergashib borib, qabrni va Jasad qanday qo’yilganini ko’rdilar.
56Qaytib kelganlaridan so’ng, atirlar va xushbo’y yog’lar tayyorladilar. Shanba kuni esa ilohiy amr bo’yicha orom oldilar.

24-bob
1Yakshanba kuni erta tongda ayollar tayyorlab qo’ygan atirlarini olib qabrga keldilar. [Ular bilan birga boshqa bir necha ayollar ham bor edi.]
2Ular qabr og’zidagi toshni ag’darilgan holda ko’rdilar.
3Ichkariga kirib, Rabbimiz Iso jasadini topmadilar.
4Ular bundan gangib turganda, birdan oldilarida yaltiroq kiyim kiygan ikki zot paydo bo’ldi.
5Ayollar vahimadan boshlarini erga egib turishdi. U zotlar ularga: Nega siz tirikni o’liklar orasidan izlayapsizlar? – deyishdi.
6U bu erda yo’q, U qaytadan tirilib ketdi. Hali Jalilada ekanidayoq aytganlarini eslangiz.
7U sizga: “Inson O’g’li gunohkor odamlar qo’liga tutib berilajak, xochga mixlanajak, uchinchi kuni esa qaytadan tirilajak”, - degan edi-ku.
8Ayollar Isoning bu so’zlarini esladilar.
9Qabrdan qaytib borib, bu haqda o’n bir havoriyga va bo’lak barchaga ma’lum qildilar.
10Havoriylarga bu xabarni etkazganlar – magdalalik Maryam, Yo’anna, Yoqubning onasi Maryam va ular bilan birga bo’lgan boshqa ayollar bor edi.
11Biroq bu so’zlar havoriylarga quruq gap tuyulib, ayollarga ishonmadilar.
12Butrus esa o’rnidan turib, qabr tomon yugurdi. Ichkariga engashib qarab, u erda faqat kafanning o’zinigina ko’rdi. Yuz bergan voqeadan hayratga tushib, ortiga qaytdi.
13Xuddi shu kuni shogirdlaridan ikkisi Quddusdan bir tosh uzoqlikdagi Emmaus degan qishloqqa borishar edi.
14Ro’y bergan bu hodisotlardan o’zaro gaplashib ketdilar.
15O’zaro so’zlashib va bahslashib borar ekan, Isoning o’zi ularga yaqinlashib, hamrohlik qildi.
16Lekin ularning ko’zlari Uni tanimoqqa ojiz edi.
17Iso ulardan: Sizlar o’zaro nimalar haqida tortishib boryapsiz? Nega yuzingiz g’amgin? – deb so’radi.
18Shogirdlardan Kleopa degani Unga javob berdi: Nahotki Quddusga kelganlar orasida shu kunlarda bu erda sodir bo’lgan hodisalardan bir O’zing bexabar bo’lsang?
19Qaysi hodisalar? – so’radi Iso. Xudo va butun xalqning oldida qudratli ishi va so’zi bilan tanilgan nosiralik Iso payg’ambar haqidagi hodisalar-da, - deyishdi Unga.
20Bizning oliy ruhoniylar bilan boshliqlarimiz o’lim jazosini talab qilib, Uni xochga mixlatdilar.
21Biz Uni Isroilni xalos qiladigan Najotkor deb o’ylab, umidvor bo’lgandik. Buning ustiga-ustak, bu hodisalar sodir bo’lganiga bugun uchinchi kun bo’ldiki,
22bizning ayrim ayollarimiz bizni hayratda qoldirishdi. Ular erta bilan qabrga borib,
23Uning jasadini topolmay kelishdi. Ular hatto farishtalarni ko’rdik, deb aytishdi. Farishtalar ularga: “Iso tirik”, - deyishibdi.
24Shunda oramizdan ba’zi odamlar qabrga borib, xuddi ayollar aytganlarining shohidi bo’lishibdi, Isoning O’zini esa ko’rishmabdi.
25Iso ularga: Ey farosatsizlar! Barcha payg’ambar so’zlariga ishonchi sust odamlar!
26Masih O’z ulug’vorligiga erishmoq uchun shu azoblarni boshdan kechirmog’i kerakmasmidi? – dedi.
27Shunday qilib, Iso Muso payg’ambardan tortib, barcha payg’ambar kitoblarida O’zi haqida yozilgan oyatlarning hammasini ularga tushuntira boshladi.
28Nihoyat o’sha borayotgan qishloqqa yaqinlashdilar. Iso O’zini yo’li davom etadigan qilib ko’rsatdi.
29Lekin ular Unga: Biz bilan birga qol, chunki kun botay deb qoldi, endi kech kira boshladi, - deb Uni qistashdi. Iso ular bilan birga qolgani ichkariga kirdi.
30Ular bilan birga dasturxon yonida o’tirganda, nonni olib shukrona duosini aytdi va nonni sindirib ularga berdi.
31Shundagina ularning ko’zlari ochilib, Uni tanib qolishdi. Biroq Iso shu onda ko’zdan g’oyib bo’ldi.
32Shogirdlar bir-biriga: U yo’lda biz bilan gaplashib, oyatlarni tushuntirayotganida ko’nglimizga iliqlik yugurmaganmidi, axir! – dedilar.
33Shu zahoti o’rinlaridan turib, Quddusga qaytib bordilar. O’n bir havoriyni va ular bilan to’planib turganlarni topdilar.
34Ular kelganlarga: Rabbimiz haqiqatan tirilib kelgan, U Simunga zohir bo’libdi-ku, - dedilar.
35Kelganlar ham yo’ldagi voqealarni, Iso nonni sindirayotganda Uni qanday tanib qolganliklarini aytib berdilar.
36Ular hali bu xususda so’zlashayotganda Isoning O’zi o’rtalarida zohir bo’ldi. Sizlarga tinchlik bo’lsin! – dedi.
37Shogirdlar o’takasi yorilgandek bo’lib, arvoh ko’ryapmiz, deb o’yladilar.
38Lekin Iso ularga dedi: Nega buncha hayajonlanmoq? Nechun ko’nglingizda buncha gumonlar tug’ilyapti?
39Qo’llarimga va oyoqlarimga qaranglar, bu Mening O’zim. Meni ushlab ko’ringlar. Menda ko’rib turganingizdek arvohning etu ustuxoni bo’lmaydi-ku, axir!
40Shunday deb, Iso qo’l-oyoqlarini ularga ko’rsatdi.
41Shogirdlar sevinchidan taajjublanib hali ishonmayin turganlarida, Iso ulardan so’radi: Bu erda eydigan biror narsangiz bormi?
42Ular Unga bir parcha qovurilgan baliq [va bir oz mumli asal] berishdi.
43Iso buni olib ularning ko’zi oldida edi.
44So’ngra ularga: Men hali sizlar bilan birga bo’lganimda, Men haqimda Muso Qonunida, payg’ambarlar va Zabur kitoblarida hamma yozilganlar bajo kelishi kerak, deb aytgan edim-ku. Mana shu bo’lib-o’tganlarga to’g’ri keladi, - dedi.
45Keyin oyatlarni anglamoq uchun shogirdlarining zehnini ochib yubordi
46va ularga yana dedi: Mana shu yozilganlarga ko’ra, Masih azob chekishi va uchinchi kuni esa qayta tirilishi kerak edi.
47Shuningdek, Quddusdan boshlab barcha xalqlar Uning nomi bilan tavba-tazarruga chaqirilmog’i va gunohlari kechirilishi e’lon qilinmog’i ham lozim.
48Sizlar esa bu ishlarga guvoh bo’lajaksiz.
49Endi Men Otamning bergan va’dasini sizlarga yuboraman. Ammo yuqoridan bu qudratni olmaguningizcha, Quddus shahrida qola turinglar.
50Keyin Iso shogirdlarini Shahardan tashqariga, Baytaniya yaqinlarigacha olib chiqdi-da, qo’llarini ko’tarib ularni duo qildi.
51Duo qilayotib, ulardan uzoqlashgancha osmonga ko’tarildi.
52Shogirdlar esa Unga sajda qildilar va katta sevinch ila Quddusga qaytib bordilar.
53Xudoga hamdu sanolar aytib, doimo ma’badda bo’ldilar. OMIN.

Yuhanno bayon etgan Xushxabar

Yuhanno bayon etgan Xushxabar

1-bob
1Azalda Kalom bor edi. Kalom Xudo huzurida edi, Kalom – Xudo edi.
2Azaldanoq U Xudo huzurida edi.
3Borliq U orqali bor bo’lgan, Usiz hech narsa bor bo’lgan emas. Neki bor bo’lgan bo’lsa, U orqali bor bo’lgan.
4Unda hayot bor edi, hayot insonlarning nuri edi.
5Nur zulmatda porlaydi, zulmat esa nurni qoplay olmadi.
6Xudo tomonidan yuborilgan bir odam bor edi, uning ismi Yahyo edi,
7u shohidlik qilgani, nur haqida shohidlik qilgani kelgan edi, toki hamma uning shahodati orqali imon keltirsin.
8Uning o’zi nur emas edi, u faqat nur haqida shahodat berishga yuborilgan edi.
9Dunyoga kelayotgan hamma odamzodni yorituvchi haqiqiy nur bor edi.
10Kalom dunyoda bor edi, dunyo U orqali bor bo’lgan edi, biroq dunyo Uni tanimadi.
11O’zinikilarning yoniga keldi U, lekin O’zinikilar Uni qabul qilmadi.
12Uni qabul qilganlarga esa, barcha Uning nomiga imon keltirganlarga U Xudoning farzandi bo’lish iqtidorini berdi.
13Ular na qondan, na tana xohishidan, na er xohishidan, balki Xudodan tug’ildilar.
14Kalom inson qiyofasiga kirdi va biz aro maskan qildi. Biz esa Uning ulug’vorligini ko’rdik; Otasi huzuridan kelgan, marhamat va haqiqat ila to’lgan yagona O’g’ilning ulug’vorligini ko’rdik.
15Yahyo U haqda guvohlik berdi va ovozini baland qilib dedi: “Mening ketimdan Kelayotgan bor, U mendan ham ulug’, chunki U mendan ilgariroq bor edi, deb aytganim Shuning O’zidir”.
16Uning kamolotidan biz hammamiz marhamat ustiga marhamat oldik.
17Tavrot Qonuni Muso orqali berilgan edi, Ilohiy marhamat va haqiqat esa Iso Masih orqali zohir bo’ldi.
18Hech kim hech qachon Xudoni ko’rgan emas; Otasining bag’rida bo’lgan yagona O’g’il O’zi Uni izhor qildi.
19Quddusdagi yahudiylar yuborgan ruhoniylar va levitlar Yahyo payg’ambarning oldiga borib undan: Sen kimsan? – deb so’radilar. Yahyo shahodat berdi:
20Men Masih emasman, - deb ochiq tan oldi u, inkor etmadi.
21Yana undan: Bo’lmasa Ilyos payg’ambarmisan? – deb so’radilar. Yo’q! – dedi u. O’sha payg’ambarmisan? – deb savol berdilar. U yana: Yo’q! – deb javob berdi.
22Axir sen kimsan? Bizni yuborganlarga javob qilishimiz kerak. Sen o’zing haqingda nima deysan? – deb so’radilar.
23Men Isha’yo payg’ambarning aytganiday, “Xudovandga yo’l hozirlanglar”, deb sahroda xitob qiluvchining sadosiman, - dedi Yahyo.
24Uning oldiga yuborilganlar orasida farziylar ham bor edi.
25Ular Yahyodan: Modomiki sen Masih ham, Ilyos ham, o’sha payg’ambar ham emas ekansan, nega xalqni suvga cho’mdirib, tavba qildirib yuribsan? – deb so’radilar.
26Yahyo ularga javob berdi: Men odamlarni suvga cho’mdiryapman, xolos. Lekin orangizda sizlar tanimaydigan Kimsa turibdi.
27Mening ketimdan Kelayotgan [va mendan ilgari bor bo’lgan] Kimsa bor, deb aytganim ana O’shadir. Men Uning chorig’i iplarini echishga ham munosib emasman, - dedi.
28Bu hodisalar Yahyo odamlarni tavba qildirib yurgan erda, O’rdun daryosining naryog’idagi Baytavarada sodir bo’ldi.
29Ertasiga Yahyo Isoning o’ziga yaqinlashayotganini ko’rib, Shunday dedi: “Mana, dunyoning gunohini O’ziga oluvchi Xudoning qurbonlik Qo’zisi!
30Men aytgan edim: Mening ketimdan kelayotgan Zot bor, U mendan ulug’, chunki U mendan ilgari ham bor bo’lgan edi.
31Men Uni bilmas edim, lekin Isroil Uni tanib olsin, deb men odamlarni suvga cho’mdirib, tavba qildirgani keldim”.
32Yahyo yana Shunday shahodat berdi: “Men Ilohiy Ruhning osmondan kaptarday uchib kelib, O’shaning ustiga qo’nganini ko’rdim.
33Men Uni bilmas edim, lekin odamlarni suvga cho’mdirishga meni yuborgan Xudoning O’zi: “Muqaddas Ruh kimning ustiga tushib qo’nganini ko’rsang, bilki, Muqaddas Ruhga cho’mdiruvchi O’shadir”, - degan edi menga.
34Men esa Uni ko’rdimu, mana bu – Xudoning O’g’lidir, deb shahodat berdim”.
35Ertasiga Yahyo yana ikkita shogirdi bilan shu erda turgan edi.
36U yurib kelayotgan Isoga tikilib qarab: Mana Xudoning qurbonlik Qo’zisi! – dedi.
37Ikkala shogird Yahyoning bu so’zlarini eshitib, Isoning orqasidan ergashib borishdi.
38Iso o’girilib qarab, ularning ergashib kelayotganini ko’rdi-da: Sizlarga nima kerak? – deb so’radi ulardan. Sen qaerda turasan, Ravvi? – deyishdi ular.
39Borib ko’ringlar – dedi Iso. Ular borib, Isoning turar joyini ko’rishdi. O’sha kuni U bilan qolishdi. Soat to’rtlar chamasi edi.
40Yahyodan Iso haqida eshitib, uning orqasidan ergashganlardan biri Simun Butrusning ukasi Idris edi.
41U dastlab akasi Simunni topdi-da, unga: Biz Masihni topdik, - dedi.
42Idris akasini Isoning oldiga olib keldi. Iso esa unga tikilib: Sen Yunus o’g’li Simunsan-ku, sen Kifa degan nom olasan, - dedi.
43Ertasi kuni Iso Jalilaga bormoqchi bo’ldi. U Filipni topib unga: Orqamdan yur! – dedi.
44Filip Baytsayda shahridan, Idris bilan Butrusning hamShahari edi.
45Filip ketdi. U Natan’ilni topib, unga: Biz Muso va boshqa payg’ambarlar Tavrotda yozgan Yusuf o’g’li nosiralik Isoni topdik, - dedi.
46Nosira shahridan biron yaxshilik chiqarmikin? – dedi Natan’il unga. Borib ko’rgin! – dedi unga Filip.
47Bundan so’ng Iso Natan’ilning O’ziga yaqinlashayotganini ko’rib: Qarang, hech hiylani bilmaydi, xuddi haqiqiy isroillik! – dedi.
48Natan’il Isodan so’radi: Sen meni qaerdan taniysan? Filip seni chaqirmasidan oldin, sen anjir daraxtining tagida eding. Men seni o’sha erda ko’rgan edim, - deb javob berdi Iso.
49Shunda Natan’il: Ustoz, Sen Xudoning O’g’lisan, Sen Isroilning Podshohisan! – dedi.
50Iso unga javoban: Men senga: Seni anjir daraxti tagida ko’rdim, deganim uchun ishonyapsan-da. Sen bundan ham buyuk ishlarni ko’rasan! – dedi.
51So’ng unga yana: Sizlarga rostini aytay: bundan keyin osmon ochilib, Inson O’g’li oldiga Xudo farishtalari tushib-chiqayotganini ko’rasizlar, - dedi.

2-bob
1Uchinchi kuni Jalilaning Kana Shaharchasida nikoh to’yi bo’ldi. Isoning onasi ham u erda edi.
2Iso bilan shogirdlari ham to’yga taklif etilgan edilar.
3Sharob tugab qolgach, Isoning onasi Unga: Ularda sharob qolmabdi, - dedi.
4Iso unga: Mening ishimga aralashma, ayol. Mening vaqt-soatim hali etgani yo’q, - dedi.
5Shunda onasi xizmatchilarga: U sizlarga nimaiki desa, o’shani qilinglar, - dedi.
6O’sha erda yahudiylar tahoratda ishlatadigan, har biri ikki-uch sig’imli oltita tosh xum bor edi.
7Iso xizmatchilarga: Xumlarni suvga to’ldiringlar, - dedi. Ular xumlarni limmo-lim to’ldirishdi.
8Iso ularga: Endi cho’michlab olib, to’yboshiga olib boringlar, - dedi. Ular esa olib borishdi.
9To’yboshi sharobga aylangan suvni tatib ko’rdi. Uning qayoqdan kelganligini u bilmas edi, faqat olib kelgan xizmatchilar bilishar edi. To’yboshi kuyovni chaqirtib unga aytdi:
10Har kim avval yaxshi sharobni qo’yadi. Kayf qilishgandan keyingina yomonrog’ini beradi. Sen esa yaxshi sharobni shu vaqtgacha saqlabsan-ku!
11Iso dastlabki ushbu mo’’jizasini Jalilaning Kana Shaharchasida namoyish qildi, bu bilan O’zining ulug’vorligini zohir qildi. Shogirdlari esa Unga imon keltirdilar.
12Shundan keyin Iso, onasi, ukalari va shogirdlari Kafarnahum shahriga keldilar va u erda bir necha kun turdilar.
13Yahudiylarning Fisih bayrami yaqinlashib qolgani uchun Iso Quddus shahriga bordi.
14Ma’badga kirganda, ho’kiz, qo’y, kaptarlarni sotayotganlar va o’tirgan sarroflarni ko’rdi.
15Iso arqondan darra yasadi-da, ma’baddan hammasini, ho’kizu qo’ylari bilan birga, quvib chiqardi, sarroflarning xontaxtalarini ag’darib, pullarni sochib yubordi.
16Kaptar sotuvchilarga: Bularni yo’qotinglar bu erdan, Otamning uyini savdoxonaga aylantirmanglar! – dedi.
17Shunda Uning shogirdlari “Sening uyingga bo’lgan rashkim Mening ichimni kemirib ketdi”, degan oyatni esladilar.
18Shunda yahudiy mansabdorlari: Bunday qilishga qanday huquqing bor? Isbot qilib mo’’jiza yarat-chi! – deb Isodan talab qildilar.
19Iso dedi: Bu ma’badni buzinglar, Men uch kun ichida uni tiklayman.
20Bunga javoban yahudiy mansabdorlari: Bu ma’bad qirq olti yilda qurilgan, Sen uni uch kunda tiklamoqchisan-a..?! – dedilar.
21Holbuki, Iso ma’bad deb O’zining badanini nazarda tutgan edi.
22Iso o’lib tirilgandan keyin, shogirdlari Uning bu so’zini esladilar va muqaddas bitikka ham, Isoning so’ziga ham ishondilar.
23Iso Quddusda, Fisih bayramida bo’lganda, ko’p odamlar Uning qilayotgan ibratli mo’’jizalarini ko’rib, Unga imon keltirdilar.
24Ammo Iso hamma insonlarning ko’nglini bilgani uchun, O’zini ularga ishonmas edi.
25Unga inson haqida biror ma’lumotning hojati yo’q edi, chunki inson dilida nima borligini U bilar edi.

3-bob
1Yahudiy boshliqlaridan Nikodim ismli bir odam bor edi, u farziylar mazhabida edi.
2Bu odam bir kun kechasi Isoning oldiga kelib, Unga dedi: Ustoz! Sen Xudodan kelgan bir muallim ekaningni biz bilamiz, chunki hech kim, agar Xudo u bilan bo’lmasa, Sen qilayotgan mo’’jizalarni qilolmaydi.
3Iso unga Shunday javob berdi: Senga rostini aytay: agar kim yuqoridan tug’ilmasa, Xudo saltanatini ko’rolmaydi.
4Keksa odam yana qanday tug’ila oladi? Onasining qorniga ikkinchi gal kirib tug’ila oladimi? – deb so’radi Nikodim.
5Iso javob berdi: Senga rostini aytay: agar kim suvdan va ruhdan tug’ilmas ekan, Xudo saltanatiga kirolmaydi.
6Tanadan tug’ilgan tanadir, ruhdan tug’ilgan esa ruhdir.
7Sizlar yuqoridan tug’ilishingiz kerak, deganimga taajjublanma.
8Shamol istagan joyida esaveradi. Uning tovushini eshitasan-u, lekin qaysi tomondan kelib, qaysi tomonga ketishini bilmaysan. Ruhdan tug’ilgan har bir kishida ham Shunday bo’ladi.
9Bu qanday bo’lishi mumkin? – so’radi Nikodim.
10Iso unga javob berdi: Sen Isroilning ustozisan-ku axir, nega buni bilmaysan?
11Senga rostini aytay: biz bilganimizni so’zlaymiz, ko’rganimiz haqida shahodat beramiz. Lekin sizlar Bizning shahodatimizni qabul qilmayapsizlar.
12Agar sizlar erdagi narsalar haqida aytganlarimga ishonmasangizlar, samoviy narsalar to’g’risida gapirganlarimga qanday ishonasizlar?
13Osmonda turadigan va osmondan tushgan Inson O’g’lidan boshqa hech kim osmonga chiqqan emas.
14Muso sahroda ilonni qanday yuqoriga ko’targan bo’lsa, Inson O’g’li ham xuddi Shunday yuqoriga ko’tarilishi kerak.
15Shu tariqa Unga ishongan har bir kishi halok bo’lmay, abadiy hayotga erishadi.
16Zero Xudo olamni shunchalik sevdiki, O’zining yagona O’g’lini berdi, toki Unga ishongan har biri kishi halok bo’lmasin, balki abadiy hayotga ega bo’lsin.
17Xudo olamni hukm qilish uchun emas, balki O’g’li orqali qutqarish uchun O’g’lini dunyoga yubordi.
18Unga ishongan odam hukm qilinmaydi. Unga ishonmagan odam esa allaqachon mahkum bo’lgan. Chunki u Xudoning yagona O’g’li ismiga ishonmagan.
19Ilohiy hukm shundan dalolatdirki, olamga nur kelgan bo’lsa ham, odamlar nurdan ko’ra zulmatni a’lo ko’rdilar; chunki ularning qilmishlari yomonlik edi.
20Kimki yomonlik qilib yursa, nurni yomon ko’radi, yomon qilmishlari fosh bo’lib qolmasligi uchun nurga qarab yurmaydi.
21Kimki haqiqat yo’lini tutsa, nurga qarab yuradi, toki Xudoga tayanib qilgan ishlari oshkora bo’lsin.
22Shundan keyin Iso bilan shogirdlari Yahudiya yurtiga keldilar. Iso ular bilan bir muddat u erda qolib, odamlarni suvga cho’mdirib, tavba qildirar edi.
23Yahyo ham Salim yaqinidagi Eynon erida xalqni daryoga cho’mdirib yurgan edi. U er sersuv bo’lib, odamlar oqib kelar edi.
24Yahyo esa hali zindonga tashlanmagan edi.
25Shu mahal Yahyoning shogirdlari bilan yahudiy mansabdorlari orasida tahorat haqida bahs bo’ldi.
26Oxiri Yahyoning oldiga borib dedilar: Ustoz! O’rdun daryosining narigi bo’yida sen bilan bo’lgan, sen guvohlik bergan Odam bor-ku, o’sha Odam endi xalqni suvda tavba qildirib yuribdi, hamma ham Uning oldiga borishyapti.
27Bunga javoban Yahyo dedi: Agar osmondan nasib bo’lmasa, inson hech narsani sig’dira olmaydi.
28Men Masih emasman-u, faqat Uning oldidan yuborilganman, deb aytganimga o’zingiz guvohsizlar.
29Kelin kimga tegishli bo’lsa, kuyov o’shadir. Lekin kuyovning yonida turib unga quloq solgan do’sti kuyovning ovozini eshitiboq, sevinib quvonadi. Xuddi Shunday mening quvonchim endi komil bo’ldi.
30Masih ulg’ayishi, men esa pasayishim kerak.
31Yuqoridan kelgan Zot hammadan ustundir. Erdan bo’lgan erga mansubdir va erga xos gapiradi. Osmondan Kelgan esa hammadan ustundir.
32U ko’rgan va eshitgani haqida guvohlik beradi, ammo hech kim Uning guvohligini tan olmaydi.
33Uning guvohligini tan oluvchi kishi esa Xudoning haqligini tasdiqlaydi.
34Xudo yuborgan Zot Xudoning so’zlarini gapiradi; Xudo O’z Ruhini cheksiz-o’lchovsiz beradi.
35Ota O’g’lini sevadi, U hamma narsani Uning qo’liga topshirgan.
36Kimki Xudo O’g’liga ishonsa, abadiy hayotga erishadi. O’g’ilga ishonmagan odam esa hayot ko’rmay, Xudoning g’azabiga uchraydi.

4-bob
1Iso Yahyodan ko’ra ko’proq odamlarni daryoda tavba qildirib, shogird orttiryapti, degan xabar farziylarning qulog’iga etib bordi.
2(Vaholanki, Isoningn O’zi emas, shogirdlari xalqni daryoda tavba qildirar edilar.)
3Iso buni bilib qolgach, Yahudiyani tashlab, yana Jalilaga ketdi.
4Iso yo’l-yo’lakay Samariyadan o’tishi kerak edi.
5Shunday qilib, U Samariyaning Sihar degan shahriga keldi. Bu Shahar Yoqubning o’g’li Yusufga bergan eriga yaqin edi.
6Yoqubning qudug’i ham o’sha erda edi. Iso yo’l yurib charchagan edi, quduqning yoniga o’tirdi. Taxminan tush payti edi.
7Shu payt samariyalik bir ayol suv olgani kelib qoldi. Iso unga: Menga ichgani suv ber, - dedi.
8Isoning shogirdlari esa ovqat sotib olish uchun Shaharga ketgan edilar.
9Samariyalik ayol: Sen yahudiy bo’lsang, men samariyalik ayol bo’lsam, qanday qilib suv so’rashga jur’at qilding, - dedi.
10Iso ayolga javob berdi: Agar sen Xudoning in’omini va “Menga suv bergin”, deb aytayotganning kimligini bilganingda edi, sen o’zing Undan suv so’rar eding va U senga hayotbaxsh suv berar edi.
11Hazrat! – dedi ayol, - Senda suv oladigan hech nars yo’q-ku, quduq esa chuqur. Axir Sening hayotbaxsh suving qaerda?
12Bobokalonimiz Yoqub bu quduqni bizga bergan, o’zi ham, bolalari va chorvalari ham undan suv ichgan. Nahotki Sen undan ham katta bo’lsang?
13Iso ayolga Shunday javob qaytardi: Bu suvdan kim ichsa, yana chanqab qoladi.
14Lekin Men beradigan suvdan kim ichsa, abadiy chanqamaydi. Men beradigan suvdan ichganning vujudida buloq paydo bo’lib, abadiy hayot sari jo’shib oqaveradi.
15Hazrat, bu suvdan menga ham ber, men ham endi chanqamayin va suv olgani bu erga kelavermayin, - dedi ayol.
16Borib eringni bu erga chaqirib kel, - dedi Iso.
17Mening erim yo’q, - dedi ayol. Erim yo’q deb sen to’g’risini aytding, - dedi Iso.
18Sening besh nafar ering bo’lgan, hozirgisi ham ering emas. Buni sen to’g’ri aytding.
19Hazrat, ko’rib turibmanki, Sen payg’ambarsan, - dedi ayol.
20Ota-bobolarimiz bu tog’da topindilar. Ammo sizlar, topinadigan er Quddusda, deysizlar.
21Iso unga aytdi: Menga ishongin, Shunday vaqt keladiki, o’shanda Otaga na bu tog’da, na Quddusda topinasizlar.
22Sizlar nimaga topinishni bilmaysizlar, bizlar esa nimaga topinishni bilamiz. Chunki najot yahudiylardandir.
23Biroq vaqt-soati bilan haqiqiy topinuvchilar Otaga Ruh va haqiqat bilan topinadilar, ana o’sha vaqt-soat keldi! Ota shu yo’sinda O’ziga topinuvchilarni izlaydi.
24Xudo – Ruhdir, Unga topinuvchilar esa Ruh va haqiqat bilan topinmoqlari lozim.
25Ayol Isoga: Qutqaruvchi Masih kelajagini bilaman. U kelganda, hamma narsani bizga ma’lum qiladi, - dedi.
26Iso ayolga: Sen bilan gaplashayotgan Men O’shaman, - dedi.
27Shu paytda Isoning shogirdlari kelib qolishdi. Uning bir ayol bilan gaplashayotganini ko’rib hayron bo’lishdi. Lekin birortasi ham: “Undan nima talab qilyapsan?” yoki “U bilan nima to’g’risida gaplashyapsan?” – deb so’ramadi.
28Shundan keyin ayol ko’zasini o’sha erda qoldirib, Shaharga bordi va odamlarga dedi:
29Boringlar, men qilgan hamma ishlarni aytib bergan Odamni ko’ringlar! U Masih emasmikin?
30Odamlar esa Shahardan chiqib, Isoning oldiga bordilar.
31Shu orada shogirdlari: Ustoz, ovqat eb olgin, - deb Isodan iltimos qilishdi.
32Ammo Iso ularga dedi: Mening eydigan boshqa ovqatim bor, sizlar uni bilmaysizlar.
33Shogirdlari o’zaro gap qotib: Ajabo, biron kishi Unga ovqat keltirdimikin? – deb hayron bo’lishdi.
34Iso ularga dedi: Mening ovqatim – Meni Yuborganning irodasini ado etish, Uning yumushini bajo keltirishdan iboratdir.
35Sizlar: O’rim-yig’imga hali ko’p oy vaqt bor, deb aytasizlar-ku. Endi sizlarga aytay: ko’zlaringizni ekinzorga tikib qaranglar. Hosil allaqachon etilibdi, o’rim-yig’imga tayyor bo’libdi.
36O’roqchi hozirdan mehnat haqini oladi va abadiy hayot uchun hosilini yig’ib oladi; Shunday bo’lgani uchun ekuvchi bilan o’roqchi birgalikda quvonadilar.
37“Birisi ekadi, boshqasi o’radi”, degan maqol shu vaziyatga to’g’ri keladi.
38Men sizlarni o’zingiz zahmat chekmagan hosilni o’rgani yubordim. Boshqalar zahmat chekkan edi, sizlar esa ularning zahmatidan foydalanasizlar.
39Shundan keyin, o’sha Shaharda yashovchi talay samariyaliklar Isoga imon keltirishdi. Ular haligi ayolning “Men qilgan ishlarning hammasini aytib berdi”, degan guvohligiga ishonishga edi.
40Shunday qilib, samariyaliklar Isoning oldiga kelib, ularnikida qolishini iltimos qilishdi. U esa ikki kun o’sha erda qoldi.
41Natijada Isoning so’zini eshitib, yanada ko’proq odamlar imon keltirdi.
42Ular ayolga: Endi sening so’zlaring tufayligina ishonayotganimiz yo’q. Uni o’zimiz ham eshitdik, U haqiqatan olamning Qutqaruvchisi – Masih ekaniga qanoat hosil qildik, - deyishdi.
43Ikki kun o’tgandan keyin Iso u erdan Jalilaga jo’nab ketdi.
44Uning O’zi: “Payg’ambar o’z yurtida e’tiborsiz qoladi”, deb ta’kidlagan edi.
45Jalilaga kelganda esa, aholi Uni ochiq chehra bilan kutib oldi. Chunki ular Quddusdagi bayramga borganlarida, u erda Isoning butun qilgan ishlarini ko’rgan edilar.
46Shunday qilib, Iso yana Jalilaning Kana Shaharchasiga keldi, bu erda U suvni sharobga aylantirgan edi. O’sha paytda Kafarnahum shahrida bir saroy amaldorining o’g’li kasal bo’lib yotgan edi.
47Bu odam Isoning Yahudiyadan Jalilaga kelganligini eshitib, Uning oldiga bordi. O’lim to’shagida yotgan o’g’lini borib ko’rib tuzatishni Isodan o’tinib so’radi.
48Sizlar ajoyibotu mo’’jizalar ko’rmaguncha ishonmaysizlar-da! – dedi unga Iso.
49Hazrat, - dedi saroy amaldori Unga, - bolaginam o’lmasidan oldin etib borgin!
50Sen bora qol, o’g’ling sog’-salomat, - dedi Iso. U odam Isoning aytganiga ishonib, ketdi.
51Ertaga uning yo’liga chiqib turgan xizmatkorlari uni qarshilab: Bolangiz sog’-salomat, - deyishdi.
52Qaysi soatda ahvoli engillashdi? – deya so’radi. Kecha tushda soat birda isitmasi tushib qoldi, - deyishdi xizmatkorlar.
53Bolaning otasi Iso unga: “O’g’ling sog’-salomat”, degani shu vaqtga to’g’ri kelganini angladi. O’zi va butun xonadoni Isoga imon keltirdi.
54Bu esa Isoning Yahudiyadan Jalilaga kelib qilgan ikkinchi ibratli mo’’jizasi edi.

5-bob
1Bu hodisalardan keyin yahudiylarnig bayrami bo’ldi va Iso Quddusga bordi.
2Quddusning Qo’y darvoza nomli kiraverishida yahudiycha Bayt-Hasda degan besh shiyponli bir hovuz bor edi.
3Bu shiyponlarda ko’r, cho’loq, mayib-majruh juda ko’p bemorlar yotar, [suvning qimirlashini intizor bo’lib kutardilar.
4Chunki Xudovanding bir farishtasi goh-goh hovuzga tushib, suvni harakatga keltirar edi. Suv qimirlashi bilan hovuzga birinchi bo’lib kim tushsa, har qanday kasallikdan xalos bo’lar edi.]
5Bu erda o’ttiz sakkiz yildan beri kasal bo’lib yotgan bir kishi bor edi.
6Iso uning yotganini ko’rdi, uzoq vaqtdan beri xasta ekanligini payqadi-da, Sog’ayishni istaysanmi? – deb so’radi undan.
7Bemor Isoga javob berdi: Ha, Hazrat! Lekin suv qimirlaganda, meni hovuzga tushiradigan odamim yo’q. Men borgunimcha, boshqasi mendan oldin tushib oladi.
8O’rningdan tur, to’shagingni olib yur! – dedi Iso bemorga.
9U esa shu ondayoq sog’ayib qoldi. To’shagini olib, yurib ketdi. U kun dam olish kuni edi.
10Shuning uchun yahudiy mansabdorlari sog’ayib ketgan odamga: Bugun dam olish kuni-ku, senga to’shagingni ko’tarish mumkin emas! – deyishdi.
11Meni sog’aytirgan odam menga: “To’shagingni olib yur”, deb aytdi-da, - dedi u odam.
12“To’shagingni olib yur”, deb aytgan Odam kim? – deb so’radilar.
13Shifo topgan odam esa Uning kimligini bilmas edi, u erda xalq ko’pligidan Iso O’zini chetga olgan edi.
14Keyinroq Iso u odamni ma’badda uchratib qoldi. Mana, sen sog’ayding. Endi boshqa gunoh qilma, tag’in boshingga yanada yomon kun kelmasin, - dedi unga.
15Bu odam borib, uni sog’aytirgan Iso ekanligini yahudiy mansabdorlariga xabar qildi.
16Ular esa, dam olish kunida bunday ishlar qilib yuribdi, deb [Isoning joniga qasd qilib,] Uni quvg’in qila boshladilar.
17Ammo Iso ularga Shunday dedi: Mening Otam shu kungacha O’z ishini qilib kelyapti, Men ham O’z ishimni qilyapman, - dedi.
18Ana shu so’zi uchun yahudiylar Isoni o’ldirishga yana ko’proq harakat qilishdi. Chunki U dam olish kunini buzibgina qolmay, balki Xudoni Otam deb, O’zini Xudoga tenglashtirgan edi.
19Bularga qarshi Iso dedi: “Sizlarga rostini aytay: O’g’il Otaning qilgan ishlarini ko’rmaguncha, O’zi hech narsa qila olmaydi. Ota nimalarni qilsa, O’g’il ham xuddi shularni qiladi.
20Chunki Ota O’g’lini sevadi, O’zi qilgan hamma narsani O’g’liga ko’rsatadi. Sizlarni taajjubga qoldirgudek, bundan kattaroq ishlarni ham ko’rsatadi.
21Ota qanday qilib o’liklarni tiriltirib ularga hayot baxsh etsa, O’g’il ham kimni istasa, o’shanga hayot baxsh etadi.
22Shuningdek, Ota hech kimni hukm qilmaydi, balki hukm qilish huquqini butunlay O’g’liga bergan,
23toki hamma Otani qanday hurmat qilsa, O’g’lini ham Shunday hurmat qilsinlar. Kim O’g’ilni hurmat qilmasa, Uni yuborgan Otani ham hurmat qilmagan bo’ladi.
24Sizlarga rostini aytay: Mening so’zlarimni tinglagan va Meni yuborganga ishongan abadiy hayotga ega bo’ladi. U o’limdan hayotga o’tgani uchun hukm qilinmaydi.
25Sizlarga rostini aytay: o’liklar Xudo O’g’lining ovozini eshitadigan vaqt keladi va kelib qoldi ham. Uning ovozini eshitganlar esa tirilib ketadilar.
26Chunki Otaning O’zi hayot manbai bo’lgani kabi, O’g’liga ham hayot manbai bo’lishni ato qilgan.
27Ota hukm qilish vakolatini ham O’g’liga bergan, chunki U Inson O’g’lidir.
28Bunga taajjublanmangiz, qabrda yotgan marhumlarning hammasi Xudo O’g’lining ovozini eshitadigan vaqt keladi.
29Shunda o’liklar qabrdan chiqadilar; yaxshilik qilganlar yashash uchun, yomonlik qilganlar esa hukm qilinish uchun tiriladilar”.
30“Men O’z-O’zimdan hech narsa qilolmayman. Qanday eshitsam, Shunday hukm qilaman va Mening hukmim haqqoniydir. Chunki Men O’z irodamni emas, balki Meni yuborgan Otamning irodasini bajo keltirishni istayman.
31Agar Men O’zim haqimda o’zim guvohlik bersam, Mening guvohligim haqiqiy bo’lmaydi.
32Men haqimda boshqa guvohlik beruvchi bor va bilamanki, Uning bergan guvohligi haqiqatdir.
33Sizlar Yahyoning oldiga odam yubordingizlar, u haqiqat to’g’risida guvohlik berdi.
34Garchi Men insonning guvohligini qabul qilmasam-da, lekin bularni sizlar najot topishingiz uchun aytyapman.
35Yahyo yonib, nur sochib turgan chiroq edi. Sizlar esa uning nurida birpas quvonmoqchi bo’ldingizlar.
36Biroq Men Yahyodan ko’ra kattaroq guvohlikka egaman. Chunki Otamning tamomlashim uchun bergan ishlari, shu bajarayotgan ishlarimning o’zi Meni Otam yuborganligiga guvohlik bermoqda.
37Meni yuborgan Otamning O’zi ham Men haqimda guvohlik berib turibdi. Sizlar esa hech qachon Uning ovozini ham eshitmagansiz, qiyofasini ham ko’rmagansizlar.
38Uning kalomi ham ko’ngillaringizdan joy olmaydi, chunki U yuborgan Zotga ishonmayapsizlar.
39Sizlar Muqaddas Bitiklarni tekshirasizlar, chunki ular orqali abadiy hayotga erishamiz, deb o’ylaysizlar. Ana o’sha Bitiklar Men to’g’rimda guvohlik beradi.
40Ammo sizlar abadiy hayotga erishish uchun Men tarafga kelishni istamaysizlar-ku.
41Men insonlardan tahsin-tasanno qabul qilmayman.
42Lekin sizlarni bilaman, qalblaringizda Xudoga muhabbat yo’q.
43Men Otamning nomidan kelgan bo’lsam-da, ammo sizlar Meni qabul qilmayapsizlar. O’z nomi bilan keladigan allakimni qabul qilaverasizlar.
44Sizlar-ku bir-biringizdan tahsin-tasanno olishni yaxshi ko’rasizlar, lekin yagona Xudoning tahsiniga sazovor bo’lishga harakat qilmaysizlar. Qanday qilib ham ishona olardingiz?
45Men sizlarni Otam oldida ayblayman, deb o’ylamanglar. Sizlarni ayblovchi o’zingiz umid bog’lagan Muso bo’ladi.
46Agar Musoga ishonganingizda edi, Menga ham ishonar edingizlar; u Men haqimda yozgan edi.
47Musoning yozuvlariga ishonmapsizlarmi, Mening so’zlarimga qanday ishonasizlar?“.

6-bob
1Shundan keyin Iso Jalila ko’lining narigi qirg’og’iga suzib o’tdi.
2Uning bemorlar bilan qilayotgan ajoyib ishlarini bir talay xaloyiq ko’rib, Uning orqasidan ergashib boraverdi.
3Iso toqqa chiqib, u erda O’z shogirdlari bilan o’rnashdi.
4Yahudiylarning Fisih bayrami yaqinlashayotgan edi.
5Iso bir qarasa, xaloyiq ko’plashib U tomonga kelayotgan ekan. Iso Filipdan: Bularni to’yg’azish uchun qaerdan non sotib olamiz? – deb so’radi.
6Bu gapni esa uni sinab ko’rish uchun aytgandi, O’zi nima qilishni bilar edi.
7Bularning har qaysisiga oz-ozdan bersak ham, ikki yuz kumushlik non etmaydi-ku! – deb javob berdi Filip.
8Shunda shogirdlardan biri, Butrusning ukasi Idris Isoga:
9Bu erda bir bolada beshta arpa non va ikkita baliq bor emish, lekin ko’pchilikka bu nima ham bo’lar edi, - dedi.
10Odamlarni erga o’tqazinglar, - dedi Iso. U er qalin maysazor edi. Besh mingga yaqin bo’lgan erkaklar jamoati yonboshlab o’tirdi.
11Iso nonlarni olib, shukrona duosini o’qidi-yu, [shogirdlariga bo’lib berdi, shogirdlar esa] kim qancha istasa, o’tirganlarning hammasiga bo’lib berdi. Baliqlar bilan ham xuddi shu yo’lni tutdi.
12Odamlar eb to’ydi. Bundan keyin Iso O’z shogirdlariga: Qolgan burdalarni terib olinglar, hech narsa isrof bo’lmasin, - dedi.
13Shogirdlar odamlar egan beshta arpa nondan ortib qolgan burdalarni terib olishdi, o’n ikkita savat chiqdi.
14Shunda odamlar Isoning qilgan ibratli mo’’jizasini payqab: Haqiqatan ham Bu olamga keladigan Payg’ambar ekan, - dedilar.
15Iso odamlar Uni zo’rlik bilan ushlab, podshoh qilib ko’tarmoqchi ekanliklarini bilib qolgach, yana yolg’iz O’zi toqqa chiqib ketdi.
16Kechki payt Isoning shogirdlari ko’l bo’yiga bordilar.
17Qayiqa tushib ko’lning berigi qirg’og’idagi Kafarnahumga qarab yo’l oldilar. Qorong’i tushgan, Iso esa hali ham ularning oldiga kelmagan edi.
18Kuchli shamol esib, ko’l to’lqinlanib ketdi.
19Ular bir tosh yo’lcha suzganlaridan keyin, ko’l yuzida yurib qayiqqa yaqinlashayotgan Isoni ko’rib qolishdi-da, vahimaga tushishdi.
20Bu Men, qo’rqmanglar! – dedi ularga Iso.
21Ular Isoni qayiqqa olmoqchi bo’ldilar. Lekin o’sha zahotiyoq qayiq ular borayotgan qirg’oqqa etib to’xtab qoldi.
22Ertasi kuni ko’lning narigi yoqasida qolgan xalq u erda shogirdlar tushgan qayiqdan boshqa qayiq yo’qligini ko’rishdi va Iso shogirdlari bilan birga qayiqqa tushmaganini, shogirdlari yolg’iz o’zlari suzib ketganini payqadilar.
23Shu payt Tiveriyadan boshqa qayiqchalar kelib qoldi. Qayiqchalar to’xtagan joy Rabbimiz Iso shukrona duosini o’qigan va xalq non egan erga yaqin edi.
24Xaloyiq Iso bilan shogirdlarining u erda yo’qligini ko’rgach, qayiqlarga tushib, Isoni qidirib Kafarnahumga suzib kelishdi.
25Ko’lning berigi bo’yidan Uni topdilar. Ustoz, Sen qachon bu erga kelding? – deb so’radilar.
26Iso ularga Shunday javob berdi: Sizlarga gapning rostini aytsam, sizlar ibratli mo’’jizalarni ko’rganingiz uchun emas, balki non eb to’yganingiz uchun Meni qidiryapsizlar.
27Siz o’tkinchi oziq uchun emas, abadiy hayotga boshlovchi boqiy oziq uchun harakat qilinglar, uni sizlarga Inson O’g’li beradi. Inson O’g’li esa Ota – Xudoning muhriga molikdir.
28Xalq Isodan: Xudoga ma’qul ishlarni bajarish uchun nima qilishimiz kerak? – deb so’radi.
29Xudoga ma’qul ish – Xudo yuborgan Zotga ishonishdir.
30Bizlar Senga ishonishimiz uchun qanday ish qilasan, ko’raylik-chi, qanday ibratli mo’’jiza ko’rsatasan? – dedi xaloyiq.
31Ota-bobolarimiz sahroda manna eganlar, Tavrotda: “Eyish uchun ularga osmondan non yog’dirdi”, deb yozilgan.
32Iso ularga dedi: Sizlarga rostini aytsam, sizlarga osmondan non bergan Muso payg’ambar emas. Osmondan tushgan haqiqiy nonni sizlarga Mening Otam beradi.
33Xudo bergan non osmondan tushuvchi va dunyoga hayot bag’ishlovchi nondir.
34Bunga qarshi xalq: Hazrat, bunday nonni bizga doimo berib turgin! – dedi Isoga.
35Iso Shunday aytdi: Men hayot noniman. Mening oldimga kelgan odam sira och qolmas, Menga ishongan odam hech qachon chanqamas.
36Lekin Men sizlarga aytgan edim-ku, Meni ko’rib turgan bo’lsangizlar ham, ishonmayapsizlar.
37Otam kimni Menga bergan bo’lsa, Mening oldimga keladi. Oldimga kelgan odamni esa sira quvib chiqarmayman.
38Men O’z irodamni emas, balki Meni yuborgan Otamning irodasini ado etish uchun osmondan tushganman.
39Meni Yuborganning irodasi – Uning Menga berganlaridan hech birini yo’qotmasligim, balki oxirgi kunda ularning har birini tiriltirishimdir.
40Otamning irodasi yana shuki, Uning O’g’lini ko’rgan, Unga ishongan har bir kishi abadiy hayotga ega bo’lsin. Men esa bundaylarni oxirgi kunda tiriltiraman.
41Iso “Men osmondan tushgan nonman”, degani uchun yahudiylar Undan noliy boshlashdi.
42Yusufning o’g’li Iso bu emasmi? Ota-onasini biz taniymiz-ku! Endi qanday qilib U: “Men osmondan tushdim”, deb aytyapti? – deyishardi o’zaro.
43O’zaro nolimanglar – dedi ularga Iso.
44Agar Meni yuborgan Otam birovni jalb qilmasa, u Menga hech ham etisholmaydi. Menga etishgan odamni esa oxirgi kunda tiriltiraman.
45Payg’ambar oyatida: “Hamma Xudo tomonidan o’rgatilgan bo’ladi”, - deb bitilgan. Shunday qilib, Otadan eshitgan va o’rgangan har bir kishi Mening oldimga keladi.
46Aslida hech kim Otani ko’rgan emas, birgina Xudodan chiqqan Zot Otani ko’rgan.
47Sizlarga rostini aytay: kimki Menga ishonsa, abadiy hayotga ega bo’ladi.
48Men hayot noniman.
49Ota-bobolaringiz sahroda manna eb, o’lib ketganlar.
50Odam eb o’lmasligi uchun osmondan tushadigan non bor, mana u ko’z o’ngingizda turibdi.
51Men osmondan tushgan tirik nondirman. Bu nonni egan kishi abadiy yashaydi. Men beradigan non – O’zimning tanamdir, uni dunyoga baxsh etish uchun fido qilaman.
52Shunda yahudiylar: U qanday qilib bizga O’zining tanasini edira olar ekan? – deb o’zaro talashib-tortisha boshladilar.
53Iso ularga aytdi: Sizlarga rostini aytay: agar Inson O’g’lining tanasini emasangizlar va Uning qonini ichmasangizlar, u holda sizda hayot bo’lmaydi.
54Mening tanamni egan va qonimni ichgan odamda abadiy hayot bor, Men uni oxirgi kunda tiriltiraman.
55Mening tanam – haqiqiy oziq, qonim – haqiqiy ichimlikdir.
56Tanamni eb, qonimni ichadigan kishi Men bilan, Men esa u bilan bir jon bir tan bo’lamiz.
57Xuddi barhayot Otam Meni yuborganday, Men Otam orqali yashayotganday, Meni egan odam ham Men orqali yashaydi.
58Osmondan tushgan non mana shudir. Bu non ota-bobolaringiz egan mannaga o’xshamaydi, ular manna eb o’lib ketganlar. Men bergan nonni egan odam esa abadiy yashaydi.
59Iso bu so’zlarni Kafarnahumdagi yahudiylar ibodatxonasida ta’lim berayotganda gapirar edi.
60Uning ko’p shogirdlari bu gaplarni eshitib: Qanday qattiq so’zlar! Kim buni tinglaydi? – deyishar edi.
61Shogirdlarining norozi bo’lganliklarini Iso O’z ko’nglida sezdi. Bu sizlarni vasvasaga solyaptimi?
62Xo’sh, Inson O’g’lining ilgarigi joyiga chiqishini ko’rsangizlar nima bo’pti?
63Ruh hayot baxsh etadi, jism hech qanday foyda keltirmaydi. Mening sizlarga aytib kelayotgan so’zlarim ruhdir, hayotdir.
64Shunga qaramay, ichingizda imonsiz qolganlar bor, - dedi. Kimlar imonsiz, kim xiyonat qiladi – Iso hammasini avvaldan bilar edi.
65Otam yo’l qo’ymasa, hech kim Mening oldimga kelolmaydi, deyishimga bois ana shu bo’lgan edi, - dedi U yana.
66O’sha vaqtdan boshlab Uning ko’p shogirdlari Isodan yuz o’girib, U bilan boshqa yurmaydigan bo’ldilar.
67Shunda Iso o’n ikki shogirdidan: Nahotki sizlar ham ketmoqchi bo’lsangizlar? – deb so’radi.
68Rabbim, - dedi Simun Butrus, - bizlar kimga boraylik? Senda abadiy hayotning so’zlari bor.
69Bizlar ishondik va bildik, Sen Xudoning Azizi – Masihsan.
70Iso ularga aytdi: Sizlarni o’n ikkita qilib tanlagan O’zim emasmi? Lekin sizlarning biringiz iblisdir.
71Iso Simun o’g’li Yahudo Ishqariyotni nazarda tutgan edi. U o’n ikki shogirddan biri bo’lib, Isoga hiyonat qilmoqchi bo’lgan edi.

7-bob
1Shundan keyin Iso Jalilada yurar edi. Yahudiy mansabdorlari Uni o’ldirishga qasd qilganliklari uchun, Yahudiyada yurishni istamadi.
2Yahudiylarning Chayla bayrami yaqinlashayotgan edi.
3Shunday qilib, Isoning ukalari Unga: Bu erdan chiqib, Yahudiyaga bor, qilayotgan ishlaringni shogirdlaring ham ko’rsin.
4O’zini mashhur qilmoqchi bo’lgan har bir kishi yashirincha ish qilib yurmaydi-ku! Sen bu ishlarni qilayotgan bo’lsang, qani O’zingni dunyoga oshkor qilib ko’r, - deyishdi.
5Hatto ukalari ham Unga ishonmas edilar.
6Iso ularga Shunday dedi: Mening vaqt-soatim hali kelgani yo’q, lekin sizlar uchun har vaqt qulaydir.
7Dunyo sizlardan nafratlana olmaydi, lekin Mendan nafratlanadi. Chunki Men uning qilmishlari yomonligini fosh qilaman.
8Mayli, sizlar bayramga boringlar. Men hozircha bu bayramga bormayman, chunki Mening vaqtim bo’lgani yo’q.
9Shu so’zlarni aytib, Iso Jalilada qoldi.
10Isoning ukalari bayramga borgandan so’ng, O’zi ham bordi; faqat ochiq emas, yashirincha bordi.
11Yahudiy mansabdorlari esa Isoni bayramda qidirar, “U qayoqda?”- deb so’rab-surishtirar edilar.
12Omma orasida Iso to’g’risida har xil gap-so’zlar yoyilayotgan edi. Ba’zilari: “U yaxshi Odam”, - desalar, boshqalari: “Yo’q, U xalqni yo’ldan ozdiryapti”, - deyishardi.
13Biroq yahudiy mansabdorlaridan qo’rqqanlari uchun U haqda hech kim ochiq gapirmas edi.
14Bayramning yarmi o’tganda, Iso ma’badga kirib ta’lim bera boshladi.
15Shunda yahudiy mansabdorlari: Bu odam o’qimagan bo’lsa, qanday qilib Muqaddas Bitiklarni biladi? – deb taajjublandilar. Iso ularga javoban aytdi:
16Mening ta’limotim O’zimniki emas, balki Meni Yuborgannikidir.
17Kim Uning irodasini bajarishni istasa, bu ta’limot Xudodanmi, yoki Men O’zimdan gapiryapmanmi, bilib oladi.
18Kim o’z nomidan gapirsa, o’ziga ulug’lik izlaydi. Kim uni yuborganga ulug’lik izlasa, u haqqoniydir, uning dilida biron nohaqlik yo’q.
19Tavrotni sizlarga Muso payg’ambar bermadimi? Shunga qaramay, birortangiz ham Tavrot Qonuniga qarab ish yuritmaysiz. Nima uchun Meni o’ldirmoqchisizlar?
20Seni jin uribdi! Kim Seni o’ldirmoqchi ekan? – dedi xaloyiq.
21Iso esa O’z so’zida davom etdi: Men bitta ish qildim, hammangiz bunga hayron qolyapsizlar.
22Muso sizlarga sunnatni buyurgan, sizlar esa dam olish kunida o’g’il bolani sunnat qilasizlar.
23Musoning Qonuni buzilmasin deb, hatto dam olish kuni o’g’il bola sunnat qilinadigan bo’lsa, nega sizlar Menga dam olish kuni odamzodni butunlay sog’aytirdi, deb g’azab qilasizlar?
24Yuzaki hukm qilmanglar, hukmingiz adolatli bo’lsin.
25Shunda ba’zi quddusliklar gapga kirdi: O’ldirish uchun qidirib yurishgan Shu emasmi?
26Mana u bemalol so’zlayapti, Unga qarshi hech kim hech narsa demayapti. Nahotki boshliqlar Uning haqiqiy Masih ekanligiga tan berishgan bo’lsa?
27Axir, Buning qaerdanligini hammamiz bilamiz-ku, biroq Masih kelganda, Uning qaerdanligini hech kim bilmaydi.
28Bunga javoban Iso ma’badda ovozini baland qilib, Shunday ta’lim bera boshladi: Sizlar Mening kimligimni ham, qaerdanligimni ham bilasizlar. Lekin Men O’z-O’zimdan kelganim yo’q. Meni Haq yuborgan, sizlar Uni bilmaysizlar.
29Men Uni bilaman, chunki Men Uning oldidan kelganman, Meni O’sha yuborgan.
30Bu so’zi uchun Isoni ushlashga intildilar. Biroq hech kim Unga qo’l uzatmadi, chunki Uning vaqt-soati hali kelmagan edi.
31Shu bilan birga, olomondagi ko’pgina odamlar Unga imon keltirdi. Ular: Masih kelganda bundan ham mo’’jiza yaratarmikin? – deyishardi.
32Iso to’g’risida xalq orasida bunday gap-so’zlar tarqalayotganini farziylar eshitib, oliy ruhoniylar bilan til biriktirishdi-da, Isoni qo’lga olish uchun mirshablarni yuborishdi.
33Iso dedi: Men sizlar bilan uzoq bo’lmayman, yana Meni Yuborganning oldiga qaytib boraman.
34Sizlar Meni izlaysiz-u, lekin topolmaysizlar. Men qaerda bo’lsam, sizlar u erga borolmaysiz.
35Shu payt yahudiylar: U qaerga bormoqchi, biz Uni topolmas ekanmiz? – deyishdi o’zaro. – Nahotki U yunonlar orasida tarqalib ketgan yahudiylar oldiga borib, yahudiylarga ham, yunonlarga ham ta’lim bermoqchi bo’lsa?
36“Sizlar Meni izlaysiz-u, lekin topolmaysizlar, Men qaerda bo’lsam, sizlar u erga borolmaysizlar”, degan gaplarining mazmuni nima ekan?
37Bayramning oxirgi, ulug’ kunida Iso tik turdi-da, ovozini baland qilib xitob qildi: Kim chanqagan bo’lsa, Mening oldimga kelib ichsin.
38Muqaddas Bitikda aytilganidek, Menga ishonganning vujudidan hayotbaxsh suv daryo bo’lib oqadi.
39Iso bunday deb, Muqaddas Ruhni nazarda tutgan edi; Unga ishonganlar Muqaddas Ruhni yaqin orada olishlari kerak edi. Iso hali ulug’vorlikka yuksalmagan, Shuning uchun Muqaddas Ruh hanuz tushmagan edi.
40Olomon ichidan ba’zilar bu so’zlarni eshitib: Haqiqatan bu O’sha payg’ambar, - dedilar.
41Boshqalari: Bu Masih, - deyishsa, yana bo’laklari: Masih Jaliladan kela oladimi?
42Tavrotda, Masih Dovudning urug’i bo’ladi, U Dovudning yurti – Baytlahmdan chiqib kelishi lozim, deb yozilmaganmi? – deyishdi.
43Shu tariqa Iso tufayli xalq orasida nizo yuzaga keldi.
44Ba’zilar Uni tutmoqchi bo’lishdi, ammo hech kim Unga qo’l ko’tarmadi.
45Shu payt mirshablar oliy ruhoniylar va farziylar oldiga qaytib kelishdi. Nega Uni olib kelmadinglar? – deb so’rashdi ulardan.
46Dunyoda hech kim bu Odamday gapirmagan, - dedi mirshablar.
47Bo’lmasa, sizlar ham yo’ldan ozipsizlar-da! – deyishdi farziylar.
48Boshliqlar yoki farziylardan birontasi Unga ishonganmikin?
49Lekin Tavrotni bilmagan bu johil ommaga la’natlar bo’lsin!
50Farziylardan Nikodim nomli biri, avval tunda Isoning oldiga kelgan odam, so’z oldi:
51Ayblanuvchining O’zini oqlashiga imkon bermay, Uning ishini tergab aniqlamay mahkum qilish bizning Tavrot Qonunimizga mosmikin?
52Nahotki sen ham Jaliladan bo’lsang? Yaxshilab o’ylab ko’r, Jaliladan payg’ambar chiqmasligi aniq, - deyishdi unga.
53Shundan keyin hammalari uy-uylariga tarqalib ketdilar.

8-bob
1Iso Zaytun tog’i tomon ketdi.
2Ertalab yana ma’badga qaytib keldi. Butun xalq Uning oldiga kelar, U esa odamlarga ta’lim berib o’tirar edi.
3Shu orada ulamolar bilan farziylar bir ayolni Isoning oldiga keltirishdi, uni zino qilayotganda ushlab olishgan edi.
4Ustoz! – deyishdi ayolni o’rtaga qo’yib. Bu ayol zino qilayotganda ushlandi.
5Muso payg’ambar Qonunimizda bundaylarni toshbo’ron qilishni buyurganlar. Sen nima deysan?
6Bu so’roq bilan Isoni tuzoqqa ilintirib ayblamoqchi edilar. Iso esa ularga e’tibor bermay, engashib barmog’i bilan erga yozar edi.
7Ular bu haqda so’rayvergach, Iso tik turdi-da: Sizning ichingizda kim begunoh bo’lsa, o’sha birinchi bo’lib ayolga tosh otsin, - dedi.
8So’ng yana engashib erga yozaverdi.
9Ular bu gapni eshitib, vijdonan fosh bo’lishdi. Chollardan boshlab, keksayu yosh hammasi birin-ketin keta boshlashdi. Oxirida yolg’iz Iso bilan o’rtada turgan ayol qoldi.
10Iso o’rnidan turdi-da, ayoldan boshqani ko’rmay: Ey ayol! – dedi, - seni ayblovchilar qani? Hech kim seni mahkum qilmadimi?
11Hech kim, Hazrat! – deb javob berdi ayol. Men ham seni mahkum qilmayman, - dedi Iso. – Bor, bundan keyin boshqa gunoh qilma.
12Iso yana xalqqa xitob qildi: Men olamning nuriman. Kimki Menga ergashsa, zulmatda yurmaydi, balki hayot nuriga ega bo’ladi.
13Isoning shu so’ziga qarshi farziylar: Sen O’zingga O’zing shohidlik beryapsan. Sening shohidliging haqiqat emas, - deyishdi.
14Iso Shunday javob berdi: Men O’zimga O’zim shohidlik bersam ham, to’g’ri shohidlik beraman. Chunki Men qaerdan kelib, qaerga ketayotganimni bilaman. Sizlar esa Mening qaerdan kelib, qaerga ketayotganimni bilmaysizlar.
15Sizlar tashqi qiyofaga qarab hukm qilasizlar; Men esa hech kimni hukm qilmayman.
16Agarda Men hukm qilsam ham, to’g’ri hukm qilaman, chunki yolg’iz emasman, Meni yuborgan Otam Meni yoqlaydi.
17Mana, o’zlaringizning Tavrotda: “Ikki shohidning guvohligi to’g’ridir”, deb yozilgan.
18Shunday qilib, O’zimga O’zim ham shohidlik beraman, Meni yuborgan Otam ham shohidlik beradi.
19Sening Otang qaerda? – deb so’radilar Isodan. U bunga javoban: Sizlar na Meni, na Otamni taniysizlar. Agar Meni taniganingizda, Otamni ham tanigan bo’lar edingizlar, - dedi.
20Bu so’zlarni Iso ma’badda ta’lim berayotib, sadaqa qutisining oldida aytdi. Hech kim Uni tutib olmadi, chunki Uning vaqt-soati hali kelmagan edi.
21Iso ularga yana dedi: Men ketyapman. Siz Meni qidirasiz-u, gunohkor bo’lib o’lasizlar. Men boradigan joyga sizlar bora olmaysizlar.
22Nahotki U O’zini O’zi o’ldiradi? “Men boradigan joyga sizlar bora olmaysizlar”, deb aytyapti-ku, - deyishdi o’zaro yahudiylar.
23Iso ularga Shunday dedi: Sizlar pastdansiz, Men esa yuqoridanman. Sizlar bu olamdan, Men esa bu olamdan emasman.
24Siz gunohkor bo’lib o’lasizlar, deb aytdim-ku sizlarga. Ha, agar o’sha Men ekanligimga ishonmasangizlar, gunohkor bo’lib o’lasizlar.
25Sen kimsan? – deb so’rashdi shu mahal Isodan. Iso Shunday dedi: Boshdanoq sizlarga qanday aytgan bo’lsam, xuddi O’shaman.
26Siz haqingizda aytadigan hamda hukm o’tkazadigan ko’p narsalarim bor. Biroq Yuborgan haqiqatgo’ydir, Men Undan nima eshitgan bo’lsam, o’shani dunyoga ma’lum qilaman.
27Ular esa O’z Otasi haqida gapirayotganini tushunmadilar.
28Iso O’z so’zida davom etdi: Inson O’g’lini yuqoriga ko’targaningizda, O’sha Men ekanligimni bilib qolasizlar. O’shanda sizlar Men O’zimchalik hech narsa qilmasligimni, aksincha, Otam Menga qanday o’rgatgan bo’lsa, Shunday so’zlayotganimni bilasizlar.
29Meni Yuborgan O’zim bilandir. Otam Meni yolg’iz qoldirmagan, Men har doim Unga ma’qul bo’lgan ishlarni qilaman.
30Iso bu so’zlarni aytar ekan, ko’p odamlar Unga ishondilar.
31Shu vaqt Iso Unga ishongan yahudiylarga dedi: Agar Mening kalomimga rioya qilsangizlar, haqiqiy shogirdlarim bo’lasizlar.
32Sizlar haqiqatni bilib olasizlar, haqiqat esa sizlarni ozod qiladi.
33Biz Ibrohim naslimiz, - deb javob berdi ular. – Hech qachon hech kimga qul bo’lmaganmiz. Sen qanday qilib, “Ozod bo’lasizlar”, deyapsan?
34Sizlarga gapning rostini aytsam, - dedi Iso, - gunoh qiluvchi har bir kishi gunohning qulidir.
35Qul uyda umrbod turmaydi, o’g’il umrbod turadi.
36Shunday qilib, agar O’g’il sizlarni ozod qilsa, haqiqatan erkin bo’lasizlar.
37Ibrohim nasli ekanligingizni bilaman. Biroq Mening jonimga qasd qilmoqchisizlar. Chunki Mening so’zim qalbingizga o’rnashmaydi.
38Men Otamning huzurida nima ko’rgan bo’lsam, o’shani so’zlab beraman. Sizlar esa o’z otangiz huzurida ko’rganlaringizni bajarasizlar.
39Ular Isoga javoban: Bizning otamiz Ibrohim-ku, - deyishdi. Agar siz Ibrohim farzandlari bo’lsangiz edi, Ibrohimning qilgan ishlarini qilar edingizlar, - dedi Iso.
40Endi bo’lsa, Xudodan eshitgan haqiqatni sizlarga so’zlab berayotgan Odamni – Meni o’ldirmoqchisizlar. Ibrohim bunday yo’l tutmagan edi.
41Sizlar o’z otangizning ishlarini qilyapsizlar. Biz fahshdan tug’ilgan emasmiz-ku, bizning bitta Otamiz bor, U Xudodir, - deb javob berishdi Isoga. U ularga Shunday dedi:
42Agar Otangiz Xudo bo’lganida edi, Meni sevar edingiz, chunki Men Xudodan chiqdim. Men O’zimcha kelganim yo’q, Meni U yubordi.
43Nega aytganlarimni anglamayapsizlar? Sabab, Mening so’zimni eshita olmaysizlar.
44Sizlarning otangiz – iblisdir. Sizlar o’z otangizning nafsu ehtiroslarini bajo keltirmoqchisizlar. Azaldanoq iblis qotil edi. U yolg’on so’zlaganda, o’ziga yarasha so’zlaydi. Chunki u yolg’onchi, yolg’onning otasidir.
45Ammo Men haqiqatni so’zlayotganim uchun, Menga ishonmayapsizlar.
46Qaysi biringiz Meni biron gunoh bilan ayblay olasiz? Agarda haqiqatni so’zlayotgan bo’lsam, nega Menga ishonmayapsizlar?
47Kim Xudoniki bo’lsa, Xudoning so’zlarini eshitadi. Sizlar esa Xudoga begona bo’lganingiz uchun, eshitmayotirsiz.
48Bunga javoban yahudiylar: Sen samariyaliksanu, Seni jin uribdi, deb xato qilmabmiz! – deyishdi.
49Meni jin urgani yo’q, - dedi Iso. – Men faqat Otamni hurmat qilaman. Sizlar esa Meni badnom qilyapsizlar.
50Men O’z shuhratimni izlamayman, Meni ulug’lovchi va Hukmlovchi bor.
51Sizlarga rostini aytayin: kim Mening so’zimga rioya qilsa, abadiy o’limga yuz tutmaydi.
52Endi biz bilamiz, Seni jin uribdi, - deyishdi yahudiylar Unga. – Ibrohim va payg’ambarlar bari o’lib ketgan, Sen esa: “Kim Mening so’zimga rioya qilsa, abadiy o’limga yuz tutmaydi”, deyapsan-a?!
53Nahotki Sen vafot etgan otamiz Ibrohimdan ham katta bo’lsang? Payg’ambarlarning hammasi ham o’lib ketishgan. Sen O’zingni kim deb hisoblaysan?
54Iso javob berdi: Agar Men O’zimni O’zim ulug’lasam, Mening ulug’ligim puchdir. Otamning O’zi Meni ulug’laydi. Sizlar Uni Xudoyimiz deysizlar,
55ammo aslida Uni taniganingiz yo’q. Men esa Uni tanib-bilaman. Agar Uni bilmayman, desam, sizlarga o’xshagan yolg’onchi bo’laman. Biroq Men Uni tanib-bilaman va Uning kalomiga rioya qilaman.
56Otangiz Ibrohim Mening kunimni ko’rishini bilib, shod-xurram bo’lgan edi. Endi ko’rib, xurram bo’ldi.
57Sen hali ellik yoshga to’lganing yo’g’u, Ibrohimni ham ko’ribsan-a?! – deyishdi yahudiylar Unga.
58Iso ularga: Sizlarga rostini aytay: Ibrohim vujudga kelmasdan oldin Men bor edim, - dedi.
59Shunda Isoga otish uchun tosh oldilar. Lekin Iso ulardan chekinib, ma’baddan tashqariga chiqdi. [Xalqning o’rtasidan yorib o’tib, uzoqlashib ketdi.]

9-bob
1Iso o’tib ketayotganida Uning ko’ziga bir tug’ma ko’r odam chalindi.
2Shogirdlari Isodan: Ustoz, buning ko’r bo’lib tug’ilishida kim gunohkor, o’zimi yoki ota-onasimi? – deb so’radilar.
3Iso Shunday javob berdi: Bunda na o’zi gunohkor, na ota-onasi, balki Xudoning ishlari unda namoyon bo’lishi uchun u ko’r tug’ilgan.
4Kun yorug’ ekan, Meni Yuborganning ishlarini qilishim lozim. Ana tun kelyapti, o’shanda hech kim ish qila olmaydi.
5Men olamda bor ekanman, olamning nuridirman.
6Iso bularni aytdi-yu, erga tupurdi, tupukdan loy qilib, ko’rning ko’zlariga surtdi.
7Borib Siloam hovuzida yuvin, dedi unga. Ko’r odam borib yuvindi va ko’zi ochilib qaytdi.
8Shunda uning qo’shnilari va ilgari uning ko’r bo’lib o’tirganini ko’rgan odamlar: bu haligi tilamchilik qilib o’tirgan ko’r odam emasmi? – deb so’rashardi.
9Ba’zilar: Bu xuddi o’sha, desalar, boshqalar: o’shanga o’xshaydi, deyishardi. Odamning o’zi esa: O’sha menman, - deb ta’kidlardi.
10Unday bo’lsa, ko’zlaring qanday ochildi? – deb so’radilar.
11Iso degan Kishi tupukdan loy qilib ko’zlarimga surtdi-yu, “Borib Siloam hovuzida yuvin”, dedi. Men borib yuvindim va ko’radigan bo’lib qoldim, - dedi u odam.
12U qaerda? – deb so’radilar. Bilmayman, - deb javob berdi u.
13Ilgari ko’r bo’lgan o’sha odamni farziylarning oldiga keltirishdi.
14O’sha kuni yahudiylarning dam olish kuni edi. Bunga qaramay, Iso loy qilib, ko’r odamning ko’zlarini ochgan edi.
15Binobarin, farziylar ham ko’rdan ko’zlari qanday ochilganini so’radilar. U ko’zlarimga loy surtdi. Men yuvindim-u, ko’zlarim ko’radigan bo’ldi, - dedi haligi odam.
16Bu Odam Xudodan emas, chunki U dam olish kuniga rioya qilmayapti, - dedi ba’zi farziylar. Boshqalari esa: Gunohkor odam bunday mo’’jizalarni qanday qila oladi? – deyishdi. Shunday qilib, oralarida nifoq paydo bo’ldi.
17Ko’zlaringni ochgan u Kishi haqida sen nima deysan? – deb so’rashdi yana ko’r odamdan. U payg’ambar, - dedi o’sha.
18Biroq yahudiy din arboblari ko’zlari ochilgan odamning ota-onasini chaqirtirmaguncha, uning ilgari ko’r bo’lganiga va ko’zlari ochilganiga ishonmadilar.
19Ota-onasi keldi. Ko’r tug’ilgan, deb aytgan o’g’lingiz shumi? Xo’sh, endi qanday qilib uning ko’zlari ko’ryapti? – deb so’rashdi ota-onasidan.
20Ota-onasi javob berishdi: Bu bizning o’g’limiz, uning ko’r tug’ilganini bilamiz.
21Lekin qanday qilib ko’zlari ko’rayotganini, ko’zlarini kim ochganini biz bilmaymiz. U balog’at yoshida, o’zidan so’ranglar. O’zi uchun o’zi javob bersin.
22Ko’rning ota-onasi yahudiy din arboblaridan qo’rqqanlari uchun bunday aytdilar. Din arboblari bundan avval, kim Isoning Masihligini tan olsa, ibodatxonadan badarg’a qilinsin, degan fatvoni chiqargan edilar.
23Ana shu sababdan ko’rning ota-onasi: “U balog’at yoshida, o’zidan so’ranglar”, - deyishdi.
24Shunday qilib, ilgari ko’r bo’lgan odamni ikkinchi marta chaqirishdi: Xudoni ulug’la! Biz U Odamning gunohkorligini bilamiz, - deyishdi.
25U gunohkormi, yo’qmi, men bilmayman, - deb javob berdi u. – Men shuni bilamanki, men ko’r edim, endi esa ko’zlarim ko’ryapti.
26U senga nima qildi? Ko’zlaringni qanday ochdi? – deb yana undan so’radilar.
27Oldin ham men sizlarga aytgan edim-ku, ammo sizlar quloq solmayapsizlar! Yana nima xohlaysizlar? Nahotki sizlar ham Uning shogirdlari bo’lmoqchisizlar? – dedi u odam.
28Yahudiy din arboblari esa uni jerkib: Sen Uning shogirdi, biz Musoning shogirdlarimiz.
29Biz bilamizki Musoga Xudo gapirgan. Bu Kishi-chi, Uning qaerdanligini ham bilmaymiz, - deyishdi.
30Ana shunisi juda ajablanarli-da! – dedi ularga ko’zi ochilgan odam. – Sizlar Uning qaerdanligini bilmaysizlar, ammo ko’zlarimni ochgan ana Shuning O’zi!
31Ma’lumki, gunohkorlarga Xudo quloq solmaydi. Biroq kim Xudodan qo’rqib, Uning irodasiga amal qilsa, Xudo uni tinglaydi.
32Tug’ma ko’rning ko’zlarini birov ochganligi dunyoda eshitilmagan gap.
33Agar U Kishi Xudodan bo’lmaganida, hech narsa qilolmasdi.
34Yahudiy din arboblari bunga javoban: Sen o’zing butunlay gunoh ichida tug’ilgan ekansan-u, endi bizlarga aql o’rgatyapsanmi? – deyishdi-da, uni quvib chiqarishdi.
35U odamning quvib chiqarilganini Iso eshitdi-yu, uni axtarib topdi. Sen Xudoning O’g’liga ishonasanmi? – deb so’radi undan. U odam Isoga:
36Hazrat, - dedi, - U kimdirki, men Unga ishonsam?
37Sen Uni ko’rding, mana sen gaplashayotgan – O’shaning O’zi, - dedi Iso.
38Shunda u odam: Ishonaman, yo Rabbiy, - dedi-da, Isoga sajda qildi.
39Iso: Ko’rlar ko’rsin, ko’zi ochiqlar esa ko’r bo’lsin, deb Men bu dunyoni hukm qilgani kelganman, - dedi.
40Uning atrofida ba’zi farziylar turgan edi. Ular bu gapni eshitgach: Nahotki bizlar ham ko’r bo’lsak? – deb so’rashdi.
41Iso ularga dedi: Agar ko’r bo’lganingizda, gunohingiz bo’lmas edi. Lekin sizlar “Ko’zlarimiz ko’ryapti”, deganingiz uchun, gunohingiz o’z bo’yningizda qoladi.

10-bob
1“Sizlarga rostini aytay: kim qo’y qo’rasiga eshikdan kirmay, boshqa yo’ldan oshib tushsa, u o’g’ri va bosqinchidir.
2Eshikdan kirgan odam esa qo’ylarning cho’ponidir.
3Unga darvozabon eshikni ochib beradi. Qo’ylar uning tovushiga quloq soladi. U esa o’z qo’ylarini nomma-nom chaqirib tashqariga olib chiqadi.
4U o’z qo’ylarini qo’radan olib chiqib, ularning oldida boraveradi. Qo’ylar esa unga ergashadi, chunki ular cho’ponning tovushini biladilar.
5Begona kishiga esa ergashmaydilar. Aksincha, begonaning tovushini tanimay, undan qochib ketadilar”.
6Iso bu ibratli naqlni aytib berganida, tinglovchilari Uning nima demoqchiligini tushunmadilar.
7Shu sababdan Iso yana gap oldi: “Sizlarga rostini aytay: Men qo’ylarning eshigiman.
8Mendan ilgari o’tganlarning hammasi o’g’ri va bosqinchi edilar. Lekin qo’ylar ularga quloq solmadilar.
9Men eshikman. Kim Men orqali kirsa, najot topadi. U kirib chiqib, yaylov ham topadi.
10O’g’ri faqat o’g’irlash, bo’g’izlash, barbod qilish uchun keladi. Men esa ularga hayot, farovon hayot berish uchun kelganman.
11Men yaxshi Cho’ponman. Yaxshi Cho’pon qo’ylari uchun jonini bag’ishlaydi.
12Yollangan odam qo’ylarning cho’ponu egasi emas. U bo’rining kelganini ko’rgach, qo’ylarni tashlab, qochib ketadi. Bo’ri esa qo’ylarni talab, tumtaraqay qiladi.
13Yollangan odam qo’ylar haqida hech qayg’urmagani uchun qochib ketadi.
14Men yaxshi Cho’ponman. Men O’zimnikilarni bilaman. O’zimnikilar esa Meni biladilar.
15Otam Meni qanday tanib-bilsa, Men ham Otamni Shunday tanib-bilaman. Men qo’ylarim uchun jonimni bag’ishlayman.
16Bu qo’radagidan boshqa qo’ylarim ham bor. Ularni ham olib kelishim kerak. Ular ham Mening tovushimni eshitadi va bir suruv, bir cho’pon bo’ladi.
17Men jonimni berib, yana qaytib olaman, shu bois Otam Meni sevadi.
18Hech kim jonimni Mendan ololmaydi, Men O’z ixtiyorim bilan uni beraman. Uni berish ham qaytadan olish huquqim bor. Ushbu muqaddas burchni Menga Otam topshirgan”.
19Bu gap sabab bo’lib, yahudiylar orasida yana kelishmovchilik paydo bo’ldi.
20Oralaridan ko’pi: Uni jin uribdi, U telbalik qilyapti-ku! Nega Unga quloq solyapsizlar? – der edilar.
21Boshqalar esa: Bu jin urganning so’zlari emas, so’qir odamning ko’zlarini jin ocha olarmidi? – deb aytishardi.
22O’sha vaqtda Quddusda Ma’badni Yangilash bayrami qutlanardi. Qish edi.
23Iso ma’badda Sulaymon ravoqida aylanib yurar edi.
24Yahudiy din arboblari Uning atrofini o’rab oldilar. Qachongacha Sen bizlarni laqillatasan? Agar Sen Masih bo’lsang, bizlarga ochig’ini ayt, - deyishdi.
25Iso ularga javob berdi: Men sizlarga aytdim, ammo sizlar ishonmayapsizlar. Mening Otam nomidan qilayotgan ishlarimning o’zi Men to’g’rimda shohidlik bermoqda.
26Sizlar esa ishonmayapsizlar. Avval aytganimdek, sizlar Mening qo’ylarimdan emassizlar.
27Mening qo’ylarim tovushimga quloq soladi. Men ularni taniyman, ular esa Menga ergashib yurishadi.
28Men ularga abadiy hayot bag’ishlayman va ular abadiy halok bo’lmaydilar. Hech kim ularni Mening qo’limdan tortib olomaydi.
29Ularni Menga bergan Otam hammadan buyukdir. Otamning qo’lidan ularni tortib olishga hech kimning kuchi etmaydi.
30Men va Otam – birmiz.
31Shunda yahudiy din arboblari yana Isoni toshbo’ron qilmoqchi bo’lib, tosh ola boshladilar.
32Men sizlarga Otam nomidan ko’p xayrli ishlar ko’rsatdim, ularning qaysi biri uchun Meni toshbo’ron qilmoqchisizlar? – so’radi Iso.
33Yahudiy din arboblari Unga javoban: Seni xayrli ishing uchun emas, balki kufrliging uchun toshbo’ron qilmoqchimiz. Sen odam bo’la turib O’zingni Xudo deyapsan! – deyishdi.
34Iso Shunday javob qaytardi: Sizning Tavrotda: “Men aytdim, sizlar xudolarsiz”, deb yozilgan emasmi?
35Mana Xudo qadimgilarga kalomini yuborib, ularni hatto xudolar deb atagan. Muqaddas Bitikni esa buzib bo’lmaydi.
36Shunday ekan, Otam O’ziga ajratib olgan va dunyoga yuborgan Kishi “Xudoning O’g’liman” desa, nima bo’pti? Nega sizlar Meni kufrlikda ayblaysizlar?
37Agar Men Otamning ishlarini qilmayotgan bo’lsam, Menga ishonmay qo’ya qolinglar.
38Agar Uning ishlarini qilayotgan bo’lsamu, sizlar ishonmayotgan bo’lsangizlar, aqalli, Mening ishlarimga ishoninglar. Otam Menda va Men Otamda ekanligimizni anglab, imoningizni komil qilinglar.
39Shunda yana Isoni ushlab olishga harakat qildilar, ammo Iso ulardan qutulib qoldi.
40So’ng Iso yana O’rdun daryosining naryog’iga, ilgari Yahyo payg’ambar odamlarni tavba qildirib yurgan joyga bordi va u erda qoldi.
41Uning oldiga ko’p odamlar kelaverdi. Ular: Yahyo hech qanday mo’’jiza yaratmagan edi, lekin Yahyoning bu Kishi haqida aytganlari hammasi to’g’ri chiqdi, - deyishar edi.
42Shunday qilib, o’sha erda talay odamlar Isoga uzil-kesil ishondilar.

11-bob
1Baytaniya degan qishloqda Lazar ismli bir odam kasal yotgan edi. Maryam va Marta nomli opa-singil ham shu qishloqda yashar edilar.
2Rabbimiz Isoga atir moy surtgan va Uning oyoqlarini sochi bilan artib quritgan o’sha Maryam edi. Kasal yotgan Lazar esa Maryamning akasi edi.
3Opa-singil Isoga: Hazrat, Sening aziz do’sting kasal bo’lib yotibdi, - deb xabar etkazishdi.
4Iso buni eshitib: Bu kasallik o’lim bilan yakunlanmaydi, balki Xudoning ulug’lanishiga, Shuningdek, Xudo O’g’lining ulug’lanishiga sabab bo’ladi, - dedi.
5Iso Marta va uning singlisini hamda Lazarni sevar edi.
6Ammo Lazarning bemor bo’lib yotganini bilsa ham, o’sha joyda yana ikki kun qoldi.
7Bundan so’ng U shogirdlariga: Yana Yahudiyaga boramiz, - dedi.
8Ustoz, - dedi shogirdlari, - yaqindagina yahudiyaliklar Seni toshbo’ron qilmoqchi edilar-ku! Endi yana u erga bormoqchimisan?
9Iso javob berdi: Kunduz o’n ikki soat-ku! Kim yorug’da yursa, qoqilmaydi, chunki bu dunyoning yorug’ini ko’radi.
10Kechasi yurgan esa qoqiladi, chunki yorug’lik u bilan emas.
11Bu so’zlarini aytib bo’lib, ularga yana dedi: Do’stimiz Lazar uxlab qoldi. Men uni uyg’otgani ketyapman.
12Hazrat, agar uxlab qolgan bo’lsa, tuzalib ketadi, dedi shogirdlari.
13Iso Lazarning o’limini nazarda tutgan edi. Shogirdlar esa Iso odatdagi uyqu to’g’risida gapirdi, deb o’yladilar.
14Keyin Iso ularga ochig’ini aytdi: Lazar vafot etdi.
15Men sizlar uchun xursandmanki, o’sha erda yo’q edim, chunki bu sizlarning imon topishingizga yaraydi. Qani endi yuringlar, uning oldiga boraylik.
16Shunda “Egiz” laqabli To’ma boshqa shogirdlarga: Qani yuringlar, biz ham U bilan o’lamiz! – dedi.
17Iso u erga etib borib bildiki, Lazarning dafn qilinganiga to’rt kun bo’lgan ekan.
18Baytaniya qishlog’i Quddusdan yaqin uch chaqirimcha erda.
19Ko’p yahudiylar Marta bilan Maryamning oldiga akasining vafoti munosabati ila tasalli berish uchun borgan edilar.
20Marta Isoning kelayotganini eshitib, Uni kutib olgani chiqdi. Maryam esa uyda o’tirar edi.
21Hazrat! – dedi Marta Isoga. – Agar Sen bu erda bo’lganingda edi.
22Ammo hozir ham bilaman, Sen Xudodan nima so’rasang, Xudo Senga beradi.
23Sening akang tiriladi, - dedi Iso.
24Bilaman, qiyomatda, oxiratda tiriladi, - dedi Marta.
25Iso unga dedi: Men tirilish va hayotdirman. Menga ishongan odam o’lsa ham yashaydi.
26Kimda-kim Menga ishonib yashasa, to abad o’lmaydi. Bunga ishonasanmi?
27Ha, Rabbim, - dedi Marta, Sen olamga keladigan Masih, Xudoning O’g’lisan, deb ishonaman.
28Shunday dedi-yu, Marta borib singlisi Maryamni yashirincha chaqirdi. Ustoz shu erda, U seni chaqiryapti, - dedi Maryamga.
29Maryam buni eshitgach, shoshib o’rnidan turdi-da, Isoning oldiga jo’nadi.
30Iso hali qishloqqa kirmagan, Marta Uni kutib olgan joyda poylab turar edi.
31Maryam bilan uyda qolgan, unga tasalli berayotgan yahudiylar uning shoshilib o’rnidan turib tashqariga chiqqanligini ko’rishdi. Maryam yig’lagani qabrga ketyapti, deb o’ylashib, uning orqasidan ketaverishdi.
32Maryam Iso turgan erga etib kelib Uni ko’rdi-yu, oyoqlariga o’zini tashlab: Hazrat! – dedi, - agar Sen shu erda bo’lganingda, Mening akam o’lmas edi!
33Maryam ham, u bilan kelgan yahudiylar ham yig’layotgan edilar. Iso buni ko’rib, qattiq iztirobga tushdi, ko’ngli o’rtanib ketdi.
34Uni qaerga qo’ydingizlar? – deb so’radi. Borib ko’rgin! – dedilar.
35Isoning ko’zi yoshlandi.
36Yahudiylar: Qarang, uni naqadar sevar ekan! – deyishdi.
37Lekin ulardan ba’zilari: Ko’rning ko’zlarini ochgan bu Kishi nahot uning o’lmay qolishi uchun biror narsa qilolmagan bo’lsa? – dedilar.
38Iso tag’in qattiq iztirob chekib, qabr oldiga keldi. Qabr bir g’or bo’lib, uning og’zida tosh yotgan edi.
39Iso: Toshni ko’taringlar! – dedi. Marhumning singlisi Marta Unga: Hazrat, u qabrga qo’yilganiga to’rt kun bo’ldi, endi hidlanib qolgan, - dedi.
40Agar ishonsang, Xudoning ulug’vorligini ko’rasan, deb senga aytgan edim-ku, - dedi Iso.
41Shunday qilib, marhum yotgan g’or og’zidan toshni ko’tarib oldilar. Iso esa osmonga ko’z tikkancha: Ey Ota! – dedi, - Meni eshitganing uchun Senga tashakkur bildiraman.
42Sen Meni doimo eshitishingni bilaman-u, lekin bu so’zlarni shu erda turgan xalq uchun, ular Meni Sen yuborganingga ishonsin deb aytdim.
43Shunday dedi-yu, baland ovoz bilan xitob qildi: Lazar tashqariga chiq!
44Shu payt qo’lu oyoqlari doka bilan bog’langan, yuzi ro’mol bilan o’ralgan jasad chiqib keldi. Uni echintirib, qo’yinglar, ketaversin, - dedi Iso odamlarga.
45Maryamni yo’qlagani kelgan yahudiylardan ko’pi Isoning qilgan ishini ko’rib, Unga ishonishdi.
46Ammo ba’zilari farziylarning oldiga borib, Isoning qilganlarini aytib berishdi.
47Shundan keyin oliy ruhoniylar va farziylar kengashga yig’ilishdi. Biz nima qilaylik? Bu Odam juda ko’p mo’’jizalar yaratib yuribdi-ku! – deyishdi o’zaro.
48Agar Uni o’z erkiga qo’yib bersak, hamma Unga ishonib ketadi. Rimliklar kelib, muqaddas joyimizni ham, xalqimizni ham bosib oladilar.
49Ulardan biri, shu yili bosh oliy ruhoniy bo’lgan Kayafa so’z oldi: Sizlar hech narsani bilmaysizlar.
50Butun millat halok bo’lganidan ko’ra, bitta kishi xalq uchun o’lishi biz uchun yaxshiroq ekanini o’ylamadingizlarmi?
51Bu so’zlar undan o’zicha chiqmagan edi. U shu yili bosh oliy ruhoniy sifatida karomat qilib, Iso xalq uchun o’lishini oldindan aytgan edi.
52Amalda Iso yolg’iz yahudiy xalqi uchungina emas, balki tarqalib gumroh bo’lgan barcha Xudo farzandlarini ham yig’ib birlashtirish uchun o’lishi kerak edi.
53Shunday qilib, o’sha kundan boshlab Isoni o’ldirishga til biriktirdilar.
54Iso esa endi yahudiylar orasida ochiq yurolmaydigan bo’lib qoldi. U erdan sahro yaqinidagi Efraim shahriga bordi. O’sha joyda O’zining shogirdlari bilan qoldi.
55Yahudiylarning Fisih bayrami yaqin edi. Mamlakatning hamma yog’idan el-ulus bayramdan oldin poklanish uchun Quddusga borishardi.
56Shu vaqtda Isoni izladilar. Ma’badda yig’ilib turganlar o’zaro: “Qanday o’ylaysizlar, U bayramga kelarmikan?” – deb so’rab-surishtirar edilar.
57Oliy ruhoniylar va farziylar esa Isoni qo’lga olish niyatida yurib: “Kim Uning qaerdaligini bilib qolsa, xabar qilsin”, degan farmon chiqardilar.

12-bob
1Fisih bayramidan olti kun oldin Iso yana Baytaniyaga, ya’ni o’lgan Lazarni tiriltirgan qishloqqa bordi.
2O’sha erda Isoga ziyofat hozirladilar. Marta xizmat qilib yurgan edi, Lazar esa Iso bilan mehmonlar qatorida o’tirar edi.
3Shu payt Maryam bir shisha sof, qimmatbaho sunbul moyi olib keldi va Isoning oyoqlariga surtib, sochlari bilan Uning oyoqlarini artib quritdi. Moyning hididan uy xushbo’y isga to’lib ketdi.
4Isoning shogirdlaridan biri, Unga hiyonat qiladigan Simunning o’g’li Yahudo Ishqariyot gap qistirib:
5Bu moyni uch yuz kumush tangaga sotib kambag’allarga bo’lib bersa bo’lmasmidi? – dedi.
6Bu gapni u kambag’allarga qayishgani uchun emas, balki o’g’ri bo’lgani uchun aytdi. Pul qutisi Yahudoning nazoratida edi, u qutiga solinadigan pullarni shilib ketar edi.
7U ayolni tinch qo’yinglar! – dedi Iso. – Zotan u bu moyni Mening dafn kunimga saqlamoqchi edi.
8Kambag’allar har doim siz bilan birga. Men esa doim sizlar bilan birga bo’lmayman.
9Isoning Baytaniyada ekanligini bilib, bir talay yahudiylar u erga keldi. Ular nafaqat Isoni, balki Iso iriltirgan Lazarni ham ko’rishni istardilar.
10Oliy ruhoniylar esa Lazarni ham o’ldirmoqchi bo’lib kelishgan edilar.
11Chunki ko’pchilik yahudiylar Lazar tufayli u erga borib, Isoga imon keltirayotgan edilar.
12Ertasi kuni bayramga borgan ko’pchilik xaloyiq Isoning Quddusga kelayotganini eshitib qolishdi.
13Palma daraxti shoxlarini olib, Uni qarshi olishga chiqishdi va baland ovoz bilan: “Najot bergin! Xudovand nomidan kelayotgan Isroilning Podshohi muborak!” – deb xayqirishar edi.
14Iso bir xo’tikni topib, unga mindi, xuddi Tavrotda yozilganiday:
15“Ey Sion qizi, qo’rqma! Sening Podshohing xo’tikka minib keladur”.
16Isoning shogirdlari avval buni tushunmadilar. Faqat Iso O’z ulug’vorligiga erishgandan so’nggina ular bu oyatning U haqda yozilganini va xalq xuddi oyatdagidek qilganini esladilar.
17Iso bilan yurayotgan ko’pchilik xalq esa Iso Lazarni qabrdan chaqirib tiriltirdi, deb guvohlik berayotgan edilar.
18Iso bunday ajoyib mo’’jizani yaratganini xalq eshitgan edi, Shuning uchun ham Uni ochiq chehra bilan kutib olayotgan edilar.
19Farziylar esa bir-biriga: Ko’ryapsizmi, endi hech narsa qilolmayapsizlar. Butun dunyo Uning ortidan bormoqda! – deyishardi.
20Sig’inish uchun bayramga kelganlar orasida ba’zi yunonlar bor edi.
21Ular Jalilaning Baytsayda shahridan bo’lgan Filipning oldiga borib o’tindilar: Taqsir, biz Isoni ko’rmoqchi edik.
22Filip borib bu haqda Idrisga aytdi; keyin Idris bilan Filip ikkalasi Isoning oldiga borib, Unga aytishdi.
23Iso ularga Shunday javob qaytardi: Inson O’g’li ulug’lanadigan vaqt-soat keldi.
24Sizlarga rostini aytay: agar bug’doyning doni erga tushib o’lmasa, u bir donligicha qoladi. Agarda o’lsa, ko’p hosil beradi.
25Kim o’z jonini sevsa, uni yo’qotadi. Kim bu dunyoda o’z jonini ayamasa, uni abadiy hayot uchun saqlab qoladi.
26Agar kim Menga xizmat qilsa, Mening izimdan yursin. Men qaerda bo’lsam, xizmatchim ham u erda bo’ladi. Kim Menga xizmat qilsa, Otam uni hurmat qiladi.
27Endi esa yuragim siqilyapti, Men nima ham desam ekan? “Ey Otam, Meni ushbu vaqt-soatdan qutqaz” deymi? Vaholanki, Men shu vaqt-soat uchun kelganman.
28Ey Ota, O’z nomingni ulug’lagin! Iso Shunday deyishi bilanoq osmondan: Men Uni ulug’laganman va bundan keyin ham ulug’layman, - degan sado keldi.
29U erda turgan omma buni eshitib, momaqaldiroq deb o’yladi. Yo’q, Unga farishta gapirdi! – deyishdi boshqalari.
30Bunga javoban Iso aytdi: Bu sado Men uchun emas, sizlar uchun bo’ldi.
31Hozir bu dunyo hukm qilinadi, hozir bu dunyoning hokimi tashqariga chiqarib haydaladi.
32Men erdan yuqoriga ko’tarilganimda, hammani O’zimga jalb qilaman.
33Ushbu so’zlarni Iso O’zining qay yo’l bilan o’lishini bildirish maqsadida aytgan edi. Xalq bunga javoban dedi:
34Biz Tavrotda, Masih abadiy turadi, deb eshitganmiz. Qanday qilib Sen: Inson O’g’li yuqoriga ko’tarilishi kerak, deb aytyapsan? Kim bu Inson O’g’li?
35Iso ularga aytdi: Yana qisqa bir muddat nur sizlar bilan bo’ladi. Nur borida yuringlar, tag’in zulmat sizlarni qamrab olmasin. Zulmatda yuradigan kishi qaerga ketayotganini bilmaydi.
36Hozircha nurga egasizlar, nurga ishoninglar, toki nur ahli bo’linglar. Bularni aytib bo’lgach, Iso uzoqlashib ketdi va xalqning ko’zidan yashirindi.
37Iso ommaning ko’z o’ngida shuncha ko’p ibratli mo’’jizalar yaratgan bo’lsa ham, ular Isoga ishonmas edilar.
38Shu tariqa Isha’yo payg’ambarning aytgan so’zi bajo bo’ldi: “Yo Xudoyo Xudovando! Bergan xabarimizga kim ham ishondi? Xudovandning qudrati kimga oshkora bo’ldi?”
39Ular yana shu sababdan ishona olmadilar. Isha’yo payg’ambar yana aytganidek:
40“Bu xalq o’z ko’zlarini ko’r qildi, o’z dillarini tosh qildi. Ko’zlari ila ko’rmaydilar, dillari ila fahmlamaydilar, Men ularni shifolashim uchun, Menga qaytib kelmadilar”.
41Isha’yo payg’ambar Masihning ulug’vorligini oldindan ko’rib, U to’g’rida shularni so’zlagan edi.
42Shunga qaramasdan, boshliqlarning ham ko’plari Isoga imon keltirayotgan edilar. Faqat ibodatxonadan haydalishdan qo’rqib, ular farziylar oldida tan olmas edilar.
43Chunki boshliqlarga Xudoning maqtovidan ko’ra insonning maqtovi xush yoqardi.
44Iso xitob qilib dedi: “Menga ishongan odam Menga emas, balki Meni yuborganga ishongan bo’ladi.
45Meni ko’rgan odam Meni Yuborganni ko’rgan bo’ladi.
46Menga ishongan har bir kishi zulmatda qolmasin, deb Men dunyoga nur bo’lib kelganman.
47Kim Mening so’zlarimni eshitib ishonmasa, uni Men ayblamayman. Men dunyoni ayblash uchun emas, balki qutqarish uchun kelganman.
48Meni rad qilib, so’zlarimni qabul qilmagan odamning hakami bor – uni oxiratda Mening aytgan kalomim hukm qiladi.
49Men O’z nomimdan so’zlaganim yo’q. Aksincha, Meni yuorgan Otam nima aytishimni, qanday so’zlashimni Menga amr etgan.
50Uning amri esa abadiy hayotdir, deb bilaman. Xullas, Men nimaiki gapirayotgan bo’lsam, Otamning Menga aytganlarini gapiryapman”.

13-bob
1Fisih bayramiga oz qolgan edi. Iso bu olamdan Otasi oldiga o’tish vaqt-soati kelganini bilar edi. U bu olamdagi O’zinikilarni sevar edi, ularni oxirigacha sevdi.
2Kechki ovqat payti edi. Simunning o’g’li Yahudo Ishqariyotning diliga iblis allaqachon Isoga hiyonat qilish niyatini solgan edi.
3Iso bo’lsa, Otasi hamma narsani Uning qo’liga berganini bilar edi, O’zi Xudo huzuridan chiqib, yana Xudo huzuriga qaytayotganini ham bilar edi.
4Shunday qilib, Iso ovqatdan so’ng ustki kiyimini echib tashladi, sochiqni olib beliga bog’ladi.
5Keyin obdastaga suv quyib, shogirdlarining oyoqlarni yuvishga tushdi. Beliga bog’lagan sochiq bilan ularning oyoqlarini artib quritdi.
6Iso Simun Butrusning oldiga keldi. Rabbim, nahot oyoqlarimni Sen yuvsang?! – dedi Butrus.
7Men hozir nima qilishimni sen bilmaysan. Keyinchalik tushunasan, - dedi Iso unga javoban.
8Mening oyoqlarimni ikki dunyoda ham yuvmaysan! – dedi Butrus. Agar seni yuvmasam, Men bilan ulushing bo’lmaydi, - dedi Iso.
9Shunda Simun Butrus: Rabbim, faqat oyoqlarimnigina emas, qo’llarimni, boshimni ham yuvib qo’y! – dedi.
10Iso unga: Cho’milgan odam tamoman pokdir, endi uning oyog’ini yuvsa bas. Sizlar ham poksizlar, ammo hammangiz emas, - dedi.
11Iso O’ziga xoinlik qiladigan odamni bilar edi, Shuning uchun “Hammangiz pok emassizlar”, dedi.
12Shogirdlarining oyoqlarini yuvib bo’lgach, Iso tag’in ustki kiyimini kiyib, yonboshladi. Shogirdlariga aytdi: Men sizlarga nima qilganimni angladinglarmi?
13Sizlar Meni Ustozimiz va Rabbimiz deb aytasizlar va to’g’ri qilasizlar, chunki Men xuddi Shundayman.
14Shunday qilib, agar Men Rabbingiz va Ustozingiz bo’la turib oyoqlaringizni yuvgan bo’lsam, sizlar ham bir-biringizning oyoqlaringizni yuvishingiz qarzdir.
15Men sizlarga nima qilgan bo’lsam, sizlar ham o’shani qilishingiz kerak. Men sizlarga o’rnak ko’rsatdim.
16Sizlarga rostini aytayin: qul o’zining xo’jayinidan yuqori turmas, elchi ham uni yuborgandan ulug’ bo’lmas.
17Agar gapimni uqqan bo’lsangiz, bunga amal qilinglar va baxtli bo’lasizlar!
18Men hammangiz haqingizda aytmayapman, - davom etdi Iso, - Men tanlagan kishilarimni bilaman. Zaburda: “Non-namagimni egan do’stim Menga qarshi tovonini ko’tardi”, - deb yozilgan. Bu oyat bajo bo’lishi kerak.
19Hozirdan, bu voqealar sodir bo’lmasdan oldin, Men sizlarga aytyapman, toki bu voqealar sodir bo’lganda, Men – O’sha ekanligimga ishoninglar.
20Sizlarga rostini aytay: Men yuborgan kishini qabul qilgan Meni qabul qilgan bo’ladi. Meni qabul qilgan esa Meni Yuborganni qabul qilgan bo’ladi.
21Iso bularni aytdi-yu, ko’ngli g’ash tortdi. Endi ochiqdan-ochiq so’zlay boshladi: Sizlarga rostini aytayin, sizlardan bir kishi Menga hiyonat qiladi.
22Shogirdlari esa U kimni nazarda tutayotganini bilolmay, gangib bir-biriga qarab turar edilar.
23Shogirdlaridan biri Isoning bag’riga bosh qo’yib yonboshlar edi; Iso uni sevar edi.
24Unga Simun Butrus: “Iso kim haqida gapiryapti, so’ra-chi”, deb imo-ishora qildi.
25Shunda u Isoning ko’ksiga yaqinroq engashib: Rabbim, u kim? – deb so’radi.
26Iso javob berdi: Men bir burda nonni botirib kimga bersam, u o’shadir, - dedi. So’ng burda nonni botirib, Simun o’g’li Yahudo Ishqariyotga berdi.
27Yahudo burdani olar-olmas, shayton uning ichiga kirib oldi. Qiladiganingni tezroq qil, - dedi unga Iso.
28Dasturxon atrofidagilardan hech kim nima uchun Iso bu so’zlarni Yahudoga aytganini tushunmadi.
29Pul qutisi Yahudoda bo’lgani sababli, ba’zilari Iso unga: “Bayram uchun bizga kerak bo’ladigan narsalarni sotib ol”, yoki “Kambag’allarga bir nima ber”, deyapti deb o’ylardilar.
30Yahudo esa o’sha burda nonni olgan hamon tashqariga chiqib ketdi. Tun cho’kkan edi.
31Yahudo chiqib ketgach, Iso dedi: Hozir Inson o’g’li ulug’landi, Xudo ham Inson O’g’li orqali ulug’landi.
32Inson O’g’li Xudoni ulug’lagani uchun, Xudo ham O’zicha Inson O’g’lini ulug’laydi, ha, Uni tez orada ulug’laydi.
33Bolalarim! Endi Men sizlar bilan uzoq bo’lmayman. Meni qidirasizlar. Yahudiy mansabdorlariga aytgan edim, sizlarga ham aytyapman: Men boradigan joyga sizlar borolmaysizlar.
34Sizlarga yangi buyruq beryapman: bir-biringizni sevinglar. Men sizlarni qanday sevgan bo’lsam, sizlar ham bir-biringizni Shunday sevinglar.
35Agar orangizda muhabbat hukmron bo’lsa, sizlar Mening shogirdlarim ekaningizni hamma shundan bilib oladi.
36Simun Butrus Isoga dedi: Rabbim, Sen qaerga ketyapsan? Endi Men boradigan joyga sen orqamdan borolmaysan, keyinchalik borarsan, - dedi unga Iso.
37Rabbim, - dedi Butrus, - nega endi Sening orqangdan borolmas ekanman? Men Sen uchun jonimni fido qilaman!
38Iso javob berdi: Men uchun joningni fido qilasanmi-ya? Senga rostini aytsam, xo’roz qichqirmasdanoq, sen Mendan uch marta tonasan!

14-bob
1Iso shogirdlariga dedi: Yuragingiz g’ash bo’lmasin. Xudoga ishoning, Menga ham ishoningiz!
2Otamning uyida maskan ko’p. Shunday bo’lmasa edi, Men sizlarga joy tayyorlagani ketyapman, deb aytarmidim?
3Mana, Men borib sizlarga joy tayyorlayman-u, yana kelib, Men bo’lgan joyda bo’lishingiz uchun sizlarni oldimga olib ketaman.
4Men boradigan joyni sizlar bilasizlar, yo’lni ham bilasizlar.
5Rabbim! – dedi Unga To’ma, - qaerga borishingni bilmaymiz-ku, yo’lni ham qanday bila olamiz?
6Iso unga dedi: Men yo’l, haqiqat va hayotdirman. Mensiz hech kim Otaning oldiga borolmaydi.
7Agar Meni bilsangiz, Otamni ham bilasizlar. Bundan buyon Uni bilasizlar, Uni ko’rgansizlar.
8Filip Isoga dedi: Rabbiy, bizlarga Otani ko’rsat, shu biz uchun etarli!
9Filip, - dedi unga Iso, - Men shuncha vaqtdan beri sizlar bilan birgaman-u, Meni tanimaysanmi? Meni ko’rgan Otamni ko’rgan bo’ladi. Endi sen qanday qilib, “Otani bizlarga ko’rsat”, deyapsan?
10Men Otamda hozirman, Otam esa Menda hozir, sen bunga ishonmaysanmi? Men sizlarga O’zimdan to’qib gapirmayapman, balki Menda hozir bo’lib turgan Otam O’z ishlarini bajarmoqda.
11Menga ishoninglar, Men Otamda va Otam Menda hozirdir. Bordiyu bunga ham ishonmasangizlar, aqalli bajarayotgan ishlarimning o’zi orqali Menga ishoninglar.
12Sizlarga rostini aytayin: Menga ishongan kishi Men qilayotgan ishlarni o’zi qiladi va hatto bundan kattarog’ini ham qiladi. Zero Men Otamning oldiga ketyapman.
13Mening nomimdan Otadan biror narsa so’rasangizlar, uni bajo keltiraman, toki Ota O’z O’g’li orqali ulug’lansin.
14Ha, Mening nomim uchun nima so’rasangizlar, Men uni bajo keltiraman.
15“Agar Meni sevsangizlar, amrlarimga amal qilinglar.
16Men Otamga murojaat qilaman va U to abad sizlar bilan qoladigan boshqa Yupatuvchini yuboradi.
17Bu Yupatuvchi – Haqiqat Ruhidir. Dunyo Uni qabul qila olmaydi, chunki Uni na ko’radi, na biladi. Sizlar esa Uni bilasizlar, chunki U sizlar bilan doim birgadir, U ichingizda yashaydi.
18Sizlarni etim qoldirmayman, yana oldingizga qaytib kelaman.
19Birozdan keyin dunyo Meni boshqa ko’rmaydi. Ammo sizlar Meni ko’rasizlar; Men hayot bo’lganim uchun, sizlar ham yashaysizlar.
20Men Otamda, sizlar Menda va Men sizlarda hozir ekanimni o’sha kunda fahmlaysizlar.
21Kim Mening amrlarimni bilsa-yu, ularga amal qilsa, u Meni sevadi. Kim Meni sevsa, Otam ham uni sevadi. Men ham uni sevaman va O’zimni unga ko’rsataman”.
22Ishqariyot bo’lmagan boshqa Yahudo Isoga dedi: “Rabbim, bu qanaqasi, Sen O’zingni dunyoga emas, bizga ko’rsatmoqchisan?”.
23Iso unga Shunday javob berdi: “Kim Meni sevsa, Mening so’zimga amal qiladi. Otam ham uni sevadi. Biz uning huzuriga kelib, O’zimizga maskan yaratamiz.
24Meni sevmagan kishi, so’zla